มีผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนไม่น้อย มักจะสร้างกำแพงขึ้นมาให้กับตัวเองว่า การจะนำสินค้าชุมชนเข้าไปสู่ตลาดโมเดิร์นเทรดนั้น อาจมองดูเป็นเรื่องที่ไกลตัวมาก แต่ไม่ใช่กับ “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านแคว จ.เชียงใหม่” ที่นอกจากจะรวมพลังแม่บ้านในชุมชนได้แล้ว ยังสามารถเชื่อมโยงอีโคซิสเท็มเข้ากับผู้ประกอบการได้อย่างน่าสนใจ จนพลิกโฉมสินค้าท้องถิ่นให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์ “กล้วยหนึบ” จนสร้างรายได้ให้กับชุมชนได้อย่างดี ที่วันนี้คอลัมน์นี้มีกรณีศึกษานำมาฝากกัน…
ป้าแดง-ทองเพียร ศรีสว่าง วัย 63 ปี ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านแคว เล่าว่า กลุ่มเกิดจากการรวมตัวกันของแม่บ้านเมื่อปี 2538 เพื่อแปรรูปผลผลิตการเกษตรให้เป็นรายได้เสริม จนสินค้า “กล้วยอบ” ของกลุ่มได้รับเลือกให้เป็นสินค้า OTOP โดยแต่เดิมจะมีช่องทางการขายในพื้นที่ท่องเที่ยว ซูเปอร์มาร์เก็ต รวมถึงห้างสรรพสินค้าชื่อดังในกรุงเทพฯ และสำหรับจุดเปลี่ยนสำคัญของกลุ่มนั้นเกิดขึ้นในช่วงโควิด-19 เมื่อสินค้าได้รับผลกระทบเพราะไม่สามารถจำหน่ายได้
กระทั่งต่อมาบริษัท ซันสวีท เข้ามาพูดคุยกับกลุ่ม และพบว่าปัญหาใหญ่ของกลุ่มคือ ช่องทางจัดจำหน่าย จึงนำเรื่องนี้ไปปรึกษากับเซเว่นฯ เนื่องจากซันสวีทเป็นคู่ค้าอยู่แล้ว จากนั้นไม่นานทีมบริหารผลิตภัณฑ์และจัดซื้อก็เข้ามาช่วยดูสินค้า และเห็นโอกาสการเติบโตของกล้วยอบที่สามารถยกระดับได้ โดยแนะนำให้กลุ่มค้นหาวิธีการสร้างความต่างให้กับสินค้าด้วยนวัตกรรม จนออกมาเป็น “กล้วยหนึบ” ที่เริ่มวางจำหน่ายช่วงกลางปี 2565
นอกจากนั้น ป้าแดงยังเล่าว่ากล้วยที่นำมาใช้ผลิตกล้วยหนึบนั้น เป็นกล้วยน้ำว้าสายพันธุ์มะลิอ่อง โดยเมื่อนำมาแปรรูปจะมีความเหนียวนุ่มและมีกลิ่นหอมกว่าสายพันธุ์อื่น โดยแหล่งวัตถุดิบนั้น ทางกลุ่มจะรับซื้อจากชุมชนท้องถิ่นและดอยต่าง ๆ ของ จ.เชียงใหม่ และ จ.เชียงราย ในราคา 12-20 บาทต่อกิโลกรัม โดยจะรับซื้อกล้วยสดปริมาณ 4,000 กิโลกรัมต่อครั้ง ซึ่งเมื่อนำมาแปรรูปด้วยการอบแห้ง 6 ชั่วโมง ก็จะได้กล้วยหนึบประมาณ 400 กิโลกรัม โดยในช่วงที่มียอดขายดี ๆ กลุมจะมีออร์เดอร์สูงถึงเดือนละ 3,000-4,000 กิโลกรัม จนสร้างรายได้ให้กับกลุ่มสมาชิกที่มีกว่า 60 ครัวเรือน ด้วยรายได้เดือนละราว ๆ 1-2 ล้านบาท หรือคิดเป็นมูลค่าต่อปีอยู่ที่ปีละกว่า 10 ล้านบาท
ทั้งนี้ กล้วยหนึบของทางกลุ่ม ยังได้รับรางวัล Inventor Awards ประเภทนวัตกรรมก่อให้เกิดประโยชน์ต่อสังคม จากเวที 7 Innovation Awards 2023 ที่ผ่านมาอีกด้วย ป้าแดง ประธานกลุ่มระบุ และนี่เป็นกรณีศึกษาที่เป็นตัวอย่างให้กับวิสาหกิจชุมชนอื่น ๆ ใช้เป็นแนวทางได้ โดยเฉพาะการ “เปิดกว้าง-เปิดใจ” เรียนรู้แนวคิดกับวิธีการใหม่ ๆ จนพลิกโฉมจากวิสาหกิจชุมชน กลายเป็นธุรกิจที่ยั่งยืนได้.
ศิริโรจน์ ศิริแพทย์ [email protected]
