การค้นพบใหม่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มีรายงานชวนติดตามต่อเนื่อง โดยการค้นพบสิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ในประเทศไทยนอกจากบ่งบอกความหลากหลายทางชีวภาพของพื้นที่ ยังเชื่อมโยงส่งต่อความรู้ความเข้าใจธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิต สร้างความตระหนักการอนุรักษ์
ถ้ำเขาศิวะ(ถ้ำน้ำ) อำเภอคลองหาด จังหวัดสระแก้ว หนึ่งในสถานที่ท่องเที่ยวผจญภัยที่ได้รับการโหวตเป็น 1 ใน 25 แหล่งท่องเที่ยว Unseen New Chapters โดยการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยประกาศเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ เป็นที่เที่ยวที่มีมนต์เสน่ห์และความสวยงามชวนประทับใจ
“บรรยากาศในเส้นทางมีความน่าอัศจรรย์ที่ธรรมชาติรังสรรค์ ทั้งมีเส้นทางผจญภัยที่น่าตื่นเต้นในการเข้าชมทัศนียภาพภายในถ้ำที่ต้องลุยน้ำไปตลอดเส้นทาง ภายในถ้ำมีหินงอก หินย้อยสวยงาม มีน้ำไหลหมุนเวียนตลอดทั้งปี และจุดท้ายของความลึกของถ้ำเป็นหินงอก หินย้อย มีลักษณะคล้ายม่าน มีน้ำไหลมองเห็นเป็นน้ำตกขนาดเล็ก
เมื่อแสงไฟต้องกับเกร็ดทรายของหินงอกหินย้อยสะท้อนกลับมาสีสันแปลกตา และด้วยน้ำที่อยู่ภายในถ้ำไหลหมุนเวียนตลอดเวลา ในช่วงฤดูฝนน้ำจะเย็นกว่าฤดูหนาว อากาศสดชื่น ถ่ายเทตลอด เป็นแหล่งท่องเที่ยวหนึ่งที่เหมาะสำหรับผู้รักการผจญภัย รักธรรมชาติ”
นอกจากสถานที่สุดอันซีนที่นี่จะเป็นหมุดหมายให้กับสายเที่ยวหัวใจสีเขียวได้เดินทางมาสัมผัสธรรมชาติใกล้ชิด ทั้งผจญภัยบุกลุยชมความงามความหัศจรรย์ธรรมชาติ ที่ผ่านมาท่ามกลางผืนป่าเขาหินปูนที่เงียบสงบ ในอำเภอคลองหาด ภายใต้ม่านแห่งความลี้ลับของธรรมชาติ
กลุ่มนักวิจัยนำโดย ผศ.ดร.วรวิทู มีสุข คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช (ไสใหญ่) ร่วมด้วย มนตรี สุมณฑา นักวิชาการประมงชำนาญการ กรมประมง และ ดร.ณัฐสุดา ดรบัณฑิต นักวิจัยอิสระและนักสำรวจไทยในพื้นที่ สำรวจพบจิ้งจกหินศิวะ และ ตุ๊กแกศิวะ สัตว์เลื้อยคลานชนิดใหม่ของโลก
“การค้นพบสิ่งที่ไม่เคยถูกบันทึกที่เปลี่ยนแปลงหน้าประวัติศาสตร์ ทีมสำรวจได้พบกับสัตว์เลื้อยคลานตัวจิ๋วที่เคลื่อนไหวว่องไวบนผนังถ้ำ ด้วยลวดลายและลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากชนิดที่เคยถูกบันทึก ทีมวิจัยเก็บข้อมูลอย่างละเอียด และหลังจากการศึกษาเชิงลึก พร้อมกับตรวจสอบร่วมกับนักวิทยาศาสตร์นานาชาติ ยืนยันได้“จิ้งจกหินศิวะ” และ“ตุ๊กแกศิวะ” เป็นชนิดใหม่ของโลก ได้รับการตีพิมพ์อย่างเป็นทางการในวารสาร Zootaxa เมื่อกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา
