คนไทยที่ชอบช้อปสินค้าออนไลน์จากจีนเตรียมรับแรงกระแทก เมื่อรัฐบาลเตรียมปรับมาตรการจัดเก็บภาษีสินค้านำเข้าออนไลน์ โดยกำหนดเพดานภาษีสูงสุดไม่เกิน 30% คาดมีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2570 ส่งผลให้สินค้านำเข้าหลายประเภทมีโอกาสปรับราคาสูงขึ้นตั้งแต่ 8-30% โดยเฉพาะอุปกรณ์สื่อสาร เครื่องประดับเทียม และแว่นตา ซึ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด ขณะที่ผู้บริโภคต้องควักเงินซื้อสินค้าแพงขึ้น ส่วน SMEs ไทยอาจได้โอกาสกลับมาแข่งขันในตลาดที่เคยเสียเปรียบ

เปิดโผ 20 สินค้าออนไลน์ กลุ่มไหนภาษีขึ้นแรงสุด?

รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ประเมินผลกระทบจากการปรับภาษีนำเข้าสินค้าออนไลน์ พบว่า สินค้าบางประเภทจะมีอัตราภาษีเพิ่มขึ้นจากเดิม 10-30 จุดเปอร์เซ็นต์ และทำให้ราคาสินค้ารวม VAT ปรับเพิ่มขึ้นประมาณ 8-30% ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้าและอัตราภาษีเดิม

กลุ่มที่ได้รับผลกระทบหนักที่สุด ได้แก่ อุปกรณ์สื่อสารและส่วนประกอบ รวมถึงเครื่องประดับเทียม ซึ่งเดิมไม่เสียภาษีนำเข้า แต่จะถูกปรับขึ้นเป็น 30% ทำให้ราคาสินค้าเพิ่มขึ้น 30%

รองลงมา คือ แผ่นฟิล์มและแถบพลาสติก รวมถึงแว่นกันแดดและแว่นสายตา ซึ่งเดิมเสียภาษี 5% ปรับเป็น 30% ส่งผลให้ราคาเพิ่มขึ้น 23.8% ส่วนสินค้าทำด้วยพลาสติก อุปกรณ์ออกกำลังกาย เครื่องใช้ไฟฟ้าบางประเภท หูฟัง ลำโพง ไมโครโฟน กิ๊บหนีบผม และอุปกรณ์เกี่ยวกับเส้นผม มีโอกาสปรับราคาเพิ่มขึ้น 18.2%

ขณะที่เครื่องมือถอดสับเปลี่ยนได้สำหรับใช้งานด้วยมือ มีโอกาสขึ้นราคา 13.6% ส่วนกระเป๋าปรับขึ้นประมาณ 8.3%

อย่างไรก็ตามไม่ใช่สินค้าทุกชนิดจะมีราคาแพงขึ้น เพราะสินค้าบางกลุ่มมีอัตราภาษีเดิมอยู่ที่ 30% แล้ว เช่น เสื้อยืด เสื้อเชิ้ตสตรี ชุดกระโปรงและกางเกงสตรี เสื้อผ้าบุรุษ รองเท้า ของใช้ในบ้านทำด้วยพลาสติก และส่วนประกอบยานยนต์ จึงไม่มีการเปลี่ยนแปลงอัตราภาษีตามตัวอย่างที่ศึกษา

อัตราภาษีสินค้านำเข้าออนไลน์ก่อน หลังวันที่ 1 มกราคม 2570 (% มูลค่าการนำเข้า)

สินค้าก่อน1หลัง2เปลี่ยนแปลง
สินค้าทำด้วยพลาสติก103020
เครื่องประดับเทียม03030
เสื้อเบลาซ์และเสื้อเชิ้ตสตรี30300
กระเป๋า203010
ชุด กระโปรง และกางเกงสตรี30300
อุปกรณ์ออกกำลังกาย ยิมนาสติก และกรีฑา103020
รองเท้าที่มีส่วนบนทำด้วยยางหรือพลาสติก30300
สูท ชุด และกางเกงบุรุษ30300
เครื่องมือถอดสับเปลี่ยนได้ สำหรับใช้งานด้วยมือ102515
ของใช้ในบ้านทำด้วยพลาสติก30300
ส่วนประกอบยานยนต์30300
เครื่องไฟฟ้า103020
แผ่น ฟิล์ม และแถบพลาสติกชนิดยึดติดได้ในตัว53025
ของอื่น ๆ ทำด้วยเหล็กหรือเหล็กกล้า203010
เสื้อทีเชิ้ต30300
อุปกรณ์สื่อสารและส่วนประกอบ03030
แว่นกันแดด แว่นสายตา และแว่นป้องกันฝุ่น53025
กิ๊บหนีบผม หวี และที่ม้วนผม103020
เอกสารข้อมูลทางวิศวกรรม103020
หูฟัง ลำโพง และไมโครโฟน103020

