เปลี่ยน‘สีเสื้อ’วินจยย.มีอะไรต้องโฟกัส เมื่อโทนสว่างเป็นหนึ่งความปลอดภัย

ภาพวินรถจักรยนยนต์(จยย.) สวมเสื้อกั๊ก“สีส้ม” ขับขี่รับ-ส่งผู้โดยสารบนท้องถนนทั้งกลางวัน กลางคืนมีให้เห็นชินตา  บางคนอาจเคยสงสัยทำไมเสื้อกั๊กต้องสีส้ม กระทั่งไม่นานมานี้วินจยย.รับจ้างในพื้นที่พัทยา จ.ชลบุรี เปลี่ยนเป็น“สีน้ำเงิน” ด้วยเหตุผลสร้างอัตลักษณ์เมืองท่องเที่ยวชายทะเล

เพื่อทำความเข้าใจเรื่องสีเสื้อ ต้องยอมรับว่าประกาศกรมการขนส่งทางบก ไม่ได้จำกัด“ตายตัว” แต่ยังเป็น “สีอื่น”ได้ตามที่“คณะกรรมการประจำจังหวัด”จะกำหนด นำมาสู่การเริ่มเปลี่ยนแปลงอย่างที่เห็น ท่ามกลางบางข้อกังวลโดยเฉพาะประเด็นหลักการความปลอดภัยทางถนน(Road Safety)

อย่างไรก็ตาม ด้วยสีที่ไม่ได้ถูกกำหนดเฉพาะ และการดำเนินการที่เริ่มไปแล้วในพื้นที่ นพ.ธนะพงศ์  จินวงษ์ ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน(ศวปถ.) ซึ่งมีบทบาทผลักดันความปลอดภัยบนท้องถนน สะท้อนว่าหากยังคงใช้เสื้อสีเข้มควรเพิ่มเติมสติกเกอร์สะท้อนแสงติดที่เสื้อ รถจยย. และหมวกนิรภัย  เพื่อเชื่อมโยงหลักความปลอดภัยของคนใช้รถใช้ถนน

โดยเฉพาะในช่วงเวลาการคืนที่มีปัญหาทัศนวิสัย ซึ่งจะเน้นให้คนเดินเท้า รถจักรยาน รถจยย. สวมเสื้อสีสว่าง เพื่อให้ผู้อื่นสังเกตได้ในระยะไกล  จะได้มีเวลาตัดสินใจเบรกทัน หลบเลี่ยงการชน  หลักการใส่เสื้อสีสว่าง หรือสะท้อนแสง มีผลต่อการรับรู้ได้ไกลกว่าสีเข้ม

แม้มีการยกเรื่องมีไฟท้ายรถให้สังเกต  แต่ต้องยอมรับข้อเท็จจริงการขับขี่บางครั้งไฟท้ายอาจอยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นได้ไม่ชัดเจน ยกตัวอย่าง รถที่ออกมาจากข้างทาง ไฟท้ายจะไม่อยู่ในทิศทางสายตาที่สังเกตได้ ดังนั้น ส่วนช่วยให้การสังเกตต้องเห็นได้จากเสื้อ หรือสติกเกอร์ด้วย

“ดีที่สุดคือมีตัวช่วยหลายอย่าง ทั้งไฟท้าย  เสื้อสะท้อนแสง สติกเกอร์หมวกนิรภัยและสติกเกอร์ติดรถ  มีอะไรช่วยกันหลายอย่างจะช่วยเสริมเรื่อง Safety”

พร้อมย้ำหลักความปลอดภัยทางถนน เป็นหลักการที่กำหนดไว้เป็นสากล  โดยเฉพาะมาตรฐานรถพยาบาล  รถตำรวจ  กระทั่งคนทำงานบนถนน ทำงานกลางคืน จะกำหนดไว้ชัดเจนว่าต้องใส่สีสว่าง  มีตัวอย่างหลายประเทศที่ล็อกว่าต้องเป็น สี เหลืองกับเขียวอ่อน Yellow Green  เช่น สีรถพยาบาลในต่างประเทศอย่างยุโรป เป็นต้น

เนื่องจากสายตาคนเราช่วงกลางคืน การมองเห็นจะใช้เซลล์รูปแท่ง หรือ Rod cell (เซลล์รับแสงชนิดหนึ่งที่อยู่บนจอตา) ซึ่งไวต่อแสงสีขาว หรือเหลือง ไม่ไวกับสีเข้มอย่างสีทึบอย่าง สีดำ  สีน้ำเงิน หรือสีเขียวเข้ม  ดังนั้น สีกลางคืนหากอิงตามหลักการแพทย์จะใช้ไฟเป็นสีขาวหรือเหลือง เพราะไวกับเซลล์ในจอตา

ผู้จัดการ ศวปถ. ยังตั้งข้อสังเกตสำคัญในเรื่องนี้ว่าแม้ประกาศกรมการขนส่งทาง ที่เกี่ยวกับเสื้อกั๊กหรือเสื้อคลุมของคนขับรถจยย.สาธารณะ จะมีข้อกำหนดตามแบบ จส.1แนบท้ายประกาศ ระบุว่าสีพื้นเสื้อเป็นสีส้ม หรืออาจเป็นสีอื่นที่คณะกรรมการจังหวัดกำหนด แต่กลับยังไม่ชัดเจนว่าคณะกรรมการจังหวัดนั้นหมายถึงใคร  

เนื่องจากคณะกรรมการจังหวัดอ้างอิงได้หลายอย่าง เช่น  คณะกรรมการจังหวัดที่ใช้อำนาจตาม พ.ร.บ.ขนส่งทางบกฯก็ตั้งได้ หรือ คณะกรรมการจัดระบบการจราจรทางบกจังหวัด หรือศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนนระดับจังหวัด(ศปถ.จังหวัด) ที่มีอยู่แล้วอย่างแล้ว

อย่างที่พัทยา มองว่าการเปลี่ยนสีเสื้อควรมีที่มาชัดเจนไม่ใช่เป็นเมืองท่องเที่ยว ติดทะเลเลยเปลี่ยนเป็นน้ำเงิน หลักการและเหตุผลยังไม่ชัด จึงอยากให้ในส่วนคณะกรรมการจังหวัดที่ดำเนินการต้องชัดถึงที่มา เพราะเกรงว่าอาจมีการขยายกลายเป็นโมเดลไปยังที่อื่น ๆ อีกหลายสี

ผู้จัดการศวปถ. ย้ำการปรับความปลอดภัยเฉพาะหน้าในพื้นที่พัทยาที่เปลี่ยนสีเสื้อไปแล้วควรเร่งติดสติกเกอร์สะท้อนแสงเพิ่มในจุดต่าง ๆ  ส่วนพื้นที่อื่นควรทบทวนดูเรื่องประกาศกรมการขนส่งทางบก เกี่ยวกับตัวคณะกรรมการจังหวัดที่จะทำหน้าที่เปลี่ยนแปลง ควรตีความให้สอดคล้องยึดโยงกับเรื่องที่กำลังดำเนินการ เพื่อให้การเปลี่ยนสีเสื้อมีหลักการ ไม่ใช่อิสระเปลี่ยนเป็นสีอะไรก็ได้.

ทีมข่าวอาชญากรรม  รายงาน