เมื่อวันที่ 29 ก.ย. ที่หาดทรายริมน้ำน่าน หน้าวัดดอกไม้ หมู่ 2 ต.ท่ามะเฟือง อ.พิชัย จ.อุตรดิตถ์ นายพยงค์ ยาเภา รอง ผวจ.อุตรดิตถ์ เป็นประธานลั่นฆ้องชัย เปิด “ท่าเรือมอญ #ท่ามะเฟือง” เพื่อเป็นลานกิจกรรม สถานที่ท่องเที่ยวของ อ.พิชัย และย้อนยุคอดีตเก่าก่อน เปิดตำนานการค้าขายทางน้ำกับชาวมอญ ร่วมฟื้นประเพณีโบราณ “ลอยกระทงส่งกบาล มูเตลู” ฮือฮา ต้นตาลกุด อายุกว่า 100 ปี ที่ชาวบ้านพร้อมใจอนุรักษ์
ทั้งนี้ อบต.ท่ามะเฟือง ได้เข้าปรับปรุงพื้นที่ลานริมน้ำน่าน อดีตเก่าก่อนเคยเป็นท่าเรือที่ชาวมอญใช้ เป็นจุดจอดพักเรือ และนำสินค้าโดยเฉพาะเกลือ เครื่องปั้นดินเผา และเสื้อผ้า มาขายให้กับชาวบ้าน อ.พิชัย ทำให้เกิดความผูกสัมพันธ์ ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน มีการติดต่อการค้า แลกเปลี่ยน ซื้อขายระหว่างชาวไทยและชาวมอญ นอกจากนี้ยังมีการพบรัก กลายเป็นชุมชนเชื้อสายมอญมาจนถึงปัจจุบัน และเพื่อรักษาขนบธรรมเนียมท้องถิ่น ดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยือน จึงร่วมฟื้นประเพณี “ลอยกระทงส่งกบาล มูเตลู” ประเพณีเก่าแก่ที่ปฏิบัติสืบต่อกันมานาน ในการสะเดาะเคราะห์ ปัดเป่าสิ่งไม่ดี
พระอาจารย์วัฒนพงษ์ ฐิตธรรมโม กล่าวว่า “กระทงส่งกบาล” เป็นประเพณีเก่าแก่ที่ปฏิบัติสืบต่อกันมานาน ในการสะเดาะเคราะห์ ปัดเป่าสิ่งไม่ดี ปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บ และอันตรายที่เกิดขึ้นกับตัวเองหรือญาติพี่น้องคล้ายกับให้ รูปปั้นรับเคราะห์แทน คนก็จะแคล้วคลาดปลอดภัย ด้วยการเย็บกระทงกาบกล้วยเป็นรูปสามเหลี่ยม นำสิ่งของประกอบด้วย หุ่นปั้นจากดินเหนียว ข้าวพล่าปลายำ ธูปเทียน พร้อมทั้งตัดเล็บ ตัดผม ใส่ไปในกระทง นําไปลอยน้ำคล้ายลอยกระทง หรือนำไปวางไว้ที่ทางสามแพร่ง เพื่อปล่อยเคราะห์ ให้เกิดความสบายใจกับตนเอง จึงกลายเป็น “ลอยกระทงกบาล มูเตลู”
ด้าน นายทรงวุฒิ ขำประดิษฐ์ นายก อบต.ท่ามะเฟือง กล่าวว่า การเปิดท่าเรือมอญ เพื่อเป็นลานกิจกรรม ส่งเสริมอาชีพชุมชนในการนำสินค้ามาจำหน่าย ส่งเสริมการท่องเที่ยวทางน้ำ ชมวิถีชีวิต 2 ฝั่งลำน้ำน่าน โดยเฉพาะดงต้นตาล ที่อยู่ริมฝั่งน้ำน่าน หมู่ 5 ต.ท่ามะเฟือง จำนวน 9 ต้น อายุกว่า 100 ปี ด้วยความแปลก เมื่อพบว่า 1 ใน 9 ต้นตาลนั้น เป็นตาลกุด ยืนต้นแต่ไม่ล้ม สูงกว่าตึก 3 ชั้น ด้วยสาเหตุตัวแรดกินยอด ที่ชาวบ้านอนุรักษ์ไว้ และมักแวะเวียนมาขอโชคลาภเป็นประจำ กลายเป็นมนต์เสน่ห์ จุดเช็กอิน ถ่ายรูป หากอยู่ตรงท่าเรือมอญ ทั้งนี้ ต้นตาลที่เหลือยังคงให้ผลผลิต ชาวบ้านเก็บผลตาลทำขนมเป็นประจำ ที่สำคัญการรักษาขนบธรรมเนียมท้องถิ่น เป็นการสร้างเสน่ห์ในการท่องเที่ยว.
