เมื่อวันที่ 9 ก.พ. ณ บริเวณกลางทุ่งนา หมู่ 6 บ้านดอนพลับ ต.สมอพลือ อ.บ้านลาด จ.เพชรบุรี นางนิภา สังคนาคินทร์ ผู้อำนวยการสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี กรมศิลปากร นางปราจิน เครือจันทร์ ผู้อำนวยการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนครคีรี รองศาสตราจารย์ ดร.กาญจนา บุญส่ง คณบดีคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ผู้ช่วยศาสตราจารย์แสนประเสริฐ ปานเนียม ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี พ.ต.อ.เชิญ พรายมี พร้อมด้วยทีมนักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี คณะเจ้าหน้าที่ อบต.สมอพลือ ประชาชนในพื้นที่ ร่วมประกอบพิธีบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก่อนดำเนินการขุดค้นโบราณคดีหลังมีการค้นพบชิ้นส่วนกลองมโหระทึก อายุเก่าแก่ 1,500–2,000 ปี
นางนิภา กล่าวว่า ตามที่ผู้ช่วยศาสตราจารย์แสนประเสริฐ ปานเนียม ผู้ช่วยอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ได้แจ้งว่ามีการพบชิ้นส่วนโบราณวัตถุ ได้แก่ “กลองมโหระทึก” ที่มีการขุดพบบริเวณดังกล่าว ทางสำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี ได้ประสานทีมนักโบราณคดีของสำนัก ดำเนินการขุดค้นพื้นที่บริเวณที่ประชาชนได้มีการขุดค้นพบกลองมโหระทึกดังกล่าว คาดว่าน่าจะมีเศษชิ้นส่วนของกลองมโหระทึกและโบราณวัตถุชิ้นอื่น ๆ อีกหลายชิ้นที่ยังฝังอยู่ใต้ดิน เบื้องต้นกำหนดระยะเวลาทำการขุดค้นสำรวจประมาณ 1 สัปดาห์
“ในส่วนของโบราณวัตถุได้แก่ กลองมโหระทึก เป็นโลหะชนิดสัมฤทธิ์ เบื้องต้นทางนักวิชาการและนักโบราณคดี ได้ประเมินอายุความเก่าแก่ไปถึงยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย ที่มีความคาบเกี่ยวกับยุคทวารวดีตอนต้น เนื่องจากหลักฐานข้อมูลทางประวัติศาสตร์และโบราณวัตถุที่ค้นพบในพื้นที่ของอำเภอบ้านลาด ส่วนใหญ่จะเก่าแก่ถึงยุคทวารวดี ขณะนี้เรายังไม่ได้ตรวจพิสูจน์ชัดว่าอายุกี่ปี แต่เท่าที่เห็นหลักฐานเชื่อว่า กลองมโหระทึกชิ้นนี้เก่ากว่ายุคทวารวดี คือยุคก่อนประวัติศาสตร์ตอนปลาย” ผอ.นิภา กล่าว
ผอ.สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี ยังระบุอีกว่า การขุดพบกลองมโหระทึกชิ้นนี้ แสดงให้เห็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมแบบกองซอง ซึ่งพบที่ประเทศเวียดนาม ได้รับอิทธิพลจากจีนตอนใต้ แสดงให้เห็นว่า เมืองเพชรบุรีโดยเฉพาะในพื้นที่ของอำเภอบ้านลาดนั้นมีรากฐานทางโบราณคดีค่อนข้างยาวนาน ซึ่งที่ผ่านมา ข้อมูลหลักฐานทางวิชาการและหลักฐานทางโบราณคดีส่วนใหญ่จะพบว่าเป็นยุคสมัยทวารวดี การที่พบเจอกลองมโหระทึกใบนี้จะช่วยให้นักวิชาการและนักโบราณคดีมีแนวทางการศึกษาข้อมูลความเก่าแก่ของพื้นที่มากกว่าข้อมูลที่รับรู้อยู่ในปัจจุบัน
“ทั้งนี้ต้องขอขอบคุณชุมชน และประชาชนที่มีส่วนสำคัญในการดูแลและปกป้องคุ้มครองมรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ แนวทางการทำงานของกรมศิลปากรในวันนี้คือการทำงานร่วมกันเป็นเครือข่ายความร่วมมือทั้งภาคราชการ ภาคประชาชน สถาบันการศึกษา ได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์มรดกศิลปวัฒนธรรมของชาติ เป็นความรักห่วงแหน ความภาคภูมิใจ และท้ายที่สุดคือความเป็นเจ้าของร่วมกัน” นางนิภา กล่าว
ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า หลังจากดำเนินการขุดค้นสำรวจเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ทางสำนักศิลปากรที่ 1 กรมศิลปากร จะกำหนดแนวทางในการศึกษาข้อมูลของโบราณวัตถุ ขั้นตอนการอนุรักษ์ และสถานที่ในการเก็บรักษา ส่วนอายุความเก่าแก่ของกลองมโหระทึกชิ้นนี้ ตามที่ ผอ.สำนักศิลปากรที่ 1 ราชบุรี ระบุไว้ว่าเป็นช่วงสมัยยุคก่อนประวัติตอนปลายถึงยุคทวารวดีตอนต้น สันนิษฐานว่ากลองมโหระทึกชิ้นนี้จะมีอายุเก่าแก่ประมาณ 1,500–2,000 ปี.
