นายณัฏฐกิตติ์ ของทิพย์ รองอธิบดีกรมการข้าว กล่าวว่า “ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย” จัดตั้งเมื่อ พ.ศ. 2556 และจดทะเบียนวิสาหกิจชุมชน เมื่อปี 2557 สมาชิก จำนวน 38 ราย ที่ทำการกลุ่ม เลขที่ 303 หมู่ 9 ตำบลศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย นายธนาณุวัฒน์ จันฟอง เป็นประธาน โทรศัพท์ 08 1031 4076
การรวบรวมสมาชิกสืบเนื่องจากประสบปัญหาขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี เกษตรกรในพื้นที่จึงหันมาทำข้าวปลอดภัย ลดการใช้ปุ๋ยเคมีและสารเคมี รักษาสิ่งแวดล้อม ลดต้นทุนการผลิต เพิ่มรายได้ และมีการนำเทคโนโลยีมาใช้อย่างเหมาะสมกับพื้นที่และประยุกต์ใช้เทคโนโลยีใหม่ๆ ในการผลิตและการจัดการเพิ่มมูลค่าผลผลิตข้าวทั้งพันธุ์ข้าวคุณภาพดีและการแปรรูปผลิตภัณฑ์เช่น ข้าวกล้อง ข้าวสารบรรจุถุงสุญญากาศ เป็นต้น และมีการเตรียมความพร้อมเพื่อเปลี่ยนระบบการผลิตข้าวคุณภาพดีสู่ระบบการผลิตข้าวอินทรีย์ในอนาคต รวมทั้งสร้างเครือข่าย เชื่อมโยงการตลาด และประชาสัมพันธ์กิจกรรมของศูนย์ ดังนี้
สร้างเครือข่ายในการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงเชื่อมโยงกับกลุ่มอาชีพอื่นๆ เช่น เกษตรกรที่เลี้ยงสัตว์ทั้งในและนอกพื้นที่ (ผลิตอาหารสัตว์และฟางอัดก้อน) ให้บริการปุ๋ยพืชสด ปุ๋ยคอก น้ำหมักชีวภาพ เครื่องอบลดความชื้นเมล็ดพันธุ์ข้าว เครื่องคัดทำความสะอาดเมล็ดพันธุ์ข้าว และรับอัดฟางข้าวให้สมาชิกและเกษตรกรในชุมชน เป็นศูนย์กลางการพัฒนาการผลิตและกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าวของชุมชนและให้บริการความรู้ ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับเมล็ดพันธุ์ ปุ๋ยและสารเคมีต่างๆ แก่คนในชุมชนและมีช่องทางการติดต่อประชาสัมพันธ์และการขายเมล็ดพันธุ์ข้าวทางออนไลน์ รวมทั้งการประชาสัมพันธ์กิจกรรมต่างๆ ผ่านช่องทางเพจประจำกลุ่มบนสื่อโซเชียลเฟสบุ๊คให้เป็นที่รู้จักของบุคคลภายนอก ชื่อ “ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลศรีดอนมูล อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย”
ศูนย์ข้าวชุมชนตำบลศรีดอนมูล มีพื้นที่รวม 699.75 ไร่ ผลิตข้าวพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 และ กข15 โดยเป็นพื้นที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว 239 ไร่ และพื้นที่ผลิตข้าวคุณภาพดี 460.75 ไร่ โดยกระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ได้รับการรับรอง GAP (ข้าวคุณภาพดี) จากกรมการข้าว และขอรับรองการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวตามหลักการ GAP SEED จากกรมการข้าว โดยมีการจัดทำระบบควบคุมภายในเพื่อควบคุมการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวทุกขั้นตอน ตรวจสอบและรับรองคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวโดยศูนย์วิจัยข้าวเชียงรายและกระจายเมล็ดพันธุ์ให้สมาชิกเกษตรกรในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียงเครือข่ายศูนย์ข้าวชุมชน ในปี 2562/63 รวม 89 ตัน กระจายในพื้นที่ 5,933 ไร่
บทบาทและการมีส่วนร่วมของสมาชิก
- มีการประกาศกฎเกณฑ์ กฎระเบียบ ข้อบังคับ และเงื่อนไขของศูนย์ข้าวชุมชนให้สมาชิกทราบ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการดำเนินงานและเป็นข้อตกลงร่วมกับคณะกรรมการและสมาชิกของศูนย์ข้าวชุมชน
- มีการจัดตั้งคณะกรรมการดำเนินงานทำหน้าที่บริหารงานกลุ่ม
- มีการกำหนดบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบของคณะทำงาน
- มีการประชุมคณะกรรมการและสมาชิกอย่างต่อเนื่อง
- มีการประชุมประจำปีอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
- มีการประชุมย่อยเรื่องการวางแผนการผลิตและอื่นๆ ประมาณปีละ 2 ครั้ง
- การมีส่วนร่วมของสมาชิกในการจัดทำกิจกรรมทุกอย่างๆ สม่ำเสมอ
- มีหน่วยงานในพื้นที่ให้ความร่วมมือเพื่อประสานการสนับสนุนช่วยเหลือด้านการผลิต ด้านวิชาการ ด้านเงินทุน และด้านการตลาด
