เมื่อวันที่ 20 ก.ย.ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เวชปฏิบัติทางประสาทวิทยาที่มีความเชี่ยวชาญพิเศษด้านสมองและความผิดปกติทางประสาทวิทยา ได้โพสต์ข้อความเกี่ยวกับคดีกลุ่มไทยใหญ่ ได้ฟันข้อมือเด็กผู้หญิงขาด โดยระบุว่า
วัยรุ่นไทยใหญ่ ฟันมือเด็กผู้หญิงขาด แพทย์ต่อมือแล้ว แต่คงยากที่จะปกติเลย
การต่อ ต่อเส้นเอ็น เส้นเลือด เส้นประสาท
คุย 2 ประเด็นละกันนะ
1. เค้าต่ออย่างไร การหาย หายไหม
2. จะเบลอหน้าเบลอชื่อทำไม ในคดีอุกฉกรรจ์ ซ้ำซ้อน
เอาเรื่องต่อมือก่อน เดี๋ยวค่อยมาด่า เจ้าวัยรุ่นไทใหญ่ใจทราม
เทคนิคการ “ต่อมือ/นิ้ว” (replantation) แบบจุลศัลยกรรม คือ ละเอียดมากๆ
พอโดนฟันนะ ตกใจได้ แต่เก็บมือที่ขาดด้วย อย่ามัวแต่ร้อง กรี้ดๆ ใครอยู่ใกล้ หยิบสิ่งที่สกปรกใหญ่ออกจากมือที่ขาด วิ่งไป 7-11 ใส่ถุงพลาสติกสะอาด ปิดให้สนิท แล้ววางในน้ำแข็ง ไม่ให้สัมผัสน้ำโดยตรง
อย่าาาา ไป เอาน้ำ ราดๆ ถูๆ นะเฮ้ยเอาเศษสกปรกหยาบออกแบบเบามือ ถ้ามีดิน/ทราย/สิ่งแปลกปลอมติดมาก ใช้ ผ้าก๊อซหรือผ้าเช็ดสะอาดซับออกเบา ๆ
ความเย็นช่วยยืดเวลาที่เซลล์อยู่รอดได้ (มืออยู่ได้ราว 12–24 ชม. ถ้าเก็บดี)
หมอศัลยกรรมตกแต่ง ลำดับการซ่อมมาตรฐาน ทำความสะอาดและตัดเล็มปลายแผล ยึดกระดูก (ลวด/เพลต) เพื่อให้ความยาวและแนวแกนถูกต้อง ซ่อมเอ็น (extensor/flexor) ต่อหลอดเลือดแดง–ดำ ภายใต้กล้องขยาย (ไหมเล็กระดับเส้นผม) เพื่อให้เลือดกลับมาหล่อเลี้ยง ต่อเส้นประสาท (epineurial repair) ปิดแผล/ทำแผลผิวหนัง; หลังผ่าเฝ้าระวังการไหลเวียน เลือดคั่ง/ขาดเลือด และให้ยาต้านการแข็งตัวตามโปรโตคอลของศูนย์นั้น ๆ.
เวลาไร้เลือด (ischemia time): นิ้ว (ไม่มีมัดกล้ามเนื้อใหญ่) รับได้มากกว่าส่วนแขน–มือที่มีกล้ามเนื้อ
• นิ้ว: อุ่น 6–12 ชม. / เย็น 12–24 ชม. (มีรายงานเกินได้เป็นเคสๆ)
• แขน/มือส่วนใหญ่: อุ่น 2–4 ชม. / เย็น 6–8 ชม. แล้วโอกาสสำเร็จจะลดลงเรื่อย ๆ
ดังนั้นการเก็บอวัยวะให้ “ถุงแห้งปิดสนิท แล้ววางบน/ในน้ำแข็ง (ไม่ให้โดนน้ำโดยตรง)” สำคัญมาก.
รอดไม่รอด ติดไม่ติด
ปัจจัยที่มีผลต่อ “ติดรอด”: กลไกบาดเจ็บแบบ คม/เฉือน (guillotine) รอดสูงกว่า บี้/ฉีกดึง (crush/avulsion) ข้อมูล รายงานรอด ~91% ในแผลคม เทียบกับ ~68% บี้ และ ~66% ฉีกดึง. ปัจจัยอื่น ๆ ได้แก่ เวลาขาดเลือด ความยาวหลอดเลือด/เส้นประสาทต้องต่อ เทคนิคผ่าตัด และการเฝ้าดูหลังผ่า.
“การหาย/ฟื้นตัว” ของเอ็น–หลอดเลือด–เส้นประสาท (และสิ่งที่คาดหวังได้)
หลังซ่อม เส้นประสาทจะผ่านระยะหน่วง (latency) แล้ว งอกเฉลี่ย ~1 มม./วัน (~1 นิ้ว/เดือน) จนกว่าจะถึงผิวหนัง/กล้ามเนื้อเป้าหมาย; ระยะเวลาจึงขึ้นกับ “ระยะทางจากจุดซ่อมไปยังปลายทาง”. แขน/ข้อมือถึงปลายนิ้วมักใช้ หลายเดือนถึง >1 ปี เคสระดับข้อศอก/ต้นแขนอาจนานกว่านั้น.
72 ชม. แรกคือ “ช่วงวิกฤต” ของ ลิ่มเลือด/หลอดเลือดตัน ต้องเฝ้าสี-อุณหภูมิ-เติมเลือด (capillary refill) อย่างใกล้ชิด
ตัวเลข “สำเร็จ/รอด” ที่พออ้างอิงได้
ข้อมูลให้ช่วงรอด ~70–95% ขึ้นกับชนิดบาดเจ็บ และระดับถูกตัด
สรุปนะ ต่อมือขาด เก็บด้วย แผล คม + เก็บเย็นดี + ผ่าตัดเร็ว = โอกาสรอดสูงกว่าชัดเจน
เอาเรื่องที่ 2 ไทใหญ่ ใจทราม ทำซ้ำ ปิดชื่อมันทำไม
ที่ USA บางเมืองนะ ถ้าเป็น คดีที่มีความรุนแรงถึงขั้นตัดมือผู้อื่น ถือว่าเป็น คดีอาญาร้ายแรง
การจับกุมทุกครั้งในคดีร้ายแรง จะต้องมีการ booking ครบขั้นตอน ถ่าย mugshot หน้า ข้าง
มีการเผยแพร่ mugshot ต่อสาธารณะ ขึ้นอยู่กับนโยบายรัฐ/เมือง
ในไทย
การเผยแพร่สู่สาธารณะ จะปกปิดใบหน้าและชื่อสกุลเต็ม จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาถึงที่สุด ตามหลักผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่าผิด
คือ มันผิดแล้ว พวกนี้ซ้ำซาก เผยแพร่ หน้า ชื่อ ไปเลย ก็ดี ตัวอันตราย อย่าให้มาเฉียดใกล้เมือง
แล้วพวกนี้นะ อาจมี ยีนฆาตกร ยีน MAOA (Monoamine Oxidase A) เกี่ยวข้องกับการสลายสารสื่อประสาท เช่น serotonin, dopamine, norepinephrine เชื่อมโยงกับ พฤติกรรมหุนหันพลันแล่น, ก้าวร้าว, การควบคุมอารมณ์ลดลง ประมาณ Brave heart ใจกล้า ทำสะใจ และแบบเลวๆ เหมือนมาจากบ้านป่าเมืองเถื่อน
สิทธิมนุษยชน ใช้กันคนที่มีอารยะ
