สำหรับกรณีศึกษานี้ เป็นกรณีจากผู้ประกอบการสวนส้ม คือ เกรียงศักดิ์ พิพิธภัณฑ์ ที่เริ่มต้นทำธุรกิจจากการส่งวุ้นน้ำมะพร้าว เข้าจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อในพื้นที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ก่อนที่ปี 2547 จะมีจุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้น เมื่อคู่ค้ารายใหญ่ต้องการผู้ประกอบการทำหน้าที่เป็นผู้จัดส่งผลไม้ในพื้นที่ จ.สงขลา เขาจึงตัดสินใจลองส่งส้มโชกุนเบตงเข้าไปจำหน่าย ปรากฏแมียอดขายดีเกินคาด จึงเปิดเส้นทางขยายตลาดไปยังปั๊มน้ำมัน โรงพยาบาล และกรุงเทพฯ จนในพื้นที่เรียกชื่อเขาติดปากว่า “เถ้าแก่ส้ม”
ทั้งนี้ เขาเล่าว่า ปัจจุบันได้พัฒนาตัวเองกลายเป็น SME ผลไม้ของเซเว่น อีเลฟเว่น ด้วยยอดขายกว่า 10-15 ล้านบาทต่อเดือน หรือกว่า 100 ล้านบาทต่อปี โดยทุกวันนี้สามารถรับผลผลิตได้วันละ 3 ตัน ทำให้เกิดการจ้างงานในพื้นที่ได้หลายสิบชีวิต และช่วยส่งเสริมรายได้ให้เกษตรกรหลายร้อยรายจากการรับซื้อผลผลิต โดยปกติจะรับซื้อส้มโชกุนจาก 6 สวนใหญ่ในเบตง และส้มสายน้ำผึ้งจาก 3 สวนในอำเภอฝาง เพื่อให้ได้ผลผลิตเพียงพอ นอกจากนี้ยังช่วยส่งเสริมให้สวนเข้าสู่มาตรฐานแปลง GAP เพื่อควบคุมการใช้สารเคมีก่อนเก็บเกี่ยว ทั้งนี้ เขาพูดถึงจุดแข็งของส้มโชกุนเบตงที่จัดส่งตลาดว่า ส้มโชกุนเบตงเพิ่งได้รับการ ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) จึงยิ่งเป็นที่ต้องการของผู้บริโภคเพิ่มขึ้นทุกปี อีกทั้งการนำส้มโชกุนวางจำหน่ายในร้านเซเว่นยังทำให้ผลผลิตมีมูลค่าเพิ่ม และช่วยเปิดตลาดใหม่ ๆ ให้กับส้มโชกุนอีกด้วย
เกรียงศักดิ์ ได้แนะเทคนิคในการทำงานร่วมกับเกษตรกรว่า ต้องทำให้ได้ประโยชน์ต่อทั้งสองฝ่าย การทำธุรกิจจึงจะเข้มแข็งยั่งยืน โดยเขา เลือกใช้วิธีวางระบบรับซื้อที่ชัดเจน เพื่อให้เกษตรกรปลูกแล้วมีที่ขายแน่นอน กับแนะนำให้เกษตรกร ต้องดูแลทุกกระบวนการให้ดี โดยผู้ประกอบการควรต้องลงไปดูตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เช่น คัดตั้งแต่สวนจนถึงโรงงาน ถ้าลูกไหนไม่ผ่านมาตรฐาน ไม่ส่งเด็ดขาด อีกทั้ง กระบวนการเก็บแพ็กเพื่อรอจัดส่งก็ต้องห้ามมองข้าม โดยเขาจะมีตั้งแต่การล้าง การเป่าแห้ง และมีการสุ่มตรวจสารพิษตกค้างสม่ำเสมอ เพื่อมั่นใจว่าผู้บริโภคได้ทานผลไม้ที่ปลอดภัย เกรียงศักดิ์บอกเรื่องนี้ และนี่เป็นกรณีศึกษาที่น่าสนใจของ “ธุรกิจผลไม้” น่าสนใจ ที่ถึงแม้ไม่ได้เป็นเกษตรกรผู้ปลูก แต่ก็ใส่ใจในฐานะ “พันธมิตรการค้า” ซึ่ง นับเป็นเทรนด์ธุรกิจยุคใหม่ที่ไม่ได้รอรับกำไรที่ปลายน้ำ แต่ร่วมหัวจมท้ายตั้งแต่กระบวนการต้นน้ำเลย.
ศิริโรจน์ ศิริแพทย์ [email protected]
