การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม เป็นทางเลือกที่มีประสิทธิภาพอย่างยิ่ง สำหรับผู้ที่กำลังเผชิญกับโรคข้อเข่าเสื่อมอย่างรุนแรงจนส่งผลกระทบต่อกิจวัตรประจำวัน โดยการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า ไม่เพียงแต่ช่วยขจัดความเจ็บปวดที่เรื้อรัง แต่ยังเป็นการคืนคุณภาพชีวิตให้กลับมาเคลื่อนไหวได้คล่องตัวอีกครั้ง 

สำหรับผู้ที่กำลังตัดสินใจ บทความนี้จะพาไปทำความรู้จักว่า การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม คืออะไร มีข้อดีอย่างไร พร้อมวิธีการดูแลทั้งก่อนและหลังผ่าตัดอย่างเหมาะสม เพื่อผลลัพธ์ที่ดีในระยะยาว 


ปวดเข่า เสียวเข่าจนขยับลำบาก เกิดจากสาเหตุใด?

อาการปวดเข่าและเสียวภายในข้อขณะเคลื่อนไหว มักมีที่มาจากการเสื่อมสภาพของโครงสร้างภายในข้อเข่า โดยสาเหตุหลักที่ส่งผลให้เกิดความจำเป็นในการผ่าตัดหัวเข่า เปลี่ยนข้อเข่าเทียม มีดังนี้

  • ข้อเข่าเสื่อม (Osteoarthritis) : เกิดจากการเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ (Articular Cartilage) ทำให้กระดูกใต้ผิวข้อเสียดสีกัน เกิดอาการปวดเข่า ข้อเข่าหลวม ขยับได้น้อยลง
  • อุบัติเหตุในอดีต (Post-traumatic Arthritis) : การบาดเจ็บรุนแรงบริเวณหัวเข่า เช่น กระดูกสะบ้าแตก หรือเอ็นไขว้หน้าขาด ส่งผลให้โครงสร้างข้อเข่าผิดรูปและเสื่อมเร็วกว่าปกติ
  • โรคข้ออักเสบเรื้อรัง (Inflammatory Arthritis) : เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ (Rheumatoid Arthritis) ซึ่งทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อหุ้มข้อและทำลายกระดูกอ่อนผิวข้อในที่สุด


ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม คืออะไร

การเปลี่ยนข้อเข่าเทียม (Knee Replacement Surgery) คือ การผ่าตัดนำผิวข้อเข่าที่เสื่อมและสึกหรอจนเกิดอาการปวดออก แล้วแทนที่ด้วยข้อเข่าเทียม ซึ่งผลิตจากวัสดุที่มีความทนทานสูง เช่น โคบอลต์-โครเมียม (Cobalt-Chromium), ไทเทเนียม (Titanium) หรือเซรามิก (Ceramic) ร่วมกับพลาสติกชนิดพิเศษ ทำหน้าที่แทนกระดูกอ่อนผิวข้อเพื่อลดแรงกระแทกและช่วยให้การเคลื่อนไหวราบรื่นขึ้น

การผ่าตัดเข่าสามารถทำได้ทั้งแบบ Total Knee Arthroplasty (TKA) คือ การเปลี่ยนผิวข้อเข่าทั้งหมด ครอบคลุมปลายกระดูกต้นขา ปลายกระดูกหน้าแข้ง และผิวข้อสะบ้า เหมาะสำหรับผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมระยะรุนแรง หรือมีรอยโรคหลายตำแหน่ง ส่วนผู้ที่ข้อเข่าเสื่อมเพียงส่วนใดส่วนหนึ่ง อาจพิจารณาผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแบบเฉพาะส่วน (Unicompartmental Knee Replacement) ได้เช่นกัน


ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม มีข้อดีอย่างไร

ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า

การตัดสินใจผ่าเข่า เพื่อเปลี่ยนข้อเข่าเทียม มีข้อดีหรือประโยชน์ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย ดังนี้

  • ระงับอาการปวดอย่างเห็นผล : ขจัดอาการปวดเสียวที่เกิดจากการเสียดสีของกระดูก ช่วยให้ผู้ป่วยไม่ต้องพึ่งพายาแก้ปวดต่อเนื่องนาน ๆ
  • แก้ไขข้อกระดูกผิดรูป : ช่วยปรับแนวกระดูกขาที่โก่งหรือผิดรูปให้กลับมาตรงและสมดุลตามแนวกายวิภาค 
  • เพิ่มช่วงการเคลื่อนไหว : ทำให้เหยียดและงอเข่าได้ดีขึ้น ส่งผลให้การเดิน การขึ้นลงบันได หรือการทำกิจกรรมต่าง ๆ ทำได้สะดวก
  • ช่วยป้องกันการเสื่อมของข้ออื่น ๆ : การผ่าตัดเข่าเสื่อมจะช่วยจัดแนวการลงน้ำหนักให้สมดุล ปกป้องข้อต่อส่วนอื่นไม่ให้เสื่อมสภาพเร็วขึ้น


เตรียมตัวผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม ต้องทำอะไรบ้าง? 

