ที่ศูนย์วัฒนธรรมบ้านเดิ่น บ้านเจ้าพ่อกวน อ.ด่านซ้าย จ.เลย มีการจัดงานบุญเลี้ยงหอหลวงและหอน้อย โดยมีเจ้าพ่อกวน (ดร.ถาวร เชื้อบุญมี) และเจ้าแม่นางเทียม (นางประกายมาศ เชื้อบุญมี) พร้อมด้วย พ่อแสน นางแต่ง ลูกผึ้ง ลูกเทียน และชาวบ้านที่ศรัทธาจากจังหวัดเลยและจังหวัดใกล้เคียง ร่วมประกอบพิธีกรรมล้นหลาม
ฮีตสิบสอง คลองสิบสี่ เป็นขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวอีสานที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน เป็นวัฒนธรรมแสดงถึงความเป็นชาติเก่าแก่เจริญรุ่งเรืองมานาน เป็นเอกลักษณ์ของชาติและท้องถิ่น มีส่วนช่วยให้ชาติดำรงความเป็นชาติของตนสืบมา ฮีตสิบสอง มาจากคำสองคำ ฮีต คือ จารีต หมายถึง ความประพฤติ ธรรมเนียม ประเพณี ความประพฤติที่ดี สิบสอง หมายถึง สิบสองเดือน จึงหมายถึงประเพณีที่ประชาชนในภาคอีสานปฏิบัติกันมาในโอกาสต่าง ๆ ทั้งสิบสองเดือนของแต่ละปี เป็นการผสมผสานพิธีกรรมที่เกี่ยวกับเรื่องผีและพิธีกรรมทางการเกษตร เข้ากับพิธีกรรมทางพุทธศาสนา

งานบุญเลี้ยงหอหลวง เป็นประเพณีปฏิบัติสืบเนื่องกันมากว่า 450 ปี กำหนดในวันขึ้น 9 ค่ำ เดือน 7 ถ้าปีไหนตรงกับวันพุธ จะเลื่อนไปทำ ในวันขึ้น 10 ค่ำ แทน เนื่องด้วยวันพุธ เปรียบเสมือนวันของพระพุทธเจ้า เป็นวันบูชาพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ และพระสังฆคุณ จะละเว้นการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต สุราเมรัย และถือศีลเป็นสำคัญ ซึ่งปีนี้ตรงกับ วันที่ 24-26 พ.ค. 2569 โดยวันที่ 24 พ.ค. 69 เป็นวันรวม ชาวบ้านส่วนใหญ่จะทยอยเดินทางมาพร้อมสัมภาระ เสื้อผ้า นำ ข้าวสารเอามารวมกัน เพื่อหุงหาอาหารเลี้ยงดูกันจนกว่าจะเสร็จสิ้นพิธีรวม 3 วัน นอกจากนี้ต้องนำ ไก่ หมู ตัวตุ่น ไข่เป็ด ไข่ไก่ เหล้า มาเซ่นไหว้ เพื่อแก้บนตามที่มีใครบนไว้ตลอดปีที่ผ่านมา ใน 25 พ.ค. 69 อันเป็นวันแรกเริ่มพิธี ตั้งแต่เวลา 6 โมงเช้า ผู้คนที่มาร่วมงานต้องนุ่งขาวห่มขาวมารวมตัวกันที่บ้านเจ้าพ่อกวน โดยเจ้าพ่อกวน จะเดินนำ ไปประกอบพิธีกรรมกันที่หอหลวง ตามเส้นทางเดิมที่ใช้เดินมาแต่โบราณ จะมีพิธีฆ่าควาย เชิญวิญญาณเจ้าเมืองวัง เข้าทรงเจ้าพ่อกวน และทำ พิธีบูชาสักการะ ห้ามมิให้ส่งเสียง พูดคุยหรือออกนอกบริเวณจนกว่าจะเสร็จพิธี

ช่วงสุดท้ายของบุญเลี้ยงหอหลวง ฝ่ายซ้ายในร่างทรงของเจ้าแม่นางเทียม คือ เจ้าองค์ไท จิตวิญญาณเจ้านายฝ่ายขวาเป็นองค์สุดท้ายที่ทรงในร่างแม่นางเทียม และประกอบ พิธีเลียบไหเหล้า เสี่ยงทายเป็นพิธีสุดท้าย ซึ่งปีนี้. คำทำนายแห่งพิธีเลียบไหเหล้า ทำนายน้ำท่าฝนฟ้าอากาศ ผลคำทำนายของพิธีกรรมเลียบไหเหล้า ในพิธีเลี้ยงหอหลวง ปี 2569 ” เดือนแปด (ปีนี้เป็นปีอธิกมาส มีเดือนแปดสองหน) และเดือนเก้า แล้ง. เดือนสิบ น้ำพอประมาณ เดือนสิบเอ็ด และเดือนสิบสอง น้ำมาก แต่ไม่ท่วมเหมือนปีก่อน”

ส่วนใน วันที่ 26 พฤษภาคม 69 เป็นพิธีเลี้ยง “หอน้อย” หรือหอเจ้าแสนเมือง ตั้งอยู่ที่บ้านเดิ่น ริมน้ำหมัน ในเขตเทศบาลตำบลด่านซ้าย ห่างจากบ้านเจ้าพ่อกวน ประมาณ 500 เมตร เป็นสถานที่สิงสถิตดวงวิญญาณของเจ้าแสนเมือง เจ้านายฝ่ายขวา เจ้าเมืองรุ่นแรก ที่อพยพมาจากอาณาจักรล้านช้างมาปกครองเมืองด่านซ้าย พิธีกรรมคล้ายวันเลี้ยงหอหลวง เป็นพิธีถวายไก่ต้ม หมูต้ม ที่ชาวบ้านได้บนไว้ พร้อมจะนำด้ายสีขาวเข้าร่วมในพิธี นำกลับไปบ้านผูกข้อมือให้กับลูกหลานเพื่อเป็นสิริมงคลในชีวิต
หลังเสร็จพิธีเลี้ยงหอหลวง ในช่วงเย็นจะมีพิธีกรรมที่บ้านเจ้าพ่อกวน แจ้งแก่ดวงวิญญาณเจ้าเมืองว่า พิธีเลี้ยงหอในปีนี้ได้เสร็จลงแล้ว เป็นอันเสร็จพิธี
ทั้งนี้ความเชื่อ ความศรัทธา และยึดมั่น ในขนบธรรมเนียมประเพณี พิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์ที่ปฏิบัติอย่างต่อเนื่องกันมากว่า 450 ปี ที่ยังคงอยู่ในจิตใจของชาวอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย บน “ดินแดนแห่งสัจจะและไมตรี”



