เมื่อวันที่ 25 มีนาคม ที่กลุ่มแปลงใหญ่มะม่วง ตำบลกุดหมากไฟ อำเภอหนองวัวซอ จังหวัดอุดรธานี นางอัญชลี สุวจิตตานนท์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เป็นประธานเปิดกิจกรรม “Big Cleaning Day ยกระดับสวนผลไม้คุณภาพสู่การส่งออก” ประจำปี 2569 โดยมีนายราชันย์ ซุ้นหั้ว ผู้ว่าราชการจังหวัดอุดรธานี นายอิทธิพล สุยะลา นายอำเภอหนองวัวซอ หัวหน้าส่วนราชการสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และเกษตรกรเข้าร่วมกิจกรรม จำนวน 300 คน
นายสมพร นามพิลา เกษตรจังหวัดอุดรธานี กล่าวว่า ตามที่กรมส่งเสริมการเกษตร ได้จัดทำโครงการส่งเสริมและพัฒนาสินค้าเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่นเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ซึ่งในปี พ.ศ. 2568 สำนักงานเกษตรจังหวัดอุดรธานี ได้คัดเลือกมะม่วงน้ำดอกไม้ อำเภอหนองวัวซอ เข้าร่วมโครงการพัฒนาไปสู่การขอขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เพื่อส่งเสริมภาพลักษณ์สินค้าเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่นสู่ผู้บริโภค ให้มีความรู้ความเข้าใจถึงถิ่นกำเนิด กิจกรรมนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความตระหนักรู้ด้านสุขอนามัยพืชให้กับเกษตรกรผู้ผลิตผลไม้ส่งออกเพื่อแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและแนวทางแก้ไขที่เกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่อุปทาน และเพื่อประชาสัมพันธ์ขับเคลื่อนการดำเนินงานของกรมส่งเสริมการเกษตร
การจัดกิจกรรมในวันนี้ประกอบด้วย การแบ่งกลุ่มเข้าฐานเรียนรู้ 5 ฐาน ได้แก่ ฐานการผลิตมะม่วงในฤดู นอกฤดู ฐานการเรียนรู้เกี่ยวกับโรคพืชและแมลงศัตรูพืชของมะม่วง ฐานการเรียนรู้เรื่องดินและน้ำ และปุ๋ยสั่งตัด ฐานระบบการให้น้ำในสวนมะม่วง และฐานการผลิตมะม่วงคุณภาพเพื่อการส่งออก
นอกนั้น ยังมีเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เครือข่ายผู้ปลูกมะม่วงและผู้ประกอบการส่งออก ซึ่งการจัดกิจกรรมครั้งนี้ จังหวัดอุดรธานีคาดหวังว่าผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกคนจะมีความรู้ความเข้าใจด้านสุขอนามัยพืชในมะม่วงเพื่อการส่งออก โดยเฉพาะเกษตรกรผู้ผลิตมะม่วง ซึ่งจะทำให้ผลผลิตมีความปลอดภัย มีมาตรฐานเป็นที่ยอมรับของผู้บริโภคทั้งในและต่างประเทศ
ด้านนางอัญชลี กล่าวว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้กำหนดแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาสินค้าเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่่นในพื้นที่่ต่างๆ ที่่เป็นพื้นที่่การผลิตไม้ผลเศรษฐกิจที่่มีศักยภาพของประเทศไทย โดยการบริหารจัดการผลผลิตและจัดทำแผนการผลิตในพื้นที่่ให้ประสบความสำเร็จ สร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าไม้ผลอัตลักษณ์ได้อย่างยั่งยืน ยกระดับความเป็นอยู่ของเกษตรกรให้มั่นคง ทั้งในด้านการพัฒนาความรู้ด้านการผลิต การตลาด และส่งเสริมให้เป็นไม้ผลอัตลักษณ์ประจำถิ่น