  • การตรวจร่างกายโดยละเอียด : ตรวจทางห้องปฏิบัติการ เช่น ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ ตรวจเอกซเรย์ (X-ray) และตรวจกับอายุรแพทย์โรคหัวใจ (Cardiologist) เพื่อประเมินความพร้อมก่อนผ่าตัด 
  • สำรวจผิวหนังบริเวณที่จะผ่าตัด : โดยต้องไม่มีการอักเสบ ไม่มีแผลพุพอง หรืออาการบวมแดงผิดปกติที่ขาและเข่าก่อนผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า
  • การจัดการยาประจำตัว : ผู้ป่วยต้องแจ้งแพทย์เกี่ยวกับยาที่รับประทานอยู่ โดยเฉพาะยาละลายลิ่มเลือด (Anticoagulants) หรือยาแอสไพริน ซึ่งต้องหยุดยาก่อนผ่าตัดตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัด
  • การดูแลสุขภาพช่องปาก : ตรวจสอบและรักษาปัญหาฟันผุหรือเหงือกอักเสบ เพื่อป้องกันการติดเชื้อแบคทีเรียที่อาจแพร่กระจายไปยังข้อเข่าเทียมผ่านกระแสเลือด
  • การจัดเตรียมเลือด : แม้ปัจจุบันจะมีเทคนิคการผ่าตัดที่ช่วยลดการสูญเสียเลือดได้มาก แต่การเปลี่ยนข้อเข่าเทียมเป็นการผ่าตัดใหญ่ ควรสำรองเลือดให้พร้อม เพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วย
  • การจัดเตรียมสภาพแวดล้อม : ควรปรับปรุงที่พักอาศัยให้เอื้อต่อการเคลื่อนไหวในช่วงพักฟื้น เช่น การจัดห้องนอนให้อยู่ชั้นล่าง ติดตั้งราวจับ (Grab Bar) ในจุดเสี่ยง ใช้เก้าอี้ตอนอาบน้ำ เป็นต้น


ดูแลตัวเองหลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม มีข้อควรปฏิบัติอย่างไรให้ฟื้นตัวเร็ว

  • ช่วง 24 ชั่วโมงแรก : เน้นยกขาให้สูงและกระดกปลายเท้าบ่อยครั้ง เพื่อกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิตและลดการบวมอักเสบ
  • หลังผ่าตัด 1–2 วัน : สามารถประคบเย็นลดปวดบวมที่แผล และฝึกก้าวเดินด้วย Walker ร่วมกับการบริหารกล้ามเนื้อกับนักกายภาพบำบัด
  • หลังผ่าตัด 3–4 วัน : ฝึกขึ้นลงบันได พร้อมเปลี่ยนจากผ้าก๊อซเป็นพลาสเตอร์แบบกันน้ำ ช่วยให้อาบน้ำได้ง่ายขึ้น และเตรียมตัวกลับบ้าน
  • การบริหารต่อเนื่องที่บ้าน : หมั่นฝึกเหยียดเข่าตึงและเกร็งต้นขาสม่ำเสมอ เพื่อสลายพังผืดและลดอาการปวดตึงขา


ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม รักษาข้อเข่าเสื่อม ไม่ต้องทนปวดเสียวทรมาน

เปลี่ยนข้อเข่าเทียม เป็นการรักษาที่ช่วยแก้ปัญหาโรคข้อเข่าเสื่อมระยะรุนแรงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ลดความปวด เพิ่มความมั่นคง และฟื้นฟูสมรรถภาพข้อเข่าให้ใกล้เคียงปกติ โดยหลังผ่าตัด ควรปฏิบัติตามวิธีดูแลหลังผ่าตัดอย่างเหมาะสม เพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวได้ดีและสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง

โรงพยาบาลวิภาวดี มีบริการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม โดยทีมศัลยแพทย์กระดูกและข้อที่มีความชำนาญ ใช้เทคโนโลยีการผ่าตัดทันสมัย เพื่อให้สามารถประเมินและวางแผนรักษาอย่างแม่นยำ พร้อมด้วยโปรแกรมกายภาพบำบัดต่อเนื่อง ช่วยให้การฟื้นตัวหลังผ่าตัดเข่า เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังให้ข้อมูลเกี่ยวกับผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า ราคาเท่าไหร่อย่างชัดเจนตามแผนการรักษาเฉพาะบุคคล


ช่องทางติดต่อ