หมายเหตุ : 1ก่อนวันที่ 1 มกราคม 2570 2หลังวันที่ 1 มกราคม 2570

เจาะตัวเลขก่อน-หลัง สินค้าบางกลุ่มราคาเพิ่มเท่าไร

เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น ผลประเมินราคาสินค้ารวม VAT พบว่า สินค้าที่เดิมไม่เสียภาษีนำเข้า หากมีมูลค่า 100 บาท เมื่อรวม VAT จะมีราคา 107 บาท แต่หลังปรับภาษีนำเข้าเป็น 30% ราคาจะเพิ่มเป็น 139.10 บาท หรือเพิ่มขึ้น 30% ย้ำเป็นการเทียบจากราคา 100 บาท เพื่อให้เห็นภาพราคาที่ปรับขึ้น ไม่ใช่มูลค่าราคาจริงที่ราคาจะแตกต่างกัน

เช่น แว่นตา และแผ่นฟิล์มพลาสติกที่เดิมเสียภาษี 5% ราคาสินค้ารวม VAT จะเพิ่มจาก 112.35 บาท เป็น 139.10 บาท หรือเพิ่มขึ้น 23.8% ขณะที่สินค้าพลาสติกและอุปกรณ์ออกกำลังกาย ซึ่งเดิมเสียภาษี 10% ราคาจะเพิ่มจาก 117.70 บาท เป็น 139.10 บาท หรือเพิ่มขึ้น 18.2%

ราคาสินค้านำเข้าออนไลน์ที่เพิ่มขึ้นจากการเก็บภาษีสินค้านำเข้าออนไลน์ 30%

สินค้าภาษีนำเข้า (%)ราคารวม VAT (บาท)ราคาเพิ่มขึ้น (%)
เดิมใหม่ก่อนหลัง
สินค้าทำด้วยพลาสติก1030117.7139.118.2
เครื่องประดับเทียม030107139.130.0
เสื้อเบลาซ์และเสื้อเชิ้ตสตรี3030139.1139.10.0
กระเป๋า2030128.4139.18.3
ชุด กระโปรง และกางเกงสตรี3030139.1139.10.0
อุปกรณ์ออกกำลังกาย  1030117.7139.118.2
รองเท้า ทำด้วยยางหรือพลาสติก3030139.1139.10.0
สูท ชุด และกางเกงบุรุษ3030139.1139.10.0
เครื่องมือถอดสับเปลี่ยนได้1025117.7133.7513.6
ของใช้ในบ้านทำด้วยพลาสติก3030139.1139.10.0
ส่วนประกอบยานยนต์3030139.1139.10.0
เครื่องไฟฟ้าให้สัญญาณเสียง1030117.7139.118.2
แผ่น ฟิล์ม และแถบพลาสติก530112.35139.123.8
เสื้อทีเชิ้ต3030139.1139.10.0
อุปกรณ์สื่อสารและส่วนประกอบ030107139.130.0
แว่นกันแดด แว่นสายตา530112.35139.123.8
กิ๊บหนีบผม หวี และที่ม้วนผม1030117.7139.118.2
เอกสารข้อมูลทางวิศวกรรม1030117.7139.118.2
หูฟัง ลำโพง และไมโครโฟน1030117.7139.118.2

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่า การปรับภาษีครั้งนี้ไม่ได้ทำให้สินค้าทุกชนิดแพงขึ้นเท่ากัน แต่กลุ่มสินค้าที่เคยได้รับอัตราภาษีต่ำหรือได้รับการยกเว้น จะได้รับผลกระทบมากกว่าสินค้าที่เสียภาษีในอัตราสูงอยู่แล้ว

