จากกระแสโลกโซเชียลเกิดความสงสัยว่า เมื่อเสียชีวิตแล้ว แพทย์นิติเวชสามารถประเมินช่วงเวลาการเสียชีวิตได้จากอะไรบ้าง และมีวิธีสังเกตอย่างไรบ้าง ล่าสุดเมื่อวันที่ 28 พ.ค. “ผศ.ดร.นพ.ธวัชชัย มั่นอ่ำ” อาจารย์ภาควิชานิติเวชศาสตร์ และ รองคณบดีด้านกายภาพและสิ่งแวดล้อม คณะแพทยศาสตร์ มช. ได้ออกมาให้ความรู้เกี่ยวกับการประมาณเวลาเสียชีวิต พร้อมระบุว่า “หาคำตอบ แพทย์นิติเวชบอกเวลาเสียชีวิตได้อย่างไร”
โดยการประมาณเวลาเสียชีวิต สามารถสังเกตได้ 4 วิธี ดังนี้
1.การแข็งตัวของศพ คือ หลังจากเสียชีวิตศพจะค่อยๆ แข็งขึ้น กล้ามเนื้อจะหดเกร็ง เพราะพลังงานที่มีอยู่ค่อยๆ หมดไป โดยจะเริ่มขึ้นหลังจากเสียชีวิตประมาณ 2 ชั่วโมง
2.การตกของเลือดหลังเสียชีวิต คือ ปกติตอนมีชีวิตหัวใจจะสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงอวัยวะส่วนต่างๆ แต่หลังจากเสียชีวิตเลือดจะไม่มีตัวปั๊มจะตกลงตามแรงโน้มถ่วง ถ้าศพนอนหงายบริเวณหลัง บริเวณเอวจะเป็นรอยช้ำม่วงๆ
3.ปฏิกิริยาเหนือชีวิต (Supravital Reaction) คือ หลักการคือกล้ามเนื้อลายไม่ได้ตายไปพร้อมกับร่างกายยังคงมีชีวิตอยู่สักช่วงหนึ่ง วิธีการคือเรากระตุ้นด้วยการนำไม้มาตี หรือใช้วิธีการดึง ที่กล้ามเนื้อมัดใหญ่ อาทิ ต้นแขน เมื่อกระตุ้นจะมีการหดตัวให้เราเห็น ซึ่งเมื่อเราพบจะเป็นการรู้ได้ว่าเสียชีวิตมาไม่นาน
4.อุณหภูมิ คือ หลักการคืออุณหภูมิของคนปกติจะอยู่ประมาณ 37 องศาเซลเซียส แต่ถ้าเสียชีวิตอุณหภูมิจะค่อยๆ ลดลงเท่ากับสภาพแวดล้อม
อีกทั้ง “เมื่อเสียชีวิตครบ 24 ชั่วโมง ร่างกายจะเริ่มกระบวนการเน่า สิ่งที่จะตรวจพบอย่างแรกหลังจากเกิดการเน่า คือ หน้าท้องด้านขวาล่างจะเปลี่ยนเป็นสีเขียว เนื่องจากบริเวณนี้จะมีลำไส้ใหญ่ที่ติดกับผนังหน้าท้องมากที่สุด นอกจากวิธีดูการเปลี่ยนแปลงหลังจากเสียชีวิตแล้ว ก็ยังมีวิธีอื่นที่มาช่วยประมาณเวลาการตายได้ เช่น นิติกีฏวิทยา เราดูการเปลี่ยนแปลงของแมลงวันที่มาไข่และอาศัยอยู่ในศพ โดยทั่วไปหลังจากที่เสียชีวิต แมลงวัน โดยเฉพาะแมลงวันหัวเขียวจะมาไข่ จะเปลี่ยนเป็นหนอนแมลงวัน เป็นดักแด้ จนมาโตเต็มวัย ซึ่งเราสามารถสังเกตการเปลี่ยนแปลงนี้ เพื่อมาประมาณเวลาเสียชีวิตได้”
ทั้งนี้ “แต่อย่างไรก็ตามการประมาณเวลาการเสียชีวิต จะประมาณได้เป็นช่วงๆ ไม่สามารถประมาณเป็นเวลาที่แม่นยำได้เท่าไหร่ ยิ่งถ้าเสียชีวิตมานานหลายวัน ยิ่งมีความคลาดเคลื่อนสูง เช่น อุณหภูมิ ยิ่งถ้าอากาศร้อนเท่าไหร่ อุณหภูมิสูง ศพก็จะยิ่งเน่าไว ในทางตรงกันข้าม ถ้าอุณหภูมิเย็น ศพจะเน่าช้า สุดท้ายการประมาณเวลาการตาย สิ่งที่หมอนิติเวชจะต้องตรวจสอบเพิ่มเติม ต้องอาศัยพยานแวดล้อม สภาพแวดล้อมที่ตรวจโดยพนักงานสอบสวนด้วย เราต้องใช้ทุกอย่างมาช่วยกัน เพื่อระบุเวลาการเสียชีวิตให้แม่นยำ และแคบที่สุด”
ขอบคุณข้อมูลจาก : เพจคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (official)
