เมื่อวันที่ 16 ก.พ. ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เวชปฏิบัติทางประสาทวิทยา ผู้มีความเชี่ยวชาญพิเศษด้านสมองและความผิดปกติทางระบบประสาท ได้โพสต์ข้อความให้ความรู้เรื่องสุขภาพ โดยระบุว่า
สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์
เป็นไมเกรน เขาว่า “สมองจะอ๊อง ๆ” ใช่ไหม
ใช่ครับ มันเป็นจริง ๆ
บางคนบอกเหมือนสมองมีหมอกควัน (brain fog) ด้วยครับ
มีงานวิจัยพบว่า คนที่ปวดไมเกรนบ่อย ๆ จะมี cognitive function หรือการทำงานด้านความคิดลดลง คิดไม่ค่อยออก
แล้วคนก็กลัวนะครับว่า หากปวดไมเกรนนาน ๆ แล้ว สมองจะเสื่อมไหม
น่าคิดนะครับ
เรามาดูงานวิจัยกันดีกว่า
งานวิจัยเขาดูผลว่า เมื่อคนเป็นไมเกรนแล้วติดตามไป (cohort) จะมีโอกาสพัฒนาเป็นสมองเสื่อมมากกว่าคนปกติหรือไม่
การศึกษาแบบ cohort ขนาดใหญ่ และการวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) จากงานวิจัยหลายชิ้น พบว่า
- ผู้ที่เป็นไมเกรนมีความเสี่ยงเกิดภาวะสมองเสื่อมโดยรวมสูงขึ้นประมาณ 26–33% เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่เป็นไมเกรน
- โดยไมเกรนชนิดมี aura ดูเหมือนเพิ่มความเสี่ยงมากกว่าไมเกรนที่ไม่มี aura
(aura คืออาการนำ เช่น เห็นแสง ตามัว) - อุบัติการณ์โรคอัลไซเมอร์ (AD) โดยรวม: พบในผู้ป่วยไมเกรน 8.0 ต่อ 1,000 คน-ปี
เทียบกับ 4.1 ต่อ 1,000 คน-ปี ในกลุ่มที่ไม่เป็นไมเกรน
แล้วคราวนี้…มันเกิดได้อย่างไร?
มันก็มีหลายทฤษฎีนะครับ เช่น
การอักเสบในระบบประสาท (neuroinflammation) จากการเกิดไมเกรนซ้ำ ๆ อาจทำให้ปริมาตรสมองส่วน hippocampus เล็กลง ซึ่งสัมพันธ์กับการเสื่อมของความจำ เพราะสมองส่วนนี้เกี่ยวข้องกับความจำครับ
แม้ข้อมูลจะมาจากการศึกษาขนาดใหญ่มาก (รวมกว่า 6.9 ล้านคน จาก 11 งานวิจัย) แต่ยังต้องระวังในการตีความ อย่าตกใจเกินไป เพราะงานวิจัยก็เป็นเพียงข้อมูลส่วนหนึ่ง
ตัวแปรกวนที่ควรระวังคือ
คนที่เป็นไมเกรนบ่อย ๆ บางทีอาจเกิดจากพฤติกรรมบางอย่างที่ไม่ดีอยู่แล้ว ทำให้กลุ่มนี้มีความเสี่ยงสมองเสื่อมง่ายอยู่เดิม
อีกเรื่องคือ คนที่เป็นไมเกรนเรื้อรังมักเครียดและซึมเศร้าง่าย ซึ่งโรคร่วมเหล่านี้ก็สัมพันธ์กับความจำเสื่อมได้เช่นกัน
อย่างไรก็ตาม หลักฐานโดยรวมก็พบว่า คนเป็นไมเกรนอาจมีความเสี่ยงสมองเสื่อมเพิ่มขึ้น
ไปติดตามแอป Smile Migraine กัน และลิงก์ไปยัง Facebook นี้นะครับ
อจ.สร้างนวัตกรรมไมเกรน อยากให้ยิ้มได้ สมองไม่เสื่อมนะครับ
