เมื่อวันที่ 18 พ.ย. 69 ที่รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ที่มี น.ส.มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาผู้แทนราษฎร คนที่หนึ่ง ทำหน้าที่ประธานในที่ประชุม ได้พิจารณาร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม (ฉบับที่…) พ.ศ. … ซึ่งคณะรัฐมนตรี (ครม.) เป็นผู้เสนอ รวมถึงร่างแก้ไข ที่ สส.เข้าชื่อเสนอ จำนวน 4 ฉบับ ประกอบด้วย ร่างที่เสนอโดยนายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน นายธงธรรม เวชยชัย สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และ น.ส.ธนพร วิจันทร์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน พิจารณาไปในคราวเดียวกันรวมเป็น 5 ฉบับ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในการนำเสนอสาระสำคัญ นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน ในฐานะตัวแทน ครม. นำเสนอสาระสำคัญ ว่า ขยายเพดานอายุของผู้ประกันตนตามมาตรา 33 จากเดิม 60 ปี เป็น 65 ปี เปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนส่งเงินสมทบกองทุนต่อได้หลังจากที่สิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน และปลดล็อกผู้ประกันตนที่เกษียณอายุ 55 ปี สามารถเลือกได้ว่าจะรับบำเหน็จหรือเงินบำนาญ จากเดิมที่กำหนดให้ผู้เกษียณอายุตอนครบ 55 ปี รับได้แต่เงินบำนาญเท่านั้น ขอคืนหรือในกรณีขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนกำหนด นอกจากนั้นแล้วยังเพิ่มสิทธิให้ผู้ประกันตนขอคืนเงินส่วนที่ส่งสมทบได้ไม่เกิน ร้อยละ 30 เมื่อเกิดภัยพิบัติ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างสูงสุด และให้สิทธิผู้ประกันนำเงินชราภาพไปเป็นหลักประกันสินเชื่อ 

นายจุลพันธ์ กล่าวด้วยว่า ส่วนการแก้ไขเพิ่มเติมสิทธิประโยชน์กรณีชราภาพ ตามมาตรการ “3 ข.” คือ 1.ขอเลือก โดยให้ผู้ประกันตนที่จ่ายเงินสมทบได้รับสิทธิบำนาญ สามารถเลือกรับบำเหน็จหรือบำนาญได้  2.ขอคืน โดยกรณีที่ใดเกิดภัยพิบัติส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ของผู้ประกันตน หรือผู้มีเงินสมทบชราภาพอย่างร้ายแรง สามารถขอรับเงินชราภาพบางส่วนออกมาใช้ก่อนได้ และ 3.ขอกู้ โดยนำเงินบางส่วนเป็นหลักประกันกับสถาบันการเงินที่มีข้อตกลงกับสำนักงานประกันสังคม

“3 ข. เป็นตัวเลือกใหม่ที่สำนักงานประกันสังคมเปิดความเป็นอิสระและเปิดโอกาสในการเลือกเม็ดเงินของผู้ประกันตน ในอดีตผู้ประกันตนจะได้รับเงินบำนาญเป็นรายเดือน ส่วนที่มีข้อห่วงใยว่ากลไกดังกล่าวอาจจะเกิดผลกระทบต่อเม็ดเงินของสำนักงานประกันสังคม นั้นไม่จริง เพราะการเลือกโดยของผู้ประกันตนเป็นสิทธิอันชอบธรรม และเป็นไปตามสิทธิประโยชน์ในระบบ ไม่สามารถดึงเม็ดเงินออกไปเกินกว่าสิทธิประโยชน์ที่ควรจะได้ ดังนั้นความมั่นคงและเสถียรภาพของกองทุนกลไกเหล่านี้จะไม่กระทบ เป็นแค่การบริหารจัดการเม็ดเงินของผู้ประกันตนตามสัดส่วน” นายจุลพันธ์ กล่าว

ขณะที่ นายสหัสวัต เสนอร่างฯ ระบุว่า ให้ความสำคัญเกี่ยวกับการปรับโครงสร้างของบอร์ดประกันสังคม ที่ให้มาจากการเลือกตั้งและปรับสัดส่วนบอร์ดให้สอดคล้องกับอัตราการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนของแต่ละฝ่าย นอกจากนี้ ยังเสนอให้จำกัดงบบริหารจัดการสำนักงาน ปรับลดเพดานการจัดสรรเงินกองทุนเพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการบริหารงานของสำนักงาน จากเดิมไม่เกิน ร้อยละ 10 ของเงินสมทบต่อปี ลงเหลือไม่เกิน ร้อยละ 4 นอกจากนั้นยังกำหนดให้มีคณะกรรมการตรวจสอบการใช้เงินกองทุนเพื่อให้มีความโปร่งใส

ส่วน นายธงธรรม อภิปรายว่า เพื่อปรับปรุงกฎหมายให้ทันสมัย ดึงแรงงานแพลตฟอร์มดิจิทัลเข้าสู่ระบบ และการปรับโครงสร้างบอร์ดประกันสังคมต่างๆ ขณะที่การใช้เงินกองทุนเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพให้ตั้งกรรมการตรวจสอบการบริหารกองทุน นอกจากนั้นยังแก้ไขประโยชน์ทดแทน ในกรณีประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยอันมิใช่เนื่องจากการทำงาน การจัดบริการทางการแพทย์ ให้สำนักงานดำเนินการบูรณาการมาตรฐานการรักษาพยาบาลและสิทธิประโยชน์ร่วมกับกองทุนหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ เพื่อให้ผู้ประกันตนได้รับประโยชน์สูงสุด

ด้าน น.ส.รักชนก อภิปรายว่า ร่าง พ.ร.บ.ฉบับที่เสนอ เพื่อยกเลิก พ.ร.บ.ประกันสังคม พ.ศ. 2533 ทั้งฉบับ แล้วยกร่างกฎหมายขึ้นมาใหม่ เพื่อแยกสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ ให้เป็นนิติบุคคล และขยายความคุ้มครองให้ครอบคลุมแรงงานยุคใหม่ แรงงานแพลตฟอร์ม ขณะที่โครงสร้างบอร์ดประกันสังคมจากฝ่ายนายจ้างและลูกจ้าง ต้องมาจากการเลือกตั้ง ขณะที่สัดส่วนของบอร์ดต้องเป็นไปตามสัดส่วนของการส่งเงินสมทบ ซึ่งปัจจุบันพบว่าฝ่ายรัฐบาลส่งเงินสมทบน้อยที่สุด และยังมีการจ่ายเงินสมทบล่าช้า นอกจากนั้นยังปรับปรุงเนื้อหาเพื่อให้การใช้กองทุนโปร่งใส ตรวจสอบได้ มีบทถอดถอนบอร์ดประกันสังคมได้

จากนั้นเป็นการเปิดให้ สส.อภิปราย โดยพบว่า ความเห็นเป็นไปในทิศทางเดียวกันคือการเห็นด้วยกับการแก้ไขกฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับภาวะปัจจุบัน และเพิ่มทางเลือกให้ผู้ประกันตน อย่างไรก็ตามในส่วนการอภิปรายของพรรคเพื่อไทย อาทิ นางมนพร เจริญศรี สส.นครพนม พรรคเพื่อไทย ไม่เห็นด้วยที่จะนำกองทุนประกันสังคมออกนอกระบบตามเนื้อหาที่ น.ส.รักชนก เสนอ เป็นต้น