ทั้งนี้ “ครัวไทยสู่ครัวโลก” ถูกจุดพลุตั้งแต่ราว ๆ ปี 2546-2547 และก็ถูกพูดถึงเรื่อยมา เป็น “นโยบายคลาสสิก” ที่รัฐบาลทุกยุคต้องพูดถึง เพียงแต่…กับ “ปัจจัยส่งเสริมให้ซัคเซสมากขึ้น” นั้น…ก็ยังมีการตั้งคำถาม? มีข้อปุจฉาถึง “อีกหนึ่งอุปสรรค” ที่อาจเป็น “คอขวดที่สำคัญ?” ที่มีผลลบต่อการโกอินเตอร์ของครัวไทย…
อีกหนึ่งอุปสรรคคือ “กรณีบุคลากร?”
และ “กับบุคลากรฟู้ดไซน์…นี่ก็น่าคิด”
กับ “กรณีบุคลากร” ที่อาจเป็น “อีกอุปสรรคที่มีผลต่อการขับเคลื่อนครัวไทยสู่ครัวโลก?” ที่ “ทีมสกู๊ปเดลินิวส์” จะสะท้อนต่อข้อมูล… นี่เป็นข้อมูลโดย นภพบ ทองระย้า นักวิจัย ทีม Big Data TDRI สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) ที่สะท้อนไว้ว่า… อุตสาหกรรมอาหารเป็นอุตสาหกรรมสำคัญของไทย ซึ่งจะพัฒนาให้อุตสาหกรรมนี้มีขีดความสามารถสูงขึ้นต้องอาศัยการวิจัยและพัฒนา (R&D) ทักษะแรงงาน โดยเฉพาะแรงงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร แรงงานบุคลากร สาขา “ฟู้ดไซน์ (Food Science)”ที่ตลาดก็มีความต้องการแต่มีเหตุทำให้ “มีผู้สนใจศึกษาด้านนี้ไม่มาก”
ทั้งนี้ จากสถานการณ์ข้างต้น นี่จึงเป็นที่มาการจัดทำบทวิเคราะห์เรื่องนี้โดยนักวิจัยทีม Big Data ของ TDRI ที่ระบุไว้ว่า… จากการศึกษาโดยทีมวิจัย Big Data ของ TDRI พบว่า…ตลาดแรงงานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหารยังไม่แสดงสัญญาณการขยายตัวอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่จำนวนตำแหน่งงานระดับเริ่มต้นยังต่ำกว่าผู้สำเร็จการศึกษาใหม่ในแต่ละปี และ “ผู้ศึกษาสายฟู้ดไซน์มีแนวโน้มลดลง” ที่มี “สาเหตุสำคัญ” ส่วนหนึ่งจาก “ค่าตอบแทนเริ่มต้นค่อนข้างต่ำ” ซึ่งแม้ระดับประเทศยังไม่พบภาวะขาดแคลนรุนแรงในวงกว้าง แต่เมื่อแยกตามภูมิภาคก็พบว่า…มีความเสี่ยงอยู่บ้างในบางพื้นที่
จากสถานการณ์ดังที่สะท้อนมาข้างต้น… แนวโน้มจำนวนผู้เข้าศึกษาในสาขาฟู้ดไซน์ลดลงต่อเนื่อง ก็ได้ส่งผลให้ในบางพื้นที่นั้นมหาวิทยาลัยต้องยุบหรือหยุดเปิดการเรียนการสอนสาขานี้ จากการที่จำนวนผู้สมัครต่ำอย่างต่อเนื่องจนไม่สามารถเปิดการเรียนการสอนได้ในบางปี นอกจากนั้น ยังพบว่า… สถานการณ์ของ “คนทำอาชีพฟู้ดไซน์” ก็กำลังอยู่ในภาวะ “ไม่ตาย…แต่ก็ไม่โตในทางอาชีพ” ในสายงานสาขานี้ …นี่เป็น “สถานการณ์บุคลากรสายฟู้ดไซน์” ในไทย
แม้ไทย “มีนโยบายครัวไทยสู่ครัวโลก”
แต่ “บุคลากรในสายฟู้ดไซน์มีปัญหา”
