โดยหากตรวจพบ ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หรือขณะที่ก้อนมะเร็งยังมีขนาดเล็ก จะมีโอกาสรักษาหายและมีอัตราการรอดชีวิตสูง การรู้จักปัจจัยเสี่ยงและสัญญาณเตือนจึงมีความสำคัญต่อการค้นพบโรคได้อย่างรวดเร็ว
ปัจจุบันทั่วโลกพบผู้ป่วยมะเร็งไตรายใหม่มากกว่า 430,000 รายต่อปี ขณะที่ประเทศไทยพบผู้ป่วยรายใหม่เฉลี่ยประมาณ 2,000 รายต่อปี คิดเป็นร้อยละ 3 ของมะเร็งในผู้ใหญ่ โดยมักพบในช่วงอายุ 55–75 ปี และพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงประมาณ 2 เท่า ปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่สุดของโรคคือการสูบบุหรี่ ผู้ที่สูบมีความเสี่ยงราว 1.4 เท่าของผู้ที่ไม่สูบ และเพิ่มได้ถึง 2.5 เท่าตามปริมาณที่สูบสะสม รองลงมาคือโรคอ้วน ยิ่งดัชนีมวลกาย (BMI) สูง ยิ่งเสี่ยง โดยความเสี่ยงเพิ่มขึ้นราว 1.07 เท่า ต่อค่า BMI ที่เพิ่มขึ้นทุก 1 หน่วย และผู้ที่มีความดันโลหิตสูง มีเสี่ยงราว 1.67 เท่าของคนที่ความดันปกติ นอกจากนี้ผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรัง ผู้ที่ฟอกไตเป็นประจำ เสี่ยงราว 5-20 เท่าของคนทั่วไป และผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งไต มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นราว 2-4 เท่า
ปัจจุบันมะเร็งไตกว่าร้อยละ 60 ตรวจพบโดยบังเอิญ จากการตรวจภาพรังสีด้วยสาเหตุอื่น เนื่องจากในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ อย่างไรก็ตาม เมื่อโรคลุกลามอาจมีอาการสำคัญ ได้แก่ ปัสสาวะเป็นเลือด ปวดบั้นเอวหรือปวดสีข้าง และคลำได้ก้อนในช่องท้อง รวมถึงอาการทั่วไป เช่น อ่อนเพลีย มีไข้เรื้อรัง หรือมีน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ การวินิจฉัยโรคมักทำโดยการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT Scan) ร่วมกับการฉีดสารทึบรังสีเพื่อประเมินลักษณะของก้อนเนื้อในไต และในบางรายอาจจำเป็น ต้องเจาะชิ้นเนื้อเพื่อยืนยันการวินิจฉัย และวางแผนการรักษา สำหรับแนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับขนาดของก้อนและระยะของโรค
หากก้อนมีขนาดเล็ก อาจรักษาด้วยการจี้ทำลายก้อน ด้วยความร้อนหรือความเย็น หรือผ่าตัดเฉพาะส่วนเพื่อเก็บรักษาเนื้อไตไว้ แต่หากก้อนมีขนาดใหญ่ขึ้น อาจจำเป็นต้องผ่าตัดไต ข้างที่เป็นมะเร็งออกทั้งหมด ซึ่งสามารถทำได้ ทั้งการผ่าตัดแบบเปิด ผ่าตัดส่องกล้อง หรือผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด ส่วนในผู้ป่วยมะเร็งไตระยะลุกลาม อาจพิจารณาผ่าตัดนำก้อนออกบางส่วน ร่วมกับการรักษาด้วยยามุ่งเป้า และยาภูมิคุ้มกันบำบัด ทั้งนี้ การเลิกสูบบุหรี่ ควบคุมน้ำหนัก และดูแลความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
สามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดโรคได้ และหากมีอาการปัสสาวะเป็นเลือด ปวดสีข้างเรื้อรัง หรือคลำพบก้อนในช่องท้อง ควรรีบปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุโดยเร็ว เพราะการตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาและการหายขาดได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ต้องขอขอบคุณ ข้อมูลโดย “นพ.จิรายุส ไมตรีสถิต” แพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ด้านศัลยศาสตร์ มะเร็งทางเดินปัสสาวะ สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
