ในช่วงเริ่มต้นของการระบาดใหญ่ เมื่อเดือน มี.ค. 2563 หน่วยงานสาธารณสุขของสหรัฐ ออกกฎหมาย ไทเทิล 42 เพื่ออนุญาตให้เจ้าหน้าที่รัฐทำการขับไล่ผู้อพยพที่เดินทางข้ามพรมแดนสหรัฐ-เม็กซิโก กลับไปยังเม็กซิโก หรือประเทศอื่น ๆ ได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งกฎหมายดังกล่าวบัญญัติในยุคประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งรัฐบาลของเขา พยายามลดจำนวนผู้อพยพอย่างมาก โดยศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐ (ซีดีซี) กล่าวว่า จำเป็นต้องสกัดกั้นการแพร่ระบาดในสถานกักกันที่แออัด
ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ผู้นำสหรัฐ รณรงค์หาเสียงโดยให้คำมั่นว่า จะยกเลิกข้อจำกัดเรื่องการลี้ภัยของทรัมป์ ซึ่งนับตั้งแต่ที่เขาเข้ารับตำแหน่งเมื่อเดือน ม.ค. 2564 ผู้อพยพที่ถูกจับขณะข้ามพรมแดนสหรัฐ-เม็กซิโก มีจำนวนมากเป็นประวัติการณ์
แม้ซีดีซีประกาศเมื่อเดือน เม.ย. 2565 ยกเลิกคำสั่ง ไทเทิล 42 โดยให้เหตุผลว่า ไม่จำเป็นต้องจำกัดการแพร่ระบาดของโควิด-19 อีกต่อไป เนื่องจากการฉีดวัคซีนและความก้าวหน้าทางการแพทย์อื่น ๆ แต่ผู้พิพากษาของรัฐบาลกลางในรัฐลุยเซียนา ขัดขวางการยกเลิกดังกล่าว หลังมีการฟ้องร้องตามกฎหมาย ที่นำโดยกลุ่มรัฐ 24 รัฐ ร่วมกับอัยการสูงสุดของพรรครีพับลิกัน ซึ่งโต้แย้งว่า การอพยพเข้าประเทศที่เพิ่มขึ้น จะทำให้รัฐของพวกเขาต้องแบกรับภาระค่าใช้จ่าย
นอกจากนี้ ภายหลังศาลฎีกาสหรัฐ ซึ่งมีฝ่ายอนุรักษนิยมครองเสียงข้างมาก พิจารณาและตัดสินให้กฎหมาย ไทเทิล 42 ยังคงมีผลบังคับใช้ต่อไป เมื่อช่วงปลายเดือน ธ.ค. ที่ผ่านมา รัฐบาลของไบเดนกล่าวว่า จะเริ่มขับไล่ชาวคิวบา, ชาวนิการากัว และชาวเฮติ ไปเม็กซิโก ภายใต้คำสั่งข้างต้น หรือผู้อพยพที่ก่อนหน้านี้ เคยได้รับอนุญาตให้เดินทางเข้าสหรัฐ เพื่อดำเนินการย้ายถิ่นฐาน
แม้ความเคลื่อนไหวดังกล่าว จะต่อยอดจากการเริ่มขับไล่ชาวเวเนซุเอลา ในเดือน ต.ค. 2565 แต่ในขณะเดียวกัน สหรัฐก็อนุญาตให้ผู้อพยพหลายพันคนจากประเทศนั้น ๆ เข้าประเทศทางอากาศได้ หากมีการยื่นคำขอจากต่างประเทศ และสามารถแสดงให้เห็นว่า พวกเขามีผู้สนับสนุนจากสหรัฐ ภายใต้โครงการทัณฑ์บนด้านมนุษยธรรมครั้งใหม่
อนึ่ง แผนของไบเดนจะเปิดโครงการนั้นให้กับผู้คนสัญชาติอื่น ๆ และรับผู้อพยพในแต่ละเดือนมากถึง 30,000 คน จาก 4 ประเทศรวมกัน โดยผู้อพยพที่มีผู้สนับสนุนจากสหรัฐ และมีคุณสมบัติตรงตามข้อกำหนดบางประการ สามารถยื่นคำขอเข้าสหรัฐทางอากาศได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย
การยื่นคำร้องขอเข้าเมืองด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรม สำหรับชาวเวเนซุเอลา, ชาวคิวบา, ชาวนิการากัว, และชาวเฮติ จะดำเนินการในลักษณะเดียวกันกับสิ่งที่สร้างขึ้น หลังรัสเซียเริ่มปฏิบัติการทางทหารในยูเครน เมื่อวันที่ 24 ก.พ. 2565 ซึ่งเป็นการอนุญาตให้ชาวยูเครนที่มีผู้สนับสนุนจากสหรัฐ สามารถเดินทางเข้าประเทศและพักอาศัยอยู่ในสหรัฐได้ชั่วคราว โดยยื่นคำขอจากนอกประเทศ.
เลนซ์ซูม
เครดิตภาพ : REUTERS
