ทุเรียน เป็นไม้ผลยืนต้นไม่ผลัดใบ ลำต้นตรง สูง 25-50 เมตรขึ้นกับชนิดแตกกิ่งเป็นมุมแหลม ปลายกิ่งตั้งกระจายกิ่งกลางลำต้นขึ้นไป เปลือกชั้นนอกของลำต้นสีเทาแก่ ผิวขรุขระหลุดลอกออกเป็นสะเก็ด ไม่มียาง ใบเป็นใบเดี่ยว เกิดกระจายทั่วกิ่ง เกิดเป็นคู่อยู่ตรงกันข้ามระนาบเดียวกัน ก้านใบกลมยาว 2–4 ซม. แผ่นใบรูปไข่แกมขอบขนานปลายใบใบเรียวแหลม ยาว 10-18 ซม. ผิวใบเรียบลื่น มีไขนวล ใบด้านบนมีสีเขียว ท้องใบมีสีน้ำตาลเส้นใบด้านล่างนูนเด่น ขอบใบเรียบ ดอกเป็นดอกช่อ มี 3-30 ช่อบนกิ่งเดียวกัน เกิดตามลำต้น และกิ่งก้านยาว 1–2 ซม. ลักษณะดอกสมบูรณ์เพศ มีกลีบเลี้ยงและมีกลีบดอก 5 กลีบ สีขาวหอม ลักษณะดอกคล้ายระฆัง ผลสดชนิดผลเดี่ยว อาจยาวมากกว่า 30 ซม. เส้นผ่าศูนย์กลางอาจยาวกว่า 15 ซม. มีน้ำหนัก 1-3 กกเป็นรูปรีถึงกลม เปลือกทุเรียนมีหนามแหลม
“ทุเรียน”ถือเป็นราชาผลไม้ไทยที่ยินยมบริโภคกันอย่างแพร่หลาย แต่หลายคนยังไม่รู้ว่ามีประโยชน์ และสรรพคุณของทุเรียนอย่างไร สำหรับข้อดีของการกินทุเรียน ช่วยเผาผลาญไขมัน เป็นผลไม้ที่กินแล้วทำให้ร่างกายเกิดความร้อนข้างใน จึงเป็นผลไม้ที่ช่วยเผาผลาญไขมัน ใยอาหารในทุเรียน ช่วยในเรื่องของการขับถ่ายได้ดี สามารถฆ่าเชื้อในร่างกายได้ เพราะในทุเรียนมีกำมะถันเปรียบเสมือนยาฆ่าเชื้อในร่างกาย เนื้อดิบ มีแคลเซียมสูง ช่วยบำรุงกระดูกและฟันให้แข็งแรงได้
ทุเรียนอุดมไปด้วยโฟเลต เป็นสารอาหารสำคัญที่ช่วยในการสร้างเม็ดเลือด เบต้าแคโรทีนในทุเรียน มีส่วนช่วยบำรุงสายตามีโพแทสเซียมสูง ช่วยให้ร่างกายมีภูมิต้านทานที่แข็งแรง เป็นผลไม้ที่มีไขมันสูง ควรกินแค่พอประมาณร่างกายก็จะได้รับไขมันดีที่เป็นประโยชน์ทุเรียนพันธุ์หมอนทองสามารถช่วยลดระดับไขมันหรือคอเลสเตอรอลได้ เพราะทุเรียนสายพันธุ์นี้มีสารโพลีฟีนอล (Pholyphenols) และมีเส้นใยที่ช่วยลดไขมันได้ แต่ต้องทานแค่ 1 พูต่อวัน เส้นใยของทุเรียนมีส่วนช่วยในการเสริมสร้างระบบขับถ่ายให้ทำงานได้ดีขึ้น
ข้อควรระวังในกาบริโภคทุเรียนสำหรับ ผู้ที่ป่วยเป็นโรค เบาหวาน หอบหืด ความดันสูง กรดไหลย้อน หัวใจ เก๋า โรคไต ไม่ควรกินทุเรียนเพราะในทุเรียนมีกำมะถันสูง และเมื่อกินทุเรียนเข้าไปแล้วทำให้เกิดความร้อนในร่างกาย อาจจะทำให้ร่างกายปรับอุณหภูมิไม่ทัน หากกินเข้าไปแล้วจะทำให้โรคที่เป็นอยู่จากเบาจะกลายเป็นหนักได้ ทุเรียนจัดเป็นผลไม้ที่ให้น้ำตาล ไขมัน และมีพลังงานสูง ดังนั้นจึงควรระมัดระวังในการกินทุเรียน ทั้งทุเรียนสดและทุเรียนแปรรูป
ไม่ควรกินร่วมกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะการกินทุเรียนร่วมกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ จะก่อให้เกิดอาการหน้าแดง ชา วิงเวียน และอาเจียนได้ อีกทั้งทุเรียนเป็นอาหารที่มีไขมัน และคาร์โบไฮเดรตสูง ส่วนเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ก็ให้พลังงานสูงเช่นเดียวกัน เมื่อกินทุเรียนร่วมกับเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร่างกายจะได้รับพลังงานที่มากเกินไป ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ไม่ควรกินร่วมกับเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน หากรับประทานคู่กับคาเฟอีนก็จะทำให้เกิดอาการปวดหัวได้