ข้อมูลบทวิเคราะห์โดยนักวิจัยทีม Big Data TDRI มีการสะท้อนไว้อีกว่า… อีกหนึ่ง Paint Point ของ “บุคลากรสาขาฟู้ดไซน์” เวลานี้ก็คือ… “เรียนหนัก งานยาก ค่าตอบแทนน้อย” โดยสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร หรือฟู้ดไซน์ รวมถึงสาขาที่เกี่ยวข้อง การเรียนมีระดับความยากพอสมควร เพราะต้องอาศัยพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์หลายแขนง ทั้งเคมี ชีววิทยา จุลชีววิทยา เทคโนโลยีแปรรูปอาหาร ทำให้นักศึกษาต้องมีความเข้าใจเชิงลึกและทักษะปฏิบัติที่เข้มข้น ทำให้เผชิญความยากลำบากในการเรียนรายวิชาหลัก และนำสู่การมีอัตราการเรียนไม่จบสูงกว่ากลุ่มอื่น ๆอย่างมีนัยสำคัญ…
ในขณะที่ ค่าตอบแทนในสายงานของคนอาชีพฟู้ดไซน์นั้นกลับพบว่า…มีค่าตอบแทนน้อยสวนทางกับระดับความยากของหลักสูตร ซึ่งมีข้อมูลโดย MyTcas ที่เผยไว้ว่า… สาขาฟู้ดไซน์มีค่ามัธยฐานเงินเดือนอยู่แค่เพียงราว ๆ 15,000-20,000 บาทเท่านั้น ซึ่งถือว่าต่ำมากเมื่อเทียบกับหลาย ๆ สาขา เช่น วิศวกรรมไฟฟ้า ที่มีค่ามัธยฐานเงินเดือนอยู่ที่ประมาณ 17,000-25,000 บาท หรือสาขาวิชาเคมี ที่มีค่ามัธยฐานเงินเดือนอยู่ที่ประมาณ 17,000-23,000 บาท เป็นต้น
ทั้งนี้ วิเคราะห์ “บุคลากรอาชีพฟู้ดไซน์” แล้ว สรุปได้ว่า… ตลาดแรงงานสาขานี้ยังไม่เข้าขั้นขาดแคลนรุนแรงแบบชัดเจน แต่ก็พบว่า… มีปัญหาจากศักยภาพและกำลังการจ้างงานที่ไม่เพียงพอของอุตสาหกรรมอาหารในไทย ส่งผลให้ระดับค่าตอบแทนไม่ดึงดูดใจ ทำให้คนไม่เลือกเรียนสาขาฟู้ดไซน์ จนส่งผลให้จำนวนผู้เรียนสาขานี้ลดลง ดังนั้น การแก้ปัญหาไม่ใช่แค่เพิ่มจำนวนผู้เรียน จะต้องยกระดับศักยภาพอุตสาหกรรมอาหารของไทยให้เกิดความต้องการแรงงานทักษะสูงมากขึ้น ให้สามารถให้ค่าตอบแทนที่เหมาะสมได้ …ซึ่งจะ “มีผลต่อการผลักดันครัวไทยสู่ครัวโลก”
และทางนักวิจัย ทีม Big Data TDRI ก็ได้มีการจัดทำ “ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย” เพื่อการ “สร้างตลาดอาชีพให้อาชีพฟู้ดไซน์ของไทยเติบโต” มากกว่าเดิม ซึ่งข้อเสนอแนะนั้น โดยสังเขปมีดังนี้… 1.สนับสนุนผู้ประกอบการรายย่อยเพื่อเพิ่มรายได้และประสิทธิภาพการผลิตด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ ซึ่งจะช่วยให้ผลิตภาพดีขึ้น ต้นทุนลดลง รายได้เพิ่มขึ้น จนส่งผลดีต่อการจ้างแรงงานทักษะสูงด้านฟู้ดไซน์มากขึ้น, 2.ส่งเสริมการทำ R&D เพื่อขยับจากรับจ้างผลิตไปสู่การสร้างแบรนด์ของตนเอง โดยจะส่งผลทำให้ความต้องการแรงงานทักษะสูงมีมากขึ้นและจ่ายค่าตอบแทนเพิ่มขึ้นได้ในระยะยาว
…เหล่านี้เป็นข้อมูลภาพสะท้อนโดยสังเขป กรณี “บุคลากรอาชีพฟู้ดไซน์” ซึ่งแม้ปัจจุบันยังไม่พบสถานการณ์ “ขาดแคลนรุนแรง”หากแต่ “ในอนาคตอันใกล้นั้นไม่แน่?” และที่แน่ ๆ “บุคลากรฟู้ดไซน์ไทยก็เกี่ยวพันครัวไทยสู่ครัวโลก”
“ครัวไทยสู่ครัวโลก” นี่ “ยังติดคอขวด”
ก็ “น่าคิด?…กรณีบุคลากรฟู้ดไซน์?”.
ทีมสกู๊ปเดลินิวส์
