เมื่อวันที่ 14 พ.ย. ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรมว.ต่างประเทศ ให้สัมภาษณ์ถึงผลการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนและการหารืออย่างไม่เป็นทางการแบบขยายในเรื่องเมียนมา ว่า ที่ประชุมได้พูดคุยกันถึงการเดินหน้าในการมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา ซึ่งตั้งแต่เมียนมาเกิดการรัฐประหารเมื่อ 5 ปีที่ผ่านมา ท่าทีของอาเซียน คือระงับการมีส่วนร่วมของเมียนมาในการประชุมระดับรัฐมนตรีต่างประเทศ และการประชุมระดับผู้นำ รวมถึงอาเซียนมีฉันทมติ 5 ข้อ เป็นแนวทางในการแก้ไขสถานการณ์ในเมียนมา เพื่อให้เมียนมากลับสู่อาเซียน แต่ประเทศไทยมองว่า 5 ปีที่ผ่านมา ฉันทมติดังกล่าวไม่มีการขับเคลื่อน จึงเห็นว่าอาจต้องปรับแนวทางการนำฉันทมติไปสู่การปฎิบัติ โดยส่งเสริมให้อาเซียนและเมียนมามีปฏิสัมพันธ์อย่างค่อยเป็นค่อยไปตามแนวทาง Calibrated re-engagement ขณะเดียวกัน เมียนมาต้องมีท่าทีที่ตอบสนองต่อข้อกังวลของอาเซียนด้วย ซึ่งผลต้องค่อยเป็นค่อยไป
นานสีหศักดิ์ กล่าวว่า หลายประเทศเห็นคล้อยตามนโยบายที่ไทยริเริ่มและดำเนินการในช่วงที่ผ่านมา ประเทศต่างๆ จึงต้องพูดคุยกันโดยตรง และจะเห็นได้ว่า ประธานาธิบดีเมียนมาไปเยือนอาเซียนในหลายประเทศ ดังนั้น ในการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนอย่างไม่เป็นทางการแบบขยายในเรื่องเมียนมาครั้งนี้ ได้พูดคุยและประเมินสถานการณ์ว่าจะมีความคืบหน้าอย่างไร และเมียนมาจะกลับมาสู่อาเซียนได้หรือไม่ หากจะกลับมา จะกลับมาในระดับใด โดยไทยเห็นว่ามีความคืบหน้าในระดับหนึ่ง เช่น กรณีที่นางอองซาน ซูจี ย้ายออกจากเรือนจำไปอยู่บ้านพัก การเปิดให้ตัวแทนคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) เข้าพบ และล่าสุด ให้บุตรชายของนางซูจีพูดคุยผ่านโทรศัพท์กับนางซูจี แต่มีบางประเทศอยากเห็นความคืบหน้าในการลดความรุนแรงในเมียนมา และการเปิดพื้นที่ให้มีการช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม ซึ่งคิดว่าอาเซียนคงต้องมีฉันทมติเรื่องนี้ ส่วนไทยเห็นว่าถึงเวลาแล้วที่เราจะติดต่อกับเมียนมาโดยตรงในระดับนโยบาย จึงเสนอว่าอาจเริ่มต้นด้วยการประชุมระดับรัฐมนตรีต่างประเทศก่อนหรือไม่ แต่มีบางประเทศ เห็นว่าควรเริ่มจากการมีปฏิสัมพันธ์อย่างไม่เป็นทางการให้บ่อยขึ้น เพื่อจะได้รับรู้สถานการณ์ในเมียนมา และให้เขาเข้าใจในท่าทีของเรา ซึ่งเรื่องนี้หลายประเทศเห็นตามท่าทีของไทย โดยท้ายที่สุด การกลับมาปฏิสัมพันธ์อาจเป็นประโยชน์ทั้งของอาเซียนและเมียนมาเอง
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ตนได้ใช้โอกาสนี้เล่าให้ที่ประชุมฟังถึงการเดินทางไปพูดคุยกับเมียนมา ถึงปัญหาเร่งด่วนและการสู้รบที่ส่งผลกระทบต่อฝั่งไทย เมื่อวันที่ 12 พ.ย.ที่ผ่านมา ซึ่งได้บอกว่าเมียนมาต้องแก้ไขปัญหาของตัวเองให้ได้ แต่ไทยพร้อมสนับสนุนและให้กำลังใจในการแก้ไขปัญหา ที่สำคัญ เมียนมาต้องตระหนักว่าอาเซียนมีความสำคัญ เพราะปัญหาความท้าทายของโลก เราจะรับมือเพียงลำพังไม่ได้ ซึ่งขณะนี้อาเซียนกำลังผนึกกำลังทางเศรษฐกิจ ต้องเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจดิจิทัล เศรษฐกิจสีเขียว และต้องยกระดับการรวมตัวทางเศรษฐกิจให้สูง และเข้มแข็งขึ้น ดังนั้น เมียนมาควรเข้ามาร่วมกับอาเซียน หากอยู่โดดเดี่ยว เมียนมาจะไม่สามารถรับมือกับความท้าทายเหล่านี้ได้ แต่ทุกคนเห็นว่าควรมีปฏิสัมพันธ์ ที่ขณะนี้อาจเป็นแบบไม่เป็นทางการ ส่วนจะกลับมามีปฏิสัมพันธ์แบบทางการเมื่อไหร่นั้น ยังเป็นประเด็นที่ต้องพิจารณากันต่อไป
ส่วนแนวโน้มและโอกาสที่เมียนมาจะกลับมามีปฏิสัมพันธ์ ทันภายในปี 2670 ที่สิงคโปร์เป็นประธานอาเซียนหรือไม่ นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า หากดูแนวโน้มขณะนี้การที่เมียนมากลับมาร่วมการประชุมอย่างเป็นทางการอาจต้องดูไปก่อน แต่ทุกคนเห็นพ้องถึงการมีปฏิสัมพันธ์โดยตรง และการประชุมอย่างไม่เป็นทางการก่อน.