ผู้มาใหม่แห่งโลกธรรมชาติ จิ้งจกหินศิวะ จากข้อมูลอธิบาย สัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก ความยาวไม่รวมหางเพียง 58.8 มม. มีลวดลายแถบสีเข้ม 5 แถบคาดตามลำตัว แต้มจุดขาวเป็นคู่ๆ ราวกับดวงดาวเรียงตัวบนท้องฟ้ายามค่ำคืน ซ่อนตัวอยู่ตามซอกหิน ออกหากินในยามค่ำคืน
ขณะที่ ตุ๊กแกศิวะ ตรงกันข้ามกัน มีขนาดใหญ่กว่ามาก ความยาวลำตัวสูงสุดถึง 131.9 มม. มีดวงตาสีเขียวอมเหลืองที่เปล่งประกายในความมืด ลายจุดสีขาวกระจายบนตัวคล้ายสัญลักษณ์โบราณแห่งธรรมชาติ หลบซ่อนอยู่ในป่าหินปูน ออกหากินเวลากลางคืน และไม่เคยพบในเขตที่อยู่อาศัยของมนุษย์
ทีมวิจัยเลือกชื่อเป็นเกียรติแก่ “ถ้ำน้ำเขาศิวะ” สถานที่สำคัญทางธรรมชาติ และเป็นศูนย์รวมความเชื่อของชาวบ้านในพื้นที่ นอกจากเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่งดงามยังซ่อนเร้นความลับของวิวัฒนาการที่รอการค้นพบ และการค้นพบสัตว์เลื้อยคลานใหม่เหล่านี้ ไม่เพียงเป็นความสำเร็จทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังเป็นเครื่องยืนยันว่า พื้นที่หินปูนแห่งนี้คือขุมทรัพย์ของความหลากหลายทางชีวภาพ อีกทั้งในช่วงเวลาเดียวกันทีมวิจัยยังค้นพบ ตุ๊กกายคลองหาดและ งูเขียวหางไหม้ลายหยักซึ่งเป็นสัตว์ชนิดใหม่เช่นกัน
ย้อนถึงการศึกษาสำรวจสัตว์เลื้อยคลานในอำเภอคลองหาด ผศ.ดร.วรวิทู มีสุข คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช (ไสใหญ่) หนึ่งในทีมวิจัยเล่าว่า การศึกษานี้เพื่อศึกษาชนิดพันธุ์ของสัตว์เลื้อยคลานโดยพื้นที่ศึกษาได้แก่ ถ้ำน้ำเขาศิวะ เขาเพชรโพธิ์ทองและวัดภูหีบ
การค้บพบใหม่พบที่ถ้ำน้ำเขาศิวะ ทั้งนี้การค้นพบครั้งนี้ยังย้ำถึง ระบบนิเวศเขาหินปูน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ควรได้รับการอนุรักษ์อย่างจริงจัง เพื่อให้ธรรมชาติเหล่านี้ยังคงอยู่ และไม่เพียงเพื่อการวิจัยยังสร้างโอกาสทางการศึกษา และการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และเพื่อให้ธรรมชาติทำหน้าที่ของตัวเองต่อไป
“เขาหินปูนมีความเฉพาะตัว ด้วยความที่ไม่ใช่ดิน ต้นไม้หรือสัตว์ต่างต้องปรับตัว จะเห็นได้ว่าเราจะเจอต้นไม้ที่มีรากหนาๆ สูงๆ ที่เรียกว่าพูพอน เป็นรากค้ำยันลำต้น ต้นไม้ต้องปรับตัว สัตว์เองก็ต้องปรับตัว ในกลุ่มของสัตว์เลื้อยคลานมีหลายชนิดน่าศึกษาและการสำรวจทำให้มีโอกาสค้นเจอสิ่งใหม่ๆ ที่ยังไม่เคยศึกษา”
