เมื่อวันที่ 20 เม.ย. ที่ศูนย์ราชการ แจ้งวัฒนะ นายวสันต์ ภัยหลีกลี้ กรรมการสิทธิมนุษยชน (กสม.) กล่าวในการแถลงข่าว กสม. เสนอแก้กฎหมายปรับเกณฑ์อายุขั้นต่ำในการสมรสเป็น 18 ปี ป้องกันการแสวงหาประโยชน์และคุ้มครองสิทธิเด็กจากการถูกบังคับแต่งงานก่อนวัยอันควร ว่าจากเรื่องร้องเรียนการจัดให้แต่งงานระหว่างผู้ใหญ่กับเด็กหญิงชาวมุสลิมอายุต่ำกว่า 15 ปี ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งที่ประชุมด้านการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนเมื่อวันที่ 18 เม.ย. ที่ผ่านมา ได้พิจารณาคำร้องความเห็นของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และบทบัญญัติของกฎหมายหลักสิทธิมนุษยชน เอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง เห็นว่าอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (ICCPR) ซึ่งต้องคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กในการดำรงชีวิต ด้านจิตใจ อารมณ์ ความคิด จากมาตรการของรัฐ ครอบครัว ชุมชน เช่นเดียวกับที่รับรองไว้ใน พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก 2546 แต่การแต่งงานในเด็กถือเป็นการทำความรุนแรงต่อเด็กรูปแบบหนึ่งที่ต้องเร่งแก้ไข
ทั้งนี้ประเทศไทยได้ให้คำรับรองต่อคณะกรรมการ Universal Periodic Review (UPR) ในกระบวนการทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนภายใต้คณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ เมื่อปี 59 ว่าไทยจะดำเนินการปรับเกณฑ์อายุขั้นต่ำในการสมรสเป็น 18 ปี เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชนสากล แต่จนถึงตอนนี้ยังไม่ลุล่วง โดยประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่ประเทศไทยบังคับใช้ในปัจจุบัน กำหนดอายุขั้นต่ำในการสมรสไว้ที่ 17 ปีบริบูรณ์ เช่นเดียวกับระเบียบระเบียบคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย แต่ยังต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดในอนุสัญญา CRC และมาตรฐานสิทธิมนุษยชนสากลที่ไทยเป็นภาคี มีช่องทางที่เปิดโอกาสให้มีการใช้ดุลพินิจพิจารณาอนุญาตให้บุคคลที่มีอายุต่ำกว่าเกณฑ์ที่กฎหมายบัญญัติทำการสมรสได้
ดังนั้น กสม. เห็นว่าการที่ไทยไม่ปรับเกณฑ์อายุสมรส ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน จึงมีข้อเสนอ ดังนี้ 1.ให้ดาโต๊ะยุติธรรม โต๊ะอิหม่ามประจำมัสยิด ดำเนินการอนุญาตสมรสตามระเบียบคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยว่าด้วยการสมรส (นิกาห์) บุคคลที่อายุต่ำกว่า 17 ปี พ.ศ. 2561 โดยยึดประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นที่ตั้ง ป้องกันการแสวงหาประโยชน์ต่อเด็กทั้งด้านเศรษฐกิจ หรือทางเพศ และให้คณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัดรวบรวมสถิติให้กระทรวงมหาดไทยเพื่อรวบรวมและส่งต่อให้ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ใช้ประเมินสถานการณ์และประสานการคุ้มครองเด็ก มีมาตรการตรวจสอบการแต่งงานในเด็กที่อาจเข้าข่ายเป็นความรุนแรง แสวงหาประโยชน์ทางเพศหรือทางเศรษฐกิจจากเด็ก และดำเนินการช่วยเหลือตาม พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546
2.ขอให้ พม. ร่วมกับกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ประชาสัมพันธ์ให้เห็นความสำคัญของการยุติปัญหาการแต่งงานในวัยเด็ก นำเสนอผล กระทบทางด้านสิทธิมนุษยชน ช่องทางการให้ความช่วยเหลือแก่ประชาชนด้วย ขอให้แต่งตั้งบุคคลมีความรู้ความเข้าใจในหลักสิทธิเด็กและสิทธิมนุษยชนเข้าไปในคณะอนุกรรมการพิจารณาสิทธิประโยชน์ตามบัญญัติอิสลาม ตามระเบียบคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยว่าด้วยการสมรสผู้มีอายุต่ำกว่า 17 ปี
3.ขอให้คณะรัฐมนตรี (ครม.) กระทรวงยุติธรรม พม. และคณะกรรมการกลางอิสลามฯ แก้ไขประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ออกกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพื่อปรับแก้เกณฑ์อายุขั้นต่ำในการแต่งงานให้เป็น 18 ปี และขั้นต่ำในการสมรสตามระเบียบคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยว่าด้วยการสมรส ให้สอดคล้องกัน ตลอดจนปรับเกณฑ์และปรับปรุงหลักเกณฑ์และข้อปฏิบัติตามหลักการศาสนาอิสลามที่เกี่ยวข้องกับประเด็นการบังคับแต่งงานในวัยเด็กทุกกรณี ถือเป็นองค์ประกอบความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา ลักษณะ 9 ความผิดเกี่ยวกับเพศ.
