ด้วยเหตุนี้ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพจึงต้องเร่งรณรงค์ทั้งไม้อ่อน ไม้แข็งเพื่อป้องกัน แก้ปัญหาเหล่านี้ ล่าสุดใช้โอกาส“31 พ.ค.วันงดสูบบุหรี่โลก (World NoTobacco Day)” จัดเป็นกิจกรรม“สัปดาห์วันงดสูบบุหรี่โลก” สสส. เปิดบ้านโชว์นิทรรศการสื่อรณรงค์ลด ละ เลิก บุหรี่ไฟฟ้า “Design Hero : Say No To
E-Cigarettes!” 26 พ.ค.-6 มิ.ย. 69 นี้ โดยมีการนำเสนอผลงานต้นแบบสื่อรณรงค์“ลด ละ เลิก บุหรี่ไฟฟ้า” โดยเยาวชน 16 ทีมทั่วประเทศ ที่ได้รับรางวัลจากโครงการ Design Hero 2025 มาเป็นนักสื่อสารสุขภาวะรุ่นใหม่ ร่วมสื่อสารเตือนภัยบุหรี่ไฟฟ้าในสังคม รู้เท่าทันภัยร้ายบุหรี่ไฟฟ้า สกัดนักสูบหน้าใหม่
’บุหรี่ไฟฟ้ากำลังแพร่ระบาดในกลุ่มเด็กและเยาวชน โดยผู้ผลิตใช้กลยุทธ์ทางการตลาดและสื่อออนไลน์ทำให้เด็กและเยาวชนมองว่า การสูบบุหรี่ไฟฟ้าเป็นเรื่องทันสมัย มีสไตล์ และปลอดภัยต่อสุขภาพ แต่ความจริงบุหรี่ไฟฟ้ามีผลกระทบต่อระบบสมอง ระบบทางเดินหายใจ และก่อให้เกิดการเสพติดสารนิโคตินในระยะยาว“ นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้
ดการกองทุน สสส. ย้ำถึงเหตุผลที่ สสส.ต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ เพราะส่งผลต่อสุขภาพของผู้สูบ โดยเฉพาะเด็ก เยาวชนที่จะเติบโตมาเป็นอนาคตของชาติ
นพ.พงศ์เทพ ได้ยกข้อมูลจากการสำรวจสถานการณ์การสูบบุหรี่ของประชากรไทยอายุ 15 ปี ปี 2567 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบคนไทยสูบบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นจาก 78,742 คน ในปี 2564 เป็น 900,459 คน ในปี 2567 หรือคิดเป็น 11.44 เท่า โดยเด็ก เยาวชนอายุ 15-24 ปี กลายเป็นนักสูบหน้าใหม่มากถึง 251,625 คน
ปัจจุบันผู้ผลิตบุหรี่ไฟฟ้าได้ออกผลิตภัณฑ์รูปแบบใหม่ ได้แก่ 1.ทอยพอต ลักษณะคล้ายของเล่นหรือตุ๊กตา 2.พอตจมูก ลักษณะคล้ายยาดมสูบผ่านจมูกได้โดยง่าย 3.นิโคตินพาวช์ (Nicotine Pouch) หรือถุงซองนิโคติน ใช้เหน็บระหว่างเหงือกกับริมฝีปาก 4.พอตเค บุหรี่ไฟฟ้าที่เปลี่ยนหัวพอตเป็นน้ำยาผสมเคตามีน สูบแล้วทำให้กล้ามเนื้อขาดออกซิเจน หมดสติ ประสาทหลอน นำไปสู่การเสี่ยงป่วยโรคจิตเภท และเสียชีวิตได้
สำหรับวิธีการที่สสส.นำมาใช้ในการรณรงค์สื่อสารนั้น นพ.พงศ์เทพ ระบุว่าจะมุ่งส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนก้าวขึ้นมาเป็น “นักสื่อสารสุขภาวะ” สามารถใช้กระบวนการสื่อสร้างสรรค์ อาทิ ศิลปะ นวัตกรรม และสื่อร่วมสมัย มาถ่ายทอดเรื่องราวและสร้างความตระหนักรู้ให้กับคนรุ่นเดียวกัน โดยเฉพาะการสื่อสารถึงผลกระทบของบุหรี่ไฟฟ้า