ทำไมรัฐบาลต้องขึ้นภาษี? จีนครองตลาดออนไลน์ไทยเกือบ 99%

เบื้องหลังมาตรการนี้มาจากการขยายตัวอย่างรวดเร็วของตลาดออนไลน์ไทย โดยปี 2569 ไทยมีมูลค่าค้าปลีกออนไลน์แบบธุรกิจถึงผู้บริโภคโดยตรง (B2C) อยู่ที่ 1.1 ล้านล้านบาท สูงเป็นอันดับ 2 ของอาเซียน รองจากอินโดนีเซียที่มีมูลค่า 2.87 ล้านล้านบาท

ขณะที่สินค้าที่จำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์ในไทยพึ่งพาการนำเข้าจากจีนอย่างมาก ผลประเมินพบว่า ปี 2569 มูลค่าการนำเข้าสินค้าออนไลน์จากจีนอยู่ที่ประมาณ 1.089 ล้านล้านบาท จากมูลค่าการขายสินค้าออนไลน์ในไทย 1.1 ล้านล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนเกือบ 99%

ใครได้ ใครเสีย? ผู้บริโภคจ่ายแพงขึ้น รัฐมีรายได้ SMEs มีโอกาส

ผลกระทบจากมาตรการนี้แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ ผู้บริโภคที่จะต้องรับภาระราคาสินค้านำเข้าที่สูงขึ้น โดยเฉพาะสินค้ากลุ่มที่เคยเสียภาษีต่ำหรือไม่เสียภาษี ขณะที่รัฐบาลจะมีรายได้จากภาษีศุลกากรและ VAT เพิ่มขึ้น โดยคาดการณ์ว่าจะจัดเก็บรายได้เพิ่มได้ประมาณ 1.1-1.3 หมื่นล้านบาทต่อปี

ส่วนผู้ประกอบการ SMEs ไทยมีโอกาสได้รับประโยชน์จากการลดความได้เปรียบด้านราคาของสินค้านำเข้า ทำให้สินค้าไทยมีโอกาสแข่งขันมากขึ้น อย่างไรก็ตาม การขึ้นภาษีเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่เพียงพอ เพราะต้นทุนการผลิตของไทยยังสูงกว่าจีนถึง 40-60% จึงยังเป็นโจทย์ใหญ่ที่ผู้ประกอบการไทยต้องเผชิญ

ทางออกภาษี 30% ยังไม่พอ ต้องลดต้นทุนและเพิ่มโอกาสให้สินค้าไทย

ข้อเสนอสำคัญ คือ รัฐบาลต้องจัดเก็บภาษีให้ครบทุกช่องทาง เชื่อมโยงข้อมูลระหว่างศุลกากร แพลตฟอร์ม บริษัทขนส่ง และคลังสินค้าในเขตปลอดอากร เพื่อป้องกันการสำแดงราคาต่ำและหลบเลี่ยงภาษี พร้อมกำหนดให้แพลตฟอร์มรับผิดชอบต่อสินค้าที่ขายมากขึ้น ทั้งการตรวจสอบตัวตนผู้ขาย ประเทศต้นกำเนิด และมาตรฐานสินค้า

ขณะเดียวกันต้องตรวจสอบการขายต่ำกว่าทุน การทุ่มตลาด และการอุดหนุนที่สร้างความเสียหายต่อผู้ผลิตไทย โดยพิจารณามาตรการตอบโต้ตามหลักฐานรายสินค้า

ที่สำคัญต้องเร่งลดต้นทุน SMEs ไทย ทั้งการสนับสนุนจัดซื้อวัตถุดิบร่วมกัน พัฒนาผู้ผลิตชิ้นส่วนในประเทศ ลดต้นทุนขนส่งและสต็อก เพิ่มผลิตภาพการผลิต รวมถึงช่วยให้สินค้าไทยเข้าถึงผู้บริโภคบนแพลตฟอร์มผ่านร้านค้าทางการ การรับรองคุณภาพ การรับประกัน และบริการหลังการขาย

เพราะสุดท้ายแล้ว การเก็บภาษีนำเข้าสูงสุด 30% อาจทำให้สินค้าจากต่างประเทศแพงขึ้น แต่จะทำให้สินค้าไทยแข่งขันได้จริงหรือไม่ ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการลดต้นทุนและยกระดับผู้ประกอบการไทยให้แข็งแกร่งพอที่จะยืนหยัดในตลาดออนไลน์ระยะยาว