สังคมโลก : คนขุดเกลือแห่งซาฮารา

การขุดเกลือ ซึ่งสืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น เคยเป็นธุรกิจที่เฟื่องฟู และมีความเกี่ยวข้องกับสินค้าที่มีค่ามาก จนเกิดการซื้อขายทั่วทะเลทรายซาฮารา และที่อื่น ๆ แต่ในปัจจุบัน ภูมิภาคทะเลทรายอันโดดเดี่ยวแห่งนี้ กลับเต็มไปด้วยกลุ่มติดอาวุธ และผู้ลักลอบค้าของเถื่อน ทำให้คนขุดเกลือต่างต้องดิ้นรนเพื่อเอาชีวิตรอด

ตลอดหลายศตวรรษที่ผ่านมา หลุมหลายร้อยหลุมถูดขุดด้วยมือ และถูกเติมน้ำเพื่อละลายเกลือออกจากก้อนหิน

นายอิบราฮิม ทากาจิ และเพื่อนร่วมงานของเขา ยืนอยู่ในบ่อเกลือสีดำและสีส้มอมแดง ขณะกำลังใช้ชะแลงขุดเกลือ ซึ่งเป็นวิธีการสกัดที่ยังคงเหมือนเดิมไม่เปลี่ยนแปลง แม้เวลาจะผ่านมานานแล้วก็ตาม

ชายสองคนขุดเกลือก้อนหนึ่งออกมา และทุบให้ละเอียดเป็นเม็ดเล็ก ก่อนที่นำมันไปใส่ในแม่พิมพ์ที่ทำจากผลอินทผาลัม และทำให้เป็นแผ่นพร้อมจำหน่าย ทว่าอาชีพนี้เป็นงานหนัก และได้รับผลตอบแทนไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับว่ามีผู้ซื้อผ่านเข้ามาในเมืองหรือไม่

เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุว่า เศรษฐกิจของเมืองบิลมามีทางเลือกไม่มากนัก และประชากรของเมืองแห่งนี้ราวครึ่งหนึ่งยังคงทำงานอยู่ในบ่อเกลือ ไม่ว่าพวกเขาจะเลิกเรียนกลางคัน หรือว่าทำงานเป็นคนขุดเกลือด้วยกันทั้งครอบครัว

กองคาราวานอูฐยังคงแวะพักที่เมืองบิลมาแห่งนี้ โดยชาวเมืองส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในบ้านแบบดั้งเดิม ซึ่งมีผนังที่ทำมาจากเกลือและดินเหนียว ซึ่งนำมาจากเหมืองหินบริเวณใกล้เคียง ส่วนผู้มีอำนาจของที่นี่ หรือที่เรียกว่า “ไม” จะกำหนดว่าใครจะได้ขุดเกลือในพื้นที่ไหน และเป็นคนที่กำหนดราคาขายเช่นกัน

กระนั้น โลกภายนอกที่เปลี่ยนแปลงได้ส่งผลกระทบต่อเมืองบิลมา ผู้คนเปลี่ยนวิถีการดำเนินการดำเนินชีวิต และเดินทางมายังเมืองบิลมาน้อยลง นอกจากนี้ มันเป็นเรื่องสมเหตุสมผลมากกว่า ในการซื้อแผ่นเกลือราคา 2,000 ฟรังก์เซฟา (ราว 113 บาท) ในภูมิภาคอะกาเดซ แทนที่จะดั้นด้นเดินทางมาถึงเมืองบิลมา เพื่อต่อราคาเกลือให้เหลือเพียง 1 ใน 3 ของราคาเดิม

ยิ่งไปกว่านั้น การเดินทางในทะเลทรายทั้งยากลำบากและอันตราย เนื่องจากโอเอซิสคาวาร์มีพรมแดนติดกับชาดและลิเบีย ซึ่งเป็นประเทศได้รับความเสียหายอย่างหนักจากสงครามกลางเมือง นับตั้งแต่ปี 2554 และมีกลุ่มอาชญากรอื่น ๆ ใช้ประโยชน์จากพรมแดนที่เชื่อมต่อกับหลายประเทศ

มิหนำซ้ำ ปัญหาอีกอย่างหนึ่ง คือ การต่อรองราคาจากลูกค้า เพราะสำหรับผู้คนในภูมิภาคที่ยากไร้เช่นนี้แล้ว มันเป็นเรื่องยากที่จะปฏิเสธของเสนอของอีกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นแบบไหนก็ตาม

แม้สหภาพยุโรป (อียู) จ่ายเงินซื้อรถบรรทุกหลายคัน เพื่อพยายามเปิดทางเข้าถึงเมืองที่ผลิตเกลือแห่งนี้ แต่กองยานพาหนะต้องประสบกับความร้อน, ถนนที่ขรุขระ และการทะเลาะเบาะแว้งระหว่างสมาชิกของสหกรณ์ท้องถิ่น.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : AFP