“แอ๊นท์–ชัชชญา หิรัญปุณณดา” เจ้าของโมเดล Money Maker วันนี้ ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งแบรนด์ “Rafuchaa (ราฟูชา)” เล่าว่า เธอเริ่มสนใจงานเซรามิกขณะเรียนอยู่ปี 3 ที่คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาการออกแบบเซรามิก มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ระหว่างฝึกงานที่โรงงานเซรามิกแห่งหนึ่งใน จ.เชียงใหม่ เธอได้เห็นการนำลวดลายผ้ามาผสมผสานกับงานเซรามิก ด้วยความชื่นชอบลายผ้าและงานคราฟต์เป็นทุนเดิม จึงเกิดไอเดียออกแบบชิ้นงานของตัวเอง โดยทดลองทำเครื่องประดับชิ้นเล็ก ๆ อย่างต่างหูและสร้อยคอ เพื่อนำไปวางขายในงานของมหาวิทยาลัย ปรากฏว่าได้รับการตอบรับดีเกินคาด หลายคนอยากให้เธอผลิตชิ้นงานต่อ จึงเป็นแรงผลักดันให้ตัดสินใจสร้างแบรนด์ของตัวเองหลังเรียนจบมหาวิทยาลัย และทำต่อเนื่องมาจนถึงวันนี้
“หัวใจที่ทำให้งานเซรามิกของแบรนด์โดดเด่นและเป็นที่จดจำนั้น น่าจะเกิดจากการสร้างเอกลักษณ์ชิ้นงานที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ง่าย และเป็นชิ้นงานที่มีคุณค่าทางจิตใจให้กับคนที่ซื้อไป รวมถึงการออกแบบที่นอกจากจะสวยเตะตาแล้ว ยังต้องออกแบบฟังก์ชันให้สามารถสวมใส่หรือใช้งานได้จริงในชีวิตประจำวัน รวมถึงอาศัยการตั้งราคาที่สมเหตุสมผล ที่ไม่สูงเกินไป ทั้งนี้ เพื่อให้ลูกค้าทุกกลุ่มเข้าถึงได้”เธอกล่าวถึงแนวคิดหลักที่ยึดถือในการทำธุรกิจเครื่องประดับเซรามิก
Money Maker รายนี้เล่าว่า ลวดลายของชิ้นงานได้แรงบันดาลใจหลักจากธรรมชาติและสัตว์เลี้ยง เธอมองว่าลวดลายเหล่านี้ช่วยผ่อนคลายความเครียดในชีวิตประจำวันได้ จึงวางตำแหน่งสินค้าเป็น “เครื่องประดับเซรามิกช่วยฮีลใจ” เพื่อตอบโจทย์ทางอารมณ์ของผู้บริโภค ชิ้นงานแต่ละชิ้นมีรายละเอียดและเสน่ห์เฉพาะตัว แม้จะเป็นงานฝีมือ แต่เธอไม่ตั้งราคาสูงเกินไป โดย “เน้นกำหนดราคาให้ลูกค้าจับต้องได้” นอกจากลูกค้าที่ซื้อไปใช้หรือสวมใส่เองแล้ว ชิ้นงานยังตอบโจทย์ตลาดของขวัญด้วย โดยเฉพาะช่วงเทศกาลสำคัญที่มีลูกค้าสั่งทำอย่างต่อเนื่อง เพื่อนำไปมอบให้คนพิเศษในโอกาสพิเศษ
อย่างไรก็ตาม ทุกธุรกิจต้องปรับตัวให้ทันกับเทรนด์ที่เปลี่ยนไป แบรนด์เครื่องประดับเซรามิกรายนี้ก็เช่นกัน โดย Money Maker คนเดิมเล่าว่า เธอต้องปรับตัวอย่างต่อเนื่อง เพราะพฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การขายหน้าร้านหรือออกบูธงานแสดงสินค้าเพียงอย่างเดียวจึงไม่เพียงพอ อีกทั้งยังมี Pain Point ใหญ่คือข้อจำกัดด้านเวลาและค่าใช้จ่าย เธอจึงปรับกลยุทธ์ โดยหันมาเน้นการ “เจาะตลาดออนไลน์ผ่านแพลตฟอร์มโซเชียล” เป็นหลัก แม้ในช่วงแรกเธอจะไม่ถนัดด้านเทคโนโลยีก็ตาม
