เตือนเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดทุกชนิดเฝ้าระวังการระบาดของ “โรคราน้ำค้าง” หรือโรคใบลาย ซึ่งเป็นโรคสำคัญที่สร้างความเสียหายต่อการผลิตข้าวโพด โดยเฉพาะข้าวโพดฝักสด ข้าวโพดหวาน ข้าวโพดเทียน และข้าวโพดข้าวเหนียว มีสาเหตุจากเชื้อรา Peronosclerospora sorghi ที่สามารถเข้าทำลายต้นข้าวโพดตั้งแต่ระยะต้นกล้า ส่งผลให้ต้นแคระแกร็น ใบผิดปกติ การเจริญเติบโตหยุดชะงัก และอาจทำให้ผลผลิตเสียหายทั้งแปลง
ปัจจัยสำคัญที่เอื้อต่อการระบาดคือสภาพอากาศเย็นและมีความชื้นสูง รวมถึงฝนตกต่อเนื่องในบางพื้นที่ โดยเฉพาะช่วงข้าวโพดอายุประมาณ 30 วัน ซึ่งเป็นระยะที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ เกษตรกรควรหมั่นตรวจสอบแปลงอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากหากปล่อยให้เชื้อแพร่กระจายจนเกิดการระบาดรุนแรง การควบคุมโรคจะทำได้ยากขึ้น และส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพและปริมาณผลผลิต
สำหรับลักษณะอาการของโรค เริ่มแรกจะพบจุดสีซีดหรือสีเหลืองบนใบ ก่อนขยายเป็นแถบสีเหลืองหรือสีขาวตามแนวยาวของใบ บางครั้งพบเส้นใยหรือผงสีขาวบริเวณใต้ใบ โดยเฉพาะในช่วงเช้าที่มีความชื้นสูง เมื่อต้นข้าวโพดถูกเชื้อเข้าทำลายอย่างรุนแรง ใบจะมีสีเหลืองซีด เจริญเติบโตผิดปกติ ต้นแคระแกร็น และอาจไม่สามารถออกฝักหรือให้ผลผลิตตามปกติได้
แนวทางป้องกันและจัดการโรคควรเริ่มตั้งแต่ก่อนปลูก โดยเกษตรกรควรเลือกใช้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพ ปราศจากเชื้อโรค และมาจากแหล่งผลิตที่เชื่อถือได้ รวมถึงเลือกพันธุ์ที่มีความต้านทานต่อโรคราน้ำค้างตามความเหมาะสมของพื้นที่ นอกจากนี้ ควรคลุกเมล็ดพันธุ์ด้วยสารป้องกันกำจัดเชื้อราที่มีประสิทธิภาพต่อโรคดังกล่าว โดยเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียนและปฏิบัติตามอัตราที่ระบุบนฉลากอย่างเคร่งครัด
ขณะเดียวกัน หลังปลูกควรหมั่นสำรวจต้นข้าวโพดตั้งแต่ระยะต้นกล้า หากพบต้นที่แสดงอาการผิดปกติหรือสงสัยว่าเป็นโรค ควรรีบถอนและนำออกไปทำลายนอกแปลง เพื่อลดแหล่งสะสมของเชื้อและป้องกันการแพร่กระจายไปยังต้นอื่น รวมทั้งควรกำจัดวัชพืชที่อาจเป็นแหล่งอาศัยของเชื้อโรค และจัดการพื้นที่ปลูกให้สะอาด
อีกหนึ่งแนวทางสำคัญคือการวางแผนจัดการแปลงปลูกอย่างเหมาะสม ไม่ปลูกข้าวโพดหนาแน่นจนเกินไป ลดความชื้นสะสม และหลีกเลี่ยงการปลูกพืชชนิดเดิมซ้ำในพื้นที่ที่มีประวัติการระบาด โดยควรปรับระบบการปลูกพืชและหมุนเวียนพืชที่ไม่ใช่พืชอาศัยตามความเหมาะสม
ทั้งนี้ การป้องกันโรคราน้ำค้างจำเป็นต้องดำเนินการตั้งแต่ต้นทาง เพราะเมื่อข้าวโพดถูกเชื้อเข้าทำลายและแสดงอาการรุนแรงแล้ว การแก้ไขอาจไม่สามารถทำให้ต้นกลับมาเจริญเติบโตได้ตามปกติ เกษตรกรจึงควรให้ความสำคัญกับการเลือกเมล็ดพันธุ์ การคลุกเมล็ดก่อนปลูก และการสำรวจแปลงอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการระบาด ลดความเสียหาย และรักษาผลผลิตให้มีคุณภาพและสร้างรายได้อย่างเต็มศักยภาพ
