หลายคนอาจจะเคยสังเกตเห็น “ไฝ” บนร่างกายที่มีลักษณะไม่เหมือนไฝทั่วไป บางทีก็เป็นจุดสีน้ำตาลอ่อนๆ แต่กลับมีจุดสีดำเข้มๆ เล็กๆ แซมอยู่ประปราย… เห็นแบบนี้แล้วก็อดกังวลไม่ได้ ว่ามันจะเป็นอะไรที่อันตรายรึเปล่า? โดยเฉพาะกลัวว่าจะเป็น “มะเร็ง!”
ซู่ ซิงซิง ศัลยแพทย์ตกแต่งและเสริมสวย จากโรงพยาบาลสตรีและเด็กชุนอี้ มีคำตอบที่ช่วยคลายความกังวลให้เรา คุณหมอกล่าวว่า โดยปกติแล้ว นี่ไม่ใช่เนื้อร้ายชนิดเมลาโนมา (มะเร็งผิวหนัง) แต่เป็นภาวะเม็ดสีผิวหนังแบบพิเศษที่เรียกว่า “เนวัส” หรือ “เนวัสคล้ายฝ้าที่มีจุด” (Nevus with Speckles) ซึ่งไฝแบบนี้พบได้ไม่น้อยเลย และส่วนใหญ่ก็ไม่จำเป็นต้องรักษาด้วย แค่หมั่นสังเกตอาการเป็นประจำก็พอ!
“เนวัส” คืออะไร? หน้าตาเป็นยังไง?
เนวัส คือปานเม็ดสีแต่กำเนิด หรือเกิดขึ้นภายหลังนั่นเองค่ะ มันมักจะประกอบด้วย 2 ส่วนหลักๆ คือ
จุดพื้นหลัง: มักเป็นสีน้ำตาลอ่อน หรือน้ำตาลอมเหลือง มีขอบเขตชัดเจน
เนวัสจุด: คือจุดสีน้ำตาลเข้มหรือสีดำเล็กๆ ที่กระจายอยู่บนจุดพื้นหลัง ซึ่งอาจมีลักษณะคล้ายกระ คล้ายไฝ หรือคล้ายตุ่มเล็กๆ ก็ได้
“เนวัส” เกิดขึ้นตรงไหน? และเมื่อไหร่?
เนวัสมักจะปรากฏที่ลำตัว แขนขา ก้น และบางคนก็มีบนใบหน้าได้ ขนาดของมันก็แตกต่างกันไป ตั้งแต่ไม่กี่เซนติเมตรไปจนถึงสิบเซนติเมตร โดยส่วนใหญ่มักจะเริ่มปรากฏให้เห็นในวัยเด็กหรือวัยรุ่น บางส่วนก็มีมาตั้งแต่แรกเกิด
แล้ว “เนวัส” กลายเป็นมะเร็งได้ไหม?
โดยทั่วไปแล้ว ความเสี่ยงที่เนวัสจะกลายพันธุ์เป็นมะเร็งนั้น “ต่ำมาก” แต่ก็มีในบางกรณีที่พบน้อยมากๆ โดยเฉพาะหากเนวัสมีส่วนประกอบของ เนวัสสีน้ำเงิน (Blue Nevus) หรือ เนวัสที่รอยต่อ (Junctional Nevus) หรือมีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างอย่างรวดเร็ว อันนี้อาจจะมีความเสี่ยงที่จะพัฒนาเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมาได้
สิ่งสำคัญคือต้องใส่ใจกับการเปลี่ยนแปลงต่อไปนี้! หากพบอาการเหล่านี้ ควรไปพบแพทย์ทันที
จำนวนของเนวัสคล้ายจุดเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
เกิดแผล หรือมีของเหลวไหลออกมา และมีสะเก็ดแผล
จุดใดจุดหนึ่งมีขนาดใหญ่ขึ้น เข้มขึ้น หรือแข็งขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
จุดพื้นหลังมีขอบเขตไม่ชัดเจน หรือขยายใหญ่ขึ้น
“เนวัส” ต้องรักษาไหม?
เนวัสส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาใดๆ นอกจากการสังเกตอาการเป็นประจำค่ะ แต่ก็มีบางสถานการณ์ที่อาจต้องพิจารณารักษา เช่น
มีผลกระทบต่อรูปลักษณ์อย่างเห็นได้ชัด (โดยเฉพาะบนใบหน้าหรือส่วนที่เปิดเผย)
เนวัสบางอันมีรูปร่างหรือการเปลี่ยนแปลงที่ผิดปกติ
ผู้ป่วยมีความวิตกกังวล ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพจิต
อยู่ในบริเวณที่เสี่ยงต่อการเสียดสีและระคายเคือง เช่น บริเวณเข็มขัด หรือใต้สายเสื้อใน
ดูแลและติดตาม “เนวัส” อย่างไรดี?
เพื่อให้เราอยู่ร่วมกับเนวัสได้อย่างสบายใจ ลองทำตามคำแนะนำเหล่านี้
หลีกเลี่ยงการถูกแสงแดดจัด: เพราะรังสีอัลตราไวโอเลตสามารถกระตุ้นการทำงานของเม็ดสีได้
ห้ามเกาหรือถู: เพื่อป้องกันการเกิดแผลและการติดเชื้อ
ถ่ายภาพและเปรียบเทียบเป็นประจำ: เพื่อบันทึกการเปลี่ยนแปลงของมัน
สรุปแล้ว เนวัสคือปานเม็ดสีที่ไม่เป็นอันตราย ตราบใดที่คุณเข้าใจและหมั่นสังเกตมันอยู่เสมอ คุณก็จะอยู่ร่วมกับมันได้อย่างสบายใจ!
หากคุณไม่แน่ใจว่าไฝบนร่างกายของคุณเป็นเนวัสหรือไม่ หรือหากคุณพบว่ามันมีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ขอแนะนำให้รีบปรึกษาแพทย์ผิวหนังมืออาชีพทันที.
ที่มาและภาพ : sohu, freepik
