เหตุการณ์ปล้นที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ ในกรุงปารีส เมื่อปีที่แล้ว ตามมาด้วยการโจรกรรมหลายครั้งในฝรั่งเศส อิตาลี และสเปน ทำให้เกิดความกังวลว่า อาชญากรพุ่งเป้าไปที่พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กที่มีทรัพยากรน้อยกว่า ในการปกป้องคอลเลกชันอันมีค่า
“นี่คือจุดที่เราเห็น ‘ปรากฏการณ์ลูฟวร์’ เพราะถ้าพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ถูกปล้นได้ง่ายขนาดนั้น คุณลองจินตนาการถึงพิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กในพื้นที่ชนบทหรือเมืองเล็ก ๆ ดูสิ” นายมาร์ก บัลเซลส์ นักวิจัยผู้เชี่ยวชาญด้านอาชญากรรมต่อมรดกทางวัฒนธรรม ในเมืองบาร์เซโลนา กล่าว
การสำรวจของกระทรวงวัฒนธรรมฝรั่งเศสในปี 2567 พบว่า สถาบันทางวัฒนธรรมในสัดส่วน 25% เท่านั้น ที่มีมาตรการฉุกเฉินและแผนป้องกันความเสี่ยง ขณะที่สถาบันเกือบครึ่งหนึ่งไม่มีกล้องวงจรปิด
รายงานของรัฐสภาฝรั่งเศสเมื่อเดือน พ.ค. ที่ผ่านมา ระบุว่า พิพิธภัณฑ์หลายแห่งขาดแคลนทรัพยากร และการเตรียมการปกป้องงานศิลปะและโบราณวัตถุอย่างเหมาะสม ส่วนอิตาลีต้องเผชิญกับความท้าทายมากกว่า เนื่องจากมรดกทางวัฒนธรรมของประเทศ กระจายอยู่ทั่วเมืองและสถาบันต่าง ๆ หลายร้อยแห่ง ซึ่งเป็นมรดกจากการปกครองที่กระจัดกระจายนานหลายศตวรรษ
“นั่นคือสิ่งที่ทำให้ระบบของเรามีความโดดเด่น ผลงานศิลปะยังคงอยู่ในสถานที่ที่มันถูกสร้างขึ้น แต่เราจำเป็นต้องทำให้ชีวิตของอาชญากรยากลำบากยิ่งขึ้นเช่นกัน” นางอันโตเนลลา ปินนา ประธานคณะกรรมการอิตาลีของสภาการพิพิธภัณฑ์ระหว่างชาติ หรือ “ไอคอม” (ICOM) กล่าว
แม้ไอคอมทำงานร่วมกับกระทรวงวัฒนธรรมอิตาลี และสำนักงานตำรวจแห่งชาติอิตาลี ในการจัดทำแนวทางรักษาความปลอดภัยของพิพิธภัณฑ์ ซึ่งเผยแพร่ในปี 2558 แต่ปินนากล่าวว่า เทคโนโลยีอย่างเดียวนั้นไม่เพียงพอ
หลังจากการบุกปล้นพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ในฝรั่งเศส เจ้าหน้าที่จากหน่วยคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมของสำนักงานตำรวจแห่งชาติอิตาลี แนะนำให้ติดตั้งกล้องวงจรปิดเพิ่มขึ้น เก็บภาพจากกล้องวงจรปิดไว้นานขึ้น รวมถึงควบคุมกระเป๋าและเสื้อผ้าขนาดใหญ่ให้เข้มงวดยิ่งขึ้น
อย่างไรก็ตาม การปกป้องเครือข่ายพิพิธภัณฑ์ที่กว้างขวางถือเป็นเรื่องยากเป็นพิเศษ สำหรับสถาบันขนาดเล็กที่ต้องพึ่งพาเงินทุนท้องถิ่น ซึ่งนางฟลอเรนซ์ อิมแบร์ ที่ปรึกษาด้านความปลอดภัยสำหรับสถาบันทางวัฒนธรรมในกรุงปารีส กล่าวว่า พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กในฝรั่งเศสสัดส่วน 85% ดำเนินการโดยหน่วยงานท้องถิ่นที่มีทรัพยากรทางการเงินที่จำกัด และงบประมาณเป็นกุญแจสำคัญในการต่อสู้กับการโจรกรรม
อนึ่ง สำนักงานตำรวจสากลแห่งสหภาพยุโรป (ยูโรโพล) ระบุในรายงานเดือน ส.ค. ว่า การโจรกรรมในพิพิธภัณฑ์ทวีความรุนแรงขึ้น และผู้ก่อเหตุมุ่งเป้าไปยังโลหะมีค่า อัญมณี และโบราณวัตถุที่มีมูลค่าสูงอื่น ๆ เนื่องจากทองคำและเครื่องประดับที่สามารถหลอมละลายหรือแยกชิ้นส่วนได้ แต่ภาพวาดที่มีชื่อเสียงไม่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้อย่างรวดเร็ว
แต่ถึงอย่างนั้น ปินนากล่าวว่า แม้ผลงานศิลปะที่ถูกขโมยแทบจะไม่สามารถขายได้อย่างเปิดเผย แต่มันมักจะถูกซ่อนไว้เพื่อใช้เป็นเครื่องมือเรียกค่าไถ่ หรือเสนอขายเป็นการส่วนตัว อีกทั้งการกู้คืนผลงานศิลปะอาจส่งผลให้พิพิธภัณฑ์ต้องเผชิญกับค่าใช้จ่ายจำนวนมาก ซึ่งเกี่ยวข้องกับการสอบสวน ความพยายามกู้คืน และการยกระดับการรักษาความปลอดภัย
สำหรับผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์และเจ้าหน้าที่ด้านวัฒนธรรม ความท้าทายคือการยกระดับมาตรการรักษาความปลอดภัยให้เข้มงวดยิ่งขึ้น โดยไม่ตัดขาดการเข้าถึงจากชุมชนท้องถิ่น หรือลดทอนประสบการณ์ของผู้เข้าชม
“ท้ายที่สุดแล้ว พิพิธภัณฑ์ต้องยังคงเข้าถึงได้ง่าย และผู้คนควรจะสามารถเข้าชมได้โดยไม่ต้องผ่านการตรวจสอบความปลอดภัย 50 ขั้นตอน” อิมแบร์ กล่าวทิ้งท้าย.
ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS
