ไม้พุ่ม สูง 2-4 เมตร กิ่งอ่อนมีหนามแหลม เปลือกต้นเรียบ สีน้ำตาลปนเทา ใบ เป็นใบประกอบ ออกเรียงสลับมีใบย่อยใบเดียวรูปไข่หรือรูปรียาว กว้าง 3-5 ซม. ยาว4-8 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบมนมีปีกแคบๆ ขอบใบหยัก แผ่นใบมีต่อมน้ำมันกระจายอยู่ตามผิวใบ ดอก ออกเป็นช่อสั้น 5-7 ดอก หรือออกดอกเดี่ยวตามซอกใบ ที่ปลายกิ่ง ดอกสีขาวกลีบดอกมี 4-5 กลีบหลุดร่วงง่าย ผล รูปทรงกลม ผิวเรียบเกลี้ยง ผลอ่อนสีเขียวเข้มพอแก่เป็นสีเหลืองข้างในแบ่งเป็นห้องแบบรัศมี มีรสเปรี้ยวเมล็ดกลมรีสีขาว มีเมล็ดน้อย
ประโยชน์ ช่วยบำรุงสายตาของคนเราให้มีความสดใสอยู่ตลอดเวลา ช่วยบำรุงผิวพรรณให้มีความเปล่งปลั่งและสดใสมีฤทธิ์ช่วยในการกัด ถือเป็นกรดผลไม้ชนิดหนึ่งหรือที่เรียกว่า AHA ที่เป็นที่ยอมรับ และเป็นกรดที่ช่วยเร่งการผลัดเซลล์ผิวที่เสื่อมได้ ช่วยแก้ปัญหาขาลายที่เกิดจากสาเหตุต่างๆ รวมทั้งปัญหาสีผิวไม่สม่ำเสมอ ช่วยรักษาสิวให้มีปริมาณที่ลดลง เนื่องจากกรดอ่อนๆ ที่อยู่ในมะนาวนั้นจะช่วยลดการอุดตันของรูขุมขนจากสิว อีกทั้งยังช่วยขจัดความมันและเชื้อโรคบนใบหน้าได้เป็นอย่างดี ช่วยรักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นท้อง หรือปวดท้องได้ เพียงนำน้ำมะนาวมาผสมกินกับน้ำตาลจะช่วยรักษาอาการดังกล่าวได้
นำเปลือกมะนาวที่บีบน้ำมะนาวออกหมดแล้ว มาทาหรือขัดในบริเวณคาง ข้อศอก เข้า หรือส้นเท้า จะช่วยให้ผิวในบริเวณนี้มีความนุ่มนวลมากยิ่งขึ้น นำเปลือกผลแห้งของมะนาวมาต้มเพื่อเอาน้ำมาดื่ม จะช่วยแก้อาการจุกเสียดแน่นท้อง ช่วยขับเสมหะที่ติดอยู่ในลำคอ และยังช่วยบำรุงกระเพาะอาหาร
ในน้ำมะนาว มีวิตามินเอ วิตามินซี ธาตุฟอสฟอรัส แคลเซียม กรดมาลิค และกรดซิตริคแก่ร่างกาย ช่วยรักษาผิวแตก เพียงแค่นำน้ำมะนาวมาทาในบริเวณที่ผิวแตกก็เป็นอันเสร็จ รักษาปัญหาส้นเท้าแตก โดยนำน้ำมะนาวมาทาในบริเวณส้นเท้าวันละ 3 ครั้ง จะช่วยให้รอยแตกในบริเวณส้นเท้าค่อยๆ ดีขึ้น
นอกจากนี้ มะนาวยังมีสรรพคุณทางยา ตามตำรับสมุนไพรไทย ที่สามารถใช้แก้ และรักษาโรคที่เกิดจากธาตุต่างๆ ได้อีกหลายโรค โดยเฉพาะน้ำมะนาวที่เป็นกรด มีรสเปรี้ยว สามารถรับประทานได้นั้น มีประโยชน์สารพัด เมื่อมีอาการท้องร่วง ควรดื่มน้ำมะนาวตามเข้าไป มันจะช่วยหยุดอาการดังกล่าวได้เป็นอย่างดี นำน้ำมะนาวมาผสมเข้ากับน้ำผึ้งแล้วทานเข้าไป จะช่วยขับพยาธิไส้เดือนได้ นำมะนาวผสมกับน้ำเกลือแต่เพียงเล็กน้อย จะช่วยรักษาอาการท้องผูก อีกทั้งยังเป็นยาระบายชั้นดี น้ำมะนาวมาผสมกับน้ำผึ้งในอัตราส่วนที่เท่ากัน จากนั้นนำมาดื่ม จะช่วยแก้อาการบิดได้ น้ำมะนาวมีส่วนช่วยในการรักษาโรคนิ่วได้ ดื่มน้ำมะนาวผสมกับเกลือและน้ำตาลเพียงเล็กน้อย ช่วยแก้อาการระดูขาว ดื่มน้ำมะนาวจะช่วยบรรเทาอาการปวดตามข้อได้เป็นอย่างดี
รักษาโรคผิวหนังได้ด้วยการนำน้ำมะนาวมาทาบริเวณผิวหนังที่เป็นโรคดังกล่าว การนำมะนาวมาผ่าซีก จากนั้นนำไปทาในบริเวณที่เป็นสังคัง ก่อนนอนและตื่นนอน จะช่วยให้อาการดีขึ้น แก้โรคกาก เกลื้อน และหิด ด้วยการเอากำมะถันมาตำให้ละเอียด จากนั้นมาผสมเข้ากับน้ำมะนาว นำไปทาในบริเวณที่เป็นโรคดังกล่าวหลังอาบน้ำ จะช่วยรักษาให้หายได้ รักษาโรคน้ำกัดเท้าด้วยการใช้น้ำมะนาวสดมาทาในบริเวณดังกล่าว จากนั้นทิ้งไว้ให้แห้งแล้วจึงล้างออกด้วยน้ำสะอาด นำน้ำมะนาวมาชโลมลงบนบริเวณที่เป็นแผลจากการโดนน้ำร้อนลวก จะช่วยรักษาแผลให้หายเร็วขึ้น นำน้ำมะนาวมานวดให้ทั่วศีรษะก่อนสระผม จะช่วยบรรเทาอาการคันหนังศีรษะได้.