โดยบูรณาการความรู้ในด้านต่างๆ ร่วมกันกับหน่วยงานภาคี เพื่่อพัฒนาประสิทธิภาพแหล่งผลิตให้สามารถสร้างมูลค่าและส่งเสริมให้เกษตรกรสร้างอาชีพและรายได้ ตลอดจนการใช้ประโยชน์จากอัตลักษณ์ในพื้นที่เชื่อมโยงสู่การส่งเสริมการเกษตรในด้านอื่นๆ เช่น การท่องเที่ยวเชิงเกษตร ตลาดเกษตรกร หรือศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้า เป็นการทำงานแบบบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่างเกษตรกรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตลอดห่วงโซ่อุปทาน เพื่อยกระดับการผลิตสินค้าเกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่นให้มีคุณภาพ ปลอดภัย และสอดคล้องกับมาตรฐานสากลเป็นการควบคุณคุณภาพและปรับปรุงสินค้าให้เป็นที่ต้องการของผู้บริโภคจากแนวทางดังกล่าว
กรมส่งเสริมการเกษตรซึ่งมีหน้าที่ดูแลพี่น้องเกษตรกรในพื้นที่ ได้จัดสรรงบประมาณและโครงการต่างๆ มาสนับสนุนช่วยเหลือพี่น้องเกษตรกร ทั้งในภาพการรวมกลุ่มเช่น แปลงใหญ่ วิสาหกิจชุมชน กลุ่มส่งเสริมอาชีพการเกษตร และเกษตรกรรายเดี่ยว คือ Smart Farmer และ Young Smart Farmer โดยให้ความสำคัญทั้งพืชทั่วไป และพืชที่เป็นสินค้ามูลค่าสูง อย่างเช่น ไม้ผล ในส่วนของการจัดกิจกรรมในวันนี้กรมส่งเสริมการเกษตร ได้ให้ความสำคัญเกี่ยวกับการจัดการผลไม้ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือ มะม่วง ซึ่งเป็นไม้ผลที่เพิ่่มมูลค่าและสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเป็นจำนวนมาก และเป็นไม้ผลที่สำคัญทางเศรษฐกิจ เนื่องจากมีการส่งออกผลผลิตไปประเทศคู่ค้าในรูปของผลสดจำนวนมาก ดังนั้นเพื่อให้เกิดการพัฒนาคุณภาพผลไม้ให้มีประสิทธิภาพ จึงต้องมีการสร้างความเข้าใจด้านสุขอนามัยและมาตรฐานการลิตพืชในผลไม้ส่งออกที่สำคัญให้กับเกษตรกรให้เกิดความเข้าใจในการดำเนินการอย่างถูกต้อง
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จังหวัดอุดรธานีมีไม้ผลที่มีความโดดเด่น ได้แก่ มะม่วงน้ำดอกไม้ และกล้วยหอมทอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งมะม่วงน้ำดอกไม้ ซึ่งเป็นผลไม้เศรษฐกิจที่มีชื่อเสียงและศักยภาพในการส่งออก มีมาตรฐานเกษตรที่ดีและเหมาะสม (GAP) และมาตรฐานที่ประเทศคู่ค้ากำหนด สร้างความมั่นใจให้แก่ผู้บริโภค โดยในปี พ.ศ.2567 เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ 189,364 ตัน และในปี พ.ศ. 2568 เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตได้เพิ่มขึ้นถึง 217,413 ตัน ก่อให้เกิดอาชีพและสร้างรายได้ให้กับคนในชุมชนเพิ่มขึ้น
ซึ่งในปัจจุบันมีการปลูกมะม่วงน้ำดอกไม้ในเขตพื้นที่อำเภอหนองวัวซอ รวมเนื้อที่ปลูกประมาณ 5,893 ไร่ สามารถผลิตมะม่วงทั้งในฤดู และนอกฤดู ซึ่งในการผลิตมะม่วง เกษตรกรต้องใช้ประสบการณ์ความชำนาญส่วนบุคคลในการวางแผนการผลิตมะม่วงและการดูแลเพื่อให้ได้ผลผลิตที่ได้มีคุณภาพดี สร้างมูลค่าเพิ่มด้วยอัตลักษณ์และมาตรฐานการรับรอง ที่สามารถทำให้ส่งออกสู่ตลาดสากลได้เพิ่มมากขึ้น
