ศึกษาเสร็จเส้นทางแรกตั้งแต่ปี 2559 สำหรับรถไฟฟ้ารางเดี่ยว(โมโนเรล) หาดใหญ่ จ. สงขลา ในบรรดาโครงการระบบขนส่งมวลชนโดยระบบราง ในภูมิภาค 6 จังหวัด ภูเก็ต ขอนแก่น เชียงใหม่ นครราชสีมา พิษณุโลก ที่ก่อกำเนิดในยุครัฐบาลคสช. และอบจ.สงขลา วางเป้าหมายให้เป็นรถไฟฟ้าสายแรกในต่างจังหวัดที่ดำเนินการโดยท้องถิ่น
ผ่านมา 9 ปี ในที่สุดมติที่ประชุมคณะกรรมการจัดระบบการจราจรทางบก (คจร.) เมื่อวันที่ 3 ธ.ค. 2568 มอบหมาย การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย(รฟม.) ดำเนินโครงการแทน และจัดรับฟังความคิดเห็นร่างพระราชกฤษฎีกา(พ.ร.ฎ.) กำหนดจังหวัดให้การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทยดำเนินกิจการรถไฟฟ้า (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. เพื่อดำเนินกิจการรถไฟฟ้าในจังหวัดสงขลา
โดยรับฟังความคิดเห็นถึงวันที่ 28 ธ.ค.2568 ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย http://www.law.go.th และเว็บไซต์ของ รฟม. http://www.mrta.co.th เพื่อรวบรวมความคิดเห็นประกอบการเสนอร่างพ.ร.ฎ.
รฟม. วางเป้าหมายเสนอร่าง พ.ร.ฎ.ให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี(ครม.) ชุดใหม่พิจารณาทันทีหลังเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาลใหม่เรียบร้อย คาดว่าภายในปี 2569 จะเริ่มทบทวนผลการศึกษาเดิมที่ อบจ.สงขลา ได้จัดทำไว้นานมากแล้ว ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนขออนุมัติโครงการฯต่อไป โดยจะเร่งให้เร็วที่สุด เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาการจราจรในเมืองหาดใหญ่ และอำนวยความสะดวกการเดินทางให้นักท่องเที่ยว และประชาชนในพื้นที่
โครงการระบบขนส่งมวลชนโดยระบบราง อ.หาดใหญ่ อบจ.สงขลาศึกษาเสร็จตั้งแต่ปี 2559 ผลการศึกษากำหนดให้เป็นรถไฟฟ้าโมโนเรล เส้นทาง คลองหวะ-สถานีรถตู้ ระยะทาง 12.54 กิโลเมตร(กม.) จำนวน 12 สถานี วงเงินลงทุนประมาณ 1.7 หมื่นล้านบาท จัดเก็บค่าโดยสาร 20 บาทตลอดสาย รูปแบบเอกชนร่วมลงทุนในกิจการของรัฐ (PPP Net Cost) ให้เอกชนลงทุน และรัฐชำระคืนภายหลัง
แนวเส้นทางเริ่มจากสถานีสี่แยกคลองหวะ ถนนกาญจนวณิช ผ่านสถานีขนส่ง สถานีคลองเรียน สถานี ม.อ. สถานีคอหงส์ แล้วเข้าถนนเพชรเกษมที่แยกคอหงส์ ผ่านสถานีบิ๊กซีหัวรั้ว สถานีหน้าโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย สถานีวงเวียนน้ำพุ สถานีตลาดกิมหยง สถานีชุมทางรถไฟหาดใหญ่ สถานีหาดใหญ่ใน และสิ้นสุดโครงการที่สถานีรถตู้ตลาดเกษตร(หาดใหญ่ใน) โดยสร้างทางยกระดับสูง 8 เมตรตามมาตรฐานสากล รองรับรางเดี่ยวคู่ขนานเกาะกลางถนนเขตทาง 30-60 เมตร
ประกาศแผนก่อสร้างไว้ตั้งแต่ปี 2562 เปิดบริการปี 2565 ก่อนจะเลื่อนแผนงานก่อสร้างไปเรื่อยๆ เนื่องจากไม่มีงบประมาณก่อสร้างและไม่สามารถหาเอกชนเข้ามาร่วมลงทุนได้ ขณะที่รายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม(อีไอเอ) ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ(กก.วล.) เรียบร้อยแล้วเมื่อวันที่ 24 มิ.ย. 2563
ในการเสนอขออนุมัติโครงการฯ ในขณะนั้น คณะกรรมการ PPP ได้ให้ อบจ.สงขลา หารือกับสำนักงบประมาณ ซึ่งสำนักงบฯ เห็นว่า วงเงินลงทุนสูง และรัฐบาลอาจมีข้อจำกัดในเรื่องการสนับสนุนงบประมาณให้ท้องถิ่น ตามกฎหมายการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อีกทั้งมองว่า รฟม. มีความชำนาญ และมีภารกิจโดยตรงในการดำเนินโครงการรถไฟฟ้า รวมทั้งมีศักยภาพที่เหมาะสมมากกว่า จึงให้ อบจ.สงขลา หารือกับกระทรวงคมนาคม กรมการขนส่งทางราง(ขร.) และ รฟม. เพื่อพิจารณาให้ รฟม. เป็นผู้รับดำเนินการแทน
แต่อบจ.สงขลา มั่นใจว่าจะสามารถเดินหน้าโครงการได้โดยเสนอตัวดำเนินโครงการเอง ก่อนจะปล่อยมือในวันนี้และโอนโครงการให้รฟม.ดำเนินการแทน
รฟม. อยู่ระหว่างทบทวนการศึกษาโครงการรถไฟฟ้ารางเบา (แทรม) อีก 4 จังหวัด ภูเก็ต เชียงใหม่ นครราชสีมา พิษณุโลก ส่วนแทรมขอนแก่น 5 เทศบาลจังหวัดขอนแก่นเสนอตัวดำเนินโครงการเองและตั้งบริษัท KKTS เป็นวิสาหกิจหน่วยงานท้องถิ่น ศึกษาเสร็จหลังโมโนเรลหาดใหญ่ไม่นาน เคยประกาศจะให้เป็นรถไฟฟ้าสายแรกที่ดำเนินการโดยท้องถิ่นเช่นกัน แต่จนป่านนี้ก็ยังไม่เริ่มก่อสร้าง ด้วยเหตุผลเดียวกัน ไม่มีเงินลงทุน แต่ยังไม่ถอดใจ
ขณะที่รฟม. เคยประกาศเช่นกัน จะให้แทรมภูเก็ตเป็นรถไฟฟ้าสายแรกในต่างจังหวัดที่ดำเนินการโดยรฟม. แต่จนถึงขณะนี้สถานะโครงการยังอยู่ที่ศึกษาแล้วศึกษาอีก
9 ปีผ่านไป ของ”โมโนเรลหาดใหญ่” อบจ.สงขลาปล่อยมือให้รฟม.ก่อสร้างแทน ..นับหนึ่งใหม่ เริ่มกระบวนการร่าง พ.ร.ฎ.ให้อำนาจก่อสร้างฯ และทบทวนผลศึกษา
…จะได้สร้างจริงๆ ปีไหน ต้องติดตาม…หรือว่า “โมโนเรลหาดใหญ่” จะได้แค่ศึกษาวนไป.
……………………………………………….
นายสปีด
***ห้ามคัดลอกเนื้อหาและภาพในบทความนำไปใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต
