นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.พาณิชย์ ได้ชี้แจงถึงกรอบข้อตกลงแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement) ว่าด้วยความตกลงการค้า (ART) ระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกาที่เพิ่งมีการลงนามเมื่อวันที่ 17 พ.ย.69 โดยยืนยันว่ายังคงยึดเงื่อนไขการลดภาษีตามกรอบเดิมที่ได้ตกลงร่วมกับทีมเจรจารัฐบาลชุดก่อนตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2568 ซึ่งช่วยให้ไทยได้รับอัตราภาษีที่ 19% และไม่ถูกปรับขึ้นไปอยู่ที่ 36% พร้อมทั้งระบุว่ารายการสินค้าที่ไทยรับว่าจะซื้อได้ข้อสรุปมาตั้งแต่ช่วงเวลานั้นเช่นกัน

สำหรับการเปิดตลาดสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ ในอัตรา 99% ซึ่งครอบคลุมสินค้าอุตสาหกรรม อาหาร และผลิตภัณฑ์การเกษตรทุกประเภท นางศุภจีเน้นย้ำว่าการเปิดตลาดไม่ได้หมายความว่าไทยเป็นฝ่ายเสียเปรียบ แต่เป็นการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของสินค้าสหรัฐฯ ให้ทัดเทียมกับประเทศที่ไทยได้ทำข้อตกลงเสรีการค้าไปแล้ว ซึ่งจะช่วยเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคและผู้ประกอบการไทยสามารถตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าได้ด้วยตนเอง

ในส่วนของสินค้าอ่อนไหวนั้น จะมีระบบโควตานำเข้าและมาตรการควบคุมที่รัดกุมเพื่อดูแลผู้ผลิตภายในประเทศ โดยหลักการเปิดตลาดจะมุ่งเน้นไปยังสินค้าที่ไทยไม่ได้ผลิตเองหรือผลิตได้ไม่เพียงพอเป็นหลัก ทั้งนี้ กระบวนการดังกล่าวยังอยู่ในระหว่างการขัดเกลาทางกฎหมาย (Legal Scrub) การนำเสนอต่อคณะรัฐมนตรี การรับฟังความคิดเห็นสาธารณะ การพิจารณาของกรรมาธิการและสภา รวมถึงการปรับปรุงกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องอีกหลายขั้นตอน

เป้าหมายสำคัญของข้อตกลงนี้คือการรักษาตลาดส่งออกซึ่งเป็นตลาดอันดับหนึ่งของไทย โดยในปีที่ผ่านมามีมูลค่าถึง 2.37 ล้านล้านบาท และเกี่ยวข้องกับตำแหน่งงานของคนไทยกว่า 1.25 ล้านบาท ทั้งนี้ อันดับการได้ดุลการค้าของไทยกับสหรัฐฯ ปรับตัวดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากอันดับที่ 11 ในช่วงเริ่มต้นเจรจา ขยับขึ้นสู่อันดับที่ 7 และล่าสุดในครึ่งปีแรกของปี 2569 ได้ขยับขึ้นมาอยู่อันดับที่ 5 ของโลก ซึ่งหากไทยไม่ดำเนินการเจรจาเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน ก็อาจสูญเสียตลาดที่มีศักยภาพสูงนี้ให้กับประเทศเพื่อนบ้านได้

นางศุภจีระบุด้วยว่า กรอบการเปิดตลาด 99% ถือเป็นข้อยุติที่ตกลงไว้ตามโครงสร้างเดิมและจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง แม้ประเด็นดังกล่าวอาจสร้างความกังวลใจให้กับบางฝ่าย แต่แท้จริงแล้วสินค้าอ่อนไหวยังคงมีมาตรการกำกับดูแลอย่างเข้มงวด และท้ายที่สุดดุลการค้าของไทยกับสหรัฐฯ ก็ยังคงเป็นบวกอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม รายละเอียดทั้งหมดของข้อตกลงยังไม่สามารถเปิดเผยได้ในขณะนี้ เนื่องจากติดข้อตกลงห้ามเปิดเผยรายละเอียดกับทางสหรัฐฯ โดยจะมีการนำรายละเอียดทั้งหมดมาเปิดเผยอย่างเป็นทางการอีกครั้งหลังจากกระบวนการ Legal Scrub และการอนุมัติจากคณะรัฐมนตรีเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว

ส่วนเงื่อนไขการเจรจาเดิมที่ตกลงจะจัดซื้อผลิตภัณฑ์การเกษตร อาทิ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ กากถั่วเหลือง และกากธัญพืช มูลค่าประมาณ 2.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ต่อปี การจัดซื้อผลิตภัณฑ์พลังงาน รวมถึงก๊าซธรรมชาติเหลว น้ำมันดิบ และอีเทน มูลค่าประมาณ 5.4 พันล้านดอลลาร์ต่อปี การจัดซื้ออากาศยานจากสหรัฐฯ จำนวน 80 ลำ มูลค่ารวม 1.88 หมื่นล้านดอลลาร์ ยังอยู่ในข้อตกลงนี้หรือไม่นั้น  นางศุภจี กล่าวว่า ใช่ โดยเรื่องนี้เป็นกรอบเดิมตั้งแต่ปี 68 ซึ่งไทยไม่ได้ให้อะไรเพิ่มทั้งๆที่เราได้ดุลการค้าสหรัฐเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่อันดับ 11 ของโลกตอนเริ่มเจรจาปี 68 พอปลายปี 68 ขึ้นมาอันดับ 7 ตอนนี้ อันดับ 5 แล้ว และแถม 9 เดือนแรกยอดส่งไปอเมริกาก็ยังเติบโตต่อเนื่อง