“เป็นคนไม่ถนัดเรื่องเทคโนโลยีเลย แต่เมื่อเห็นความสำคัญของการเข้าถึงลูกค้าของเราผ่านเครื่องมือนี้ จึงพยายามเรียนรู้ฝึกฝนพัฒนาอยู่เรื่อย ๆ เพราะช่องทางโซเชียล เช่น Instagram และ Facebook เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้แบรนด์ใช้เป็นเครื่องมือสื่อสารไปถึงลูกค้า รวมถึงช่วยให้ลูกค้าใหม่รู้จักแบรนด์มากขึ้นอีกด้วย”
ส่วน “การขยายฐานลูกค้าผ่านช่องทางออนไลน์” Money Maker คนเดิมเผยเทคนิคการทำสื่อออนไลน์ว่า เธอเน้นสร้างคอนเทนต์รูปแบบ “ภาพเคลื่อนไหว” กับ “วิดีโอสั้น” ซึ่งสอดคล้องกับพฤติกรรมผู้บริโภคที่ชอบชมคลิปต่อเนื่องโดยไม่ต้องคอยเลื่อนหน้าจอมือถือ วิดีโอช่วยให้ลูกค้าเห็นมิติ ความสวยงาม และความน่ารักของสินค้าในมุมต่าง ๆ ขณะเดียวกัน ควรลงภาพนิ่งควบคู่ไปด้วย เพื่อแสดงรายละเอียดของชิ้นงานอย่างคมชัดให้ลูกค้าพิจารณา เพราะมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจซื้อ
“หลังหันมาเอาจริงกับการทำตลาดชิ้นงานเครื่องประดับเซรามิกผ่านออนไลน์ ปรากฏนอกจากจะมีลูกค้าตอบรับอย่างดีแล้ว ยังสามารถดึงดูดอินฟลูเอนเซอร์และสื่อต่าง ๆ ให้ความสนใจชิ้นงานที่เราทำขึ้นมาด้วย จนเกิดกระแสไวรัลและมีผู้ติดตามตามมาอุดหนุนในช่องทางออนไลน์อย่างต่อเนื่อง” เจ้าของแบรนด์ Rafuchaa กล่าว
แม้จะให้ความสำคัญกับตลาดโซเชียลและออนไลน์ แต่แบรนด์ยังรักษาฐานลูกค้าเดิมในตลาดออฟไลน์ด้วยการออกบูธตามงานเทศกาลอย่างสม่ำเสมอ เธอให้เหตุผลว่า การออกบูธยังจำเป็น เพราะช่วยสร้างปฏิสัมพันธ์กับลูกค้าโดยตรง เปิดโอกาสให้ลูกค้าเห็นและสัมผัสชิ้นงานจริง จึงตัดสินใจซื้อได้ง่ายขึ้น นอกจากกลยุทธ์เจาะออนไลน์โดยไม่ทิ้งออฟไลน์แล้ว เธอยังเผยว่า “การรับฟังเสียงลูกค้า” อาจเป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ “ลูกค้าเชื่อมั่นและไว้ใจแบรนด์” เพราะลูกค้าเห็นความตั้งใจของแบรนด์ที่ไม่ละเลยฟีดแบ็ก และหลายครั้งข้อเสนอแนะจากลูกค้าก็กลายเป็นไอเดียในการพัฒนาชิ้นงาน
สำหรับ “โครงสร้างต้นทุน” ตามโมเดลธุรกิจของ Money Maker รายนี้ เธอให้ข้อมูลว่า ธุรกิจเครื่องประดับเซรามิกใช้เงินลงทุนเริ่มต้นไม่สูง โดย ทุนเบื้องต้นขึ้นอยู่กับขนาดของธุรกิจ ส่วนใหญ่เป็นค่าเครื่องมือ อุปกรณ์ และวัตถุดิบที่จำเป็น ส่วน ทุนวัสดุ อยู่ที่ประมาณ 40% ของราคาขาย ชิ้นงานมีราคาตั้งแต่ 100-550 บาท ขึ้นอยู่กับขนาดและประเภท โดยแบ่งสินค้าเป็น 2 กลุ่ม คือ “เครื่องประดับ” ได้แก่ ต่างหู สร้อยคอ แหวน และเข็มกลัด กับ “ของใช้” อาทิ จาน ถ้วย และแก้ว ส่วน วัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็น ได้แก่ ดิน, เตาเผา (เตาอบ), สีใต้เคลือบ, พู่กันจีน, น้ำยาเคลือบเงา และอุปกรณ์แอคเซสเซอรี่ประกอบชิ้นงาน เช่น แป้นต่างหู เครื่องสาน เป็นต้น
