ในการวัดค่าพารามิเตอร์ เช่น กระแสและแรงดัน คุณต้องมีเครื่องมือเฉพาะในการหาค่า เช่นมัลติมิเตอร์แบบแอนะล็อก และมัลติมิเตอร์แบบดิจิตอล ซึ่งเหล่านี้มักใช้ในการวัดกระแส แต่จำเป็นต้องตัดวงจรเพื่อให้สามารถใส่สายวัดทดสอบของเครื่องมือลงในวงจรแบบอนุกรมได้ ในหลายกรณีการตัดวงจรยังก่อให้เกิดความเสี่ยง เช่น ไฟฟ้าช็อต
เพื่อหลีกเลี่ยงสถานการณ์ดังกล่าว แคล้มมิเตอร์จึงเป็นทางเลือกที่เข้ามาแก้ปัญหาได้อย่างตรง และบทความนี้จะอธิบายว่าแคล้มมิเตอร์คืออะไร และวิธีใช้งานเป็นอย่างไร
แคล้มมิเตอร์มิเตอร์คืออะไร?
เป็นเครื่องมือที่มีรูปร่างเหมือนที่หนีบผ้าซึ่ง ซึ่งใช้หนีบรอบ ๆ ลวดที่มีกระแสไฟฟ้าอยู่เพื่อวัดกระแสที่วิ่งผ่าน ตามหลักการวัด อุปกรณ์ชนิดนี้จะตรวจจับสนามแม่เหล็กที่ปล่อยออกมาจากกระแสที่ไหลในเส้นลวดเพื่อวัดค่าปัจจุบัน
ต่างจากเครื่องมืออย่างมัลติมิเตอร์ และรูปแบบนี้มีข้อดีคือสามารถวัดกระแสได้โดยไม่ต้องตัดวงจรภายใต้การวัด โดยทั่วไปแล้วแคลมป์มิเตอร์มีสองประเภท:
- รุ่นที่ออกแบบมาเพื่อวัดกระแสโหลด
- รุ่นที่ออกแบบมาเพื่อวัดกระแสไฟรั่ว
สามารถจำแนกความแตกต่างอื่นได้ เช่น วัดค่ากระแสตรง (DC) หรือกระแสสลับ (AC) หรือไม่ และใช้การปรับค่ากลางหรือวิธี RMS หรือไม่ รุ่นปัจจุบันใช้เพื่อวัดวงจรไฟฟ้ากระแสสลับปกติ นอกจากนั้นรุ่นล่าสุดบางรุ่นสามารถวัดได้ทั้งกระแสโหลดและกระแสไฟรั่วได้ควบคู่กัน
วิธีใช้งานพื้นฐาน
โดยทั่วไป แคล้มมิเตอร์กระแสโหลดและกระแสไฟรั่วจะมีลักษณะพื้นฐานการใช้งานเดียวกัน ขั้นแรก ให้คุณเลือกกระแสไฟตรงหรือกระแสสลับ จากนั้นให้เลือกประเภทของกระแสไฟที่เหมาะสมกับวงจรที่คุณต้องการวัด และตั้งค่าช่วงการวัดตามขนาดของกระแสที่ไหลผ่าน หากวัดกระแสไฟตรง อย่าลืมปรับค่าเป็นศูนย์
เมื่อพร้อมแล้ว ให้เปิดใช้งานอุปกรณ์แล้วหนีบไว้รอบ ๆ ลวดที่คุณต้องการวัด วางลวดไว้ที่กึ่งกลางของเพื่อความแม่นยำในการวัดสูงสุด
การใช้วัดกระแสโหลด
แคล้มมิเตอร์ที่ออกแบบมาเพื่อวัดกระแสโหลดสามารถยึดได้เพียงเส้นเดียวเท่านั้น ระวังอย่าหนีบเครื่องมือไว้กับสายไฟหลายเส้นพร้อมกัน เพราะจะทำให้การวัดไม่เหมาะสม
การใช้วัดกระแสไฟรั่ว
สำหรับประเภทที่ออกแบบมาเพื่อวัดกระแสรั่วไหลต้องใช้ความระมัดระวังอีกเล็กน้อย ควรวัดสายดินเพียงอย่างเดียว หากวัดวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ ให้หนีบเครื่องมือไว้รอบๆ สายไฟทั้งหมด (สองอันถ้าเป็นเฟสเดียว สามถ้าเป็นสามเฟส) เมื่อวัดกระแสรั่วไหล อาจยึดสายไฟสองเส้นพร้อมกัน
กระแสไฟรั่วคือกระแสที่ไหลลงสู่พื้นผ่านความต้านทานฉนวนของโหลด และสามารถมีค่าได้หลายสิบ μA หากเชื่อมต่อโหลดจำนวนมาก ด้วยการใช้แคล้มมิเตอร์ ตรวจจับความแตกต่างของนาทีที่ไหลทั้งสองทิศทางและระบุเป็นกระแสรั่วไหลได้