อย่างนิทรรศการสัปดาห์วันงดสูบบุหรี่โลกนี้ เป็นการเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนทั่วประเทศนำผลงานสื่อรณรงค์ที่พัฒนาขึ้นภายใต้โครงการ Design Hero 2025 มาจัดแสดงภายใต้แนวคิด Say No To E-Cigarettes! Wake Up and Understand the Hazards of Vaping and E-Cigarettes ครอบคลุมสื่อ 4 ประเภท ได้แก่ ศิลปะการแสดง Graphic Design Video Content และงานศิลปะสร้างสรรค์สะท้อนมุมมองและความเข้าใจของเยาวชนต่อผลกระทบของบุหรี่ไฟฟ้าในมิติสุขภาพ สังคม และอนาคตของคนรุ่นใหม่
ด้าน ดร.ดนัย หวังบุญชัย ผู้จัดการแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมสร้างเสริมสุขภาพ สสส. กล่าวว่า สสส. โดยแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมฯ นำผลงานของเยาวชนทั้ง 16 ทีม มาจัดแสดง เช่น ผลงานประเภทศิลปะการแสดง ชื่อ“Swallow” จากทีม Myocardium โรงเรียนสตรีวิทยา กรุงเทพฯ และผลงานประเภทศิลปะสร้างสรรค์ ชื่อ “Decaying Lungs” ทีม Phase X โรงเรียนปรินส์รอยแยลส์วิทยาลัย จ.เชียงใหม่ซึ่งถือเป็นต้นแบบสื่อรณรงค์ที่มีความพร้อมในการทำงานรณรงค์ช่วยให้เด็กเยาวชนและคนในสังคมมีภูมิคุ้มกันทางปัญญา รู้เท่าทันภัยบุหรี่ไฟฟ้า
ผู้สนใจสามารถเข้าร่วมรับชมนิทรรศการได้ที่อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. ชั้น 3 ตั้งแต่วันที่ 26 พ.ค.-6 มิ.ย. 2569 เวลา 09.00-17.00 น. (วันจันทร์-วันเสาร์หยุดวันอาทิตย์และวันนักขัตฤกษ์) สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.artculture4health.com และที่เฟซบุ๊ก
แฟนเพจ “H-Club”
ขณะที่ ศ.พญ.สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์ รองผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.) เปิดเผยว่า ปัจจุบันคนไทยหันมาใช้ผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าและนิโคตินถุงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะใช้ง่าย ซื้อง่ายผ่านออนไลน์ ที่น่าห่วงคือพบเยาวชนเริ่มต้นใช้นิโคตินอายุน้อยลง ทั้งนี้ นิโคตินเป็นสารพิษอันตราย มีผลกระทบต่อพัฒนาการ เสี่ยงต่อการเสพติดระยะยาว และนำไปสู่การใช้สารเสพติดชนิดอื่น
ปีนี้ ศจย.จึงร่วมกับ สสส. และแผนงานสื่อศิลปวัฒนธรรมฯ เดินหน้าโครงการ “NoNic-Gen Media Innovation Hackathon 2026” หวังให้เด็ก เยาวชน ตระหนักถึงโทษและอันตรายของยาสูบทุกรูปแบบ ทั้งรูปแบบ คลิปวิดีโอ สื่อดิจิทัลแบบโต้ตอบ (Immersive nteractive Media) และบอร์ดเกม โดยเปิดรับสมัครวันที่ 26 พ.ค.-15 มิ.ย. 2569 สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ www.artculture4health.com/contents /view/4556
อภิวรรณ เสาเวียง