สำหรับขั้นตอนการทำ “เครื่องประดับเซรามิก” แอ๊นท์-ชัชชญา ยกตัวอย่างการทำ “ต่างหูเซรามิก” เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้น เริ่มจากสเก็ตช์รูปทรงที่ต้องการ แล้วนำดินสำเร็จรูปมาปั้นตามแบบ เมื่อปั้นและตกแต่งเรียบร้อย ให้พักชิ้นงานไว้จนดินแห้งได้ที่ จากนั้นใช้ฟองน้ำเช็ดเก็บงานให้ผิวเรียบเนียน ก่อนนำเข้าเตาเผาเพื่อ “เผารอบแรก” หรือที่เรียกในงานเซรามิกว่า “เผาบิสกิต (Biscuit)” ที่อุณหภูมิ 800 องศาเซลเซียส ใช้เวลา 3-4 ชั่วโมง
เมื่อชิ้นงานจากการเผารอบแรกเย็นตัว ให้นำมาวาดลวดลายด้วยสีเฉพาะสำหรับงานเซรามิกที่เรียกว่า “สีใต้เคลือบ” เมื่อวาดลวดลายเสร็จ ให้นำชิ้นงานไปเคลือบด้วยน้ำเคลือบ แล้วเข้าเตาเผารอบที่ 2 การเผาเคลือบใช้อุณหภูมิสูงกว่าการเผาบิสกิต โดยอยู่ที่ประมาณ 1,200 องศาเซลเซียส และใช้เวลานานขึ้นเป็น 7-8 ชั่วโมง เมื่อเผาเสร็จ ให้พักชิ้นงานจนเย็นได้ที่ แล้วนำมาประกอบกับอุปกรณ์แอคเซสเซอรี่ เช่น ติดห่วงเพื่อทำเป็นต่างหู ก็เป็นอันเสร็จขั้นตอน
ทั้งนี้ กรณีศึกษาของ Money Maker คนนี้สะท้อนว่า กุญแจสำคัญในการยืนหยัดท่ามกลางเศรษฐกิจซบเซาและการแข่งขันสูงคือ “ความคิดสร้างสรรค์-การไม่ยอมหยุดพัฒนา” จนช่วยให้ธุรกิจงานฝีมือแบรนด์นี้ยืนหยัดและเติบโตได้อย่างมั่นคง ผู้สนใจติดตามผลงานของแบรนด์เครื่องประดับเซรามิกรายนี้สามารถชมได้ทาง เฟซบุ๊ก ”rafuchaa” และ อินสตาแกรม “rafuchaa” และนี่ก็เป็นอีกกรณีศึกษาน่าสนใจของ “ธุรกิจงานคราฟต์-งานฝีมือ” ที่ผู้อ่านสามารถนำไอเดียไปปรับใช้ได้.
เคล็ดลับตัวจริง : เพ้นท์ลายยังไง ‘ให้มีมิติ-สีไม่ล่อน’
นอกจากกลยุทธ์การอยู่รอดใน “ตลาดงานคราฟต์” แล้ว “แอ๊นท์–ชัชชญา” ยังเผย “เทคนิคลับ” ที่เป็นหัวใจของแบรนด์ Rafuchaa (ราฟูชา) ว่า ชิ้นงานทุกชิ้นมี “จุดเด่น” อยู่ที่ลวดลายมีมิติและนุ่มละมุนเหมือนภาพวาดสีน้ำ อีกทั้งยังการันตีว่าลวดลายจะไม่หลุดล่อนหรือลอกออก เคล็ดลับอยู่ที่การเพ้นท์ด้วยสีใต้เคลือบ ซึ่งเป็นสีเฉพาะสำหรับงานเซรามิก โดยมีหลักสำคัญคือ 1.ต้องควบคุมน้ำหนักสีให้ดี และ 2.ต้องผสมสีใต้เคลือบกับน้ำให้ได้สัดส่วนพอดี หากต้องการสีจางใสให้เพิ่มน้ำ แต่ถ้าต้องการสีเข้มชัดให้ลดน้ำในส่วนผสม ข้อควรระวังคืออย่าลงสีหนาเกินไป เพราะเมื่อเผาสุก สีที่หนาจะดันตัวจนหลุดล่อนจากเนื้อดิน เมื่อเพ้นท์เสร็จ ต้องชุบชิ้นงานด้วยน้ำยาเคลือบใสก่อนนำไปเผาสุกที่ 1,200 องศาเซลเซียส หากทำตามขั้นตอนอย่างถูกต้อง สีสันและลวดลายจะถูกผนึกอยู่ใต้ชั้นเคลือบอย่างสมบูรณ์ ทำให้ชิ้นงานสวยงาม มีมิติ และลวดลายไม่หลุดล่อนหรือซีดจางตลอดอายุการใช้งาน
บดินทร์ ศักดาเยี่ยงยงค์
[email protected]