นอกจากตุ๊กแก และจิ้งจก สิ่งมีชีวิตชนิดใหม่ที่พบ ที่ผ่านมาตนเองศึกษาสำรวจสัตว์เลื้อยคลานทุกกลุ่ม โดย จิ้งจกหินศิวะ และตุ๊กแกศิวะ ที่ทีมวิจัยพบเป็น New Species ไม่เคยถูกบันทึกมาก่อน และขณะที่กำลังศึกษาบริเวณถ้ำน้ำเขาศิวะในพื้นที่ศึกษาของงานวิจัยพบ New Species รวม 4 ชนิด โดยทีมเราตีพิมพ์ 2 ชนิด
“ผู้มาใหม่เหล่านี้มีอยู่แล้ว แต่คนในพื้นที่อาจไม่ทราบ เมื่อนักวิชาการไปสำรวจและศึกษาในเชิงลึกฯลฯ จึงพบว่าเป็นชนิดใหม่ ทั้งนี้เมื่อสำรวจพบอยากนำเสนอ สร้างความตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติ รักษาความหลากหลายทางชีวภาพ ระบบนิเวศเขาหินปูน พื้นที่ที่มีความโดดเด่นเป็นถิ่นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตที่มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว”
ผศ.ดร.วรวิทูอธิบายเพิ่มอีกว่า ประเทศไทยเป็นประเทศในเขตร้อนชื้นทำให้มีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ในเรื่องของสัตว์เลื้อยคลานเป็นสัตว์ที่มีผู้สนใจน้อยจึงมีการศึกษาน้อย ปัจจุบันจะเห็นว่ามีรายงานสิ่งมีชีวิตใหม่อยู่เรื่อยๆ ทั้งนี้เพราะยังมีการศึกษาไม่เต็มพื้นที่ ทั้งนี้การศึกษาสำรวจส่งต่อได้นับแต่การอนุรักษ์ การนำไปใช้ประโยชน์อย่างเหมาะสม อย่าง บางตัวที่พบมีความน่ารักอย่าง ตุ๊กแกประดับดาว ก็มีส่วนช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยว ทั้งการสำรวจวิจัยยังเป็นฐานข้อมูลเพื่อศึกษาต่อไปในเชิงลึก
“จิ้งจกหินศิวะ มีความน่าสนใจดังที่กล่าว ทั้งนี้จิ้งจกหินจะมีความต่างจากจิ้งจกที่พบเห็นตามบ้านเรือน ผิวเขาจะบางกว่า ส่วน ตุ๊กแกศิวะ ที่พบมีความน่าสนใจ ด้วยที่อยู่ เฉพาะที่ ถ้าพื้นที่อาศัยเปลี่ยนไปหรือถูกทำลายก็มีความเสี่ยงสูญพันธุ์ สูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพไป ทั้งนี้ตุ๊กแกทำหน้าที่ทางอ้อม ช่วยกำจัดแมลง เป็นผู้ล่า กินแมลง คอยควบคุมประชากรแมลงไม่ให้มีเยอะเกินไป ทำหน้าที่นิเวศบริการ ควบคุมประชากรเหยื่อ โดยถ้าสิ่งหนึ่งสิ่งใดหายไปจากระบบนิเวศก็จะทำให้สูญเสียสมดุล”
การศึกษาในพื้นที่นี้จากที่กล่าวอาจได้พบสัตว์เฉพาะถิ่น( Endemic Species) มีโอกาสพบเจอชนิดใหม่ ทั้งบอกเล่าสัตว์เลื้อยคลานชนิดใหม่ของโลก เป็นส่วนหนึ่งที่บ่งบอกถึงความหลากหลายทางชีวภาพและความสำคัญระบบนิเวศเขาหินปูน.
พงษ์พรรณ บุญเลิศ
