เมื่อวันที่ 8 มิ.ย. ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และนายอัครนันท์ กัณณ์กิตตินันท์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) พร้อมด้วย ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. คณะผู้บริหารของทั้งกระทรวง อว. และกระทรวงศึกษาธิการ ลงพื้นที่ปฏิบัติภารกิจที่ จังหวัดสงขลา ระหว่างวันที่ 7-8 มิ ย. โดยในวันนี้ได้เดินทางไปยังโรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย เพื่อปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “แนวทางและแรงบันดาลใจในการเข้ามหาวิทยาลัย” ท่ามกลางเสียงปรบมือและเสียงกรี๊ดจากนักเรียนชั้น ม.5 โรงเรียนหาดใหญ่วิทยาลัย โดยก่อนการบรรยาย นักเรียนและบรรดาครูได้เข้ามารุมล้อมขอเซลฟี่ และโบกไม้โบกมือจากห้องเรียนกันอย่างคึกคักกันสนั่นโรงเรียน
ศ.ดร.ยศชนัน เริ่มต้นการบรรยายด้วยการแจ้งข่าวดีแก่นักเรียนและโรงเรียนถึงความคืบหน้าเรื่องงบประมาณในการก่อสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ ซึ่งได้รับการอนุมัติเป็นที่เรียบร้อยแล้ว เด็กหาดใหญ่จะเรียน ต้องได้เรียน และก็เป็นความหวังของประเทศไทย ก่อนจะเข้าสู่เนื้อหาการปาฐกถาด้วยการตั้งคำถามชวนคิดว่า เรื่องการเข้ามหาวิทยาลัยกับความสำเร็จในชีวิตนั้นเป็นเรื่องเดียวกันหรือไม่
รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.อว. อธิบายต่อว่า ความสำเร็จของแต่ละคนไม่ได้ยึดโยงกับการเข้ามหาวิทยาลัยแบบร้อยเปอร์เซ็นต์เสมอไป สำหรับบางคนอาจมีผลเพียง 10-20% ในขณะที่บางคนอาจสูงถึง 70-80% ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลซึ่งมีเส้นทางชีวิตที่ไม่ตายตัว พร้อมยกตัวอย่างเส้นทางอาชีพของตนเอง ที่เริ่มต้นจากการเรียนสายวิศวกรรมศาสตร์และวิทยาศาสตร์ ก้าวมาเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย จนปัจจุบันได้รับตำแหน่งทางการเมือง แม้จะไม่ได้เรียนจบสายรัฐศาสตร์มาโดยตรงก็ตาม สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า “สูตรสำเร็จในการที่เราจะประสบความสำเร็จ ปกติแล้วมันขึ้นอยู่กับกระบวนการคิด และสูตรสำเร็จก็คือเราต้องไม่ยอมแพ้”
เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ศ.ดร.ยศชนัน ได้ยกตัวอย่าง 3 บุคคลสำคัญระดับโลกที่มีเส้นทางชีวิตแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง เริ่มจาก อีลอน มัสก์ ที่ไม่ได้เกิดมาร่ำรวยและเคยมีปมด้อยจากการถูกรังแกในวัยเด็ก แต่ใช้ความมุ่งมั่นในการเรียนรู้ด้วยตนเองในห้องสมุดจนสามารถสร้างระบบขายโปรแกรม และนำเงินไปต่อยอดสร้างจรวด SpaceX รวมถึงสร้างรถยนต์ไฟฟ้า Tesla จนสำเร็จ โดยใช้กระบวนการคิดแบบ First Principles ที่มองลึกไปที่แก่นแท้ของปัญหา
นอกจากนี้ยังมี บารัค โอบามา ที่ประสบความสำเร็จจากการใช้หลัก Circle of Competence โดยเลือกเริ่มต้นจากจุดที่ตนเองทำได้ดีและถนัดที่สุดก่อน เพื่อสร้างความมั่นใจและพิสูจน์ให้คนอื่นเห็น ก่อนที่จะขยายขอบเขตความสำเร็จให้กว้างขึ้น และ ผู้พันแซนเดอร์ส เจ้าของตำนาน KFC ที่สะท้อนให้เห็นว่า ความผิดพลาดไม่ใช่จุดจบของชีวิต ไม่ว่าจะเป็นการสอบไม่ติดหรือทำพลาดในบางวิชา สิ่งเหล่านั้นล้วนเป็นเพียง “ข้อมูลใหม่” ที่จะนำมาช่วยให้เราค้นหาจุดสำเร็จของตัวเองได้ สิ่งที่บุคคลเหล่านี้มีร่วมกันคือความมุ่งมั่นและการไม่ยอมแพ้ต่ออุปสรรค
ในช่วงท้ายของการบรรยาย ศ.ดร.ยศชนัน ได้ให้คำแนะนำสำคัญแก่นักเรียนในการเลือกเข้าศึกษาต่อว่า อย่าตัดสินใจเลือกเพียงเพราะค่านิยมหรือชื่อของหลักสูตร แต่ให้เข้าไปดูรายละเอียดอย่างเจาะลึกว่าตั้งแต่ปี 1 ถึงปี 4 ต้องเรียนวิชาอะไรบ้าง และวิชาเหล่านั้นคือสิ่งที่ตนเองมีความสุขที่จะเรียนหรือไม่ พร้อมฝากข้อคิดที่สำคัญว่า
“อย่าไปแคร์ว่าหลักสูตรชื่ออะไร เพราะอีกหน่อยอาชีพจะเปลี่ยน พออาชีพเปลี่ยน สิ่งที่อยู่กับเราคือองค์ความรู้พื้นฐาน ซึ่งองค์ความรู้พื้นฐานเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็น แคลคูลัส เซต ฟิสิกส์ เคมี ชีวะ หรือแม้แต่ความรู้ด้านสังคม ประวัติศาสตร์ จิตวิญญาณความเป็นพลเมือง และความมี Empathy จะอยู่ติดตัวเราตลอดไป และเราสามารถที่จะใช้องค์ความรู้พื้นฐานตรงนี้ ทำอะไรก็ได้ให้เกิดอาชีพใหม่ของเรา”
ท้ายที่สุด ศ.ดร.ยศชนัน ได้ย้ำถึงจังหวะเวลาของความสำเร็จว่า “อย่าไปเทียบกับเพื่อนว่าใครจะประสบความสำเร็จเมื่อไหร่ เพราะมันไม่ตายตัว บางคนอาจสำเร็จเร็วหรือช้าต่างกัน ขอเพียงตั้งใจทำตามความฝันในสิ่งที่เราอยากทำจริงๆ เดี๋ยวมันจะมาเอง อาจจะมีสัก 1 คนที่นั่งอยู่ในนี้ ที่อีกสัก 10-20 ปี ผมอาจจะต้องเอาประวัติพวกเรามาขึ้นสไลด์ เพื่อเป็นแรงบันดาลใจให้กับคนอื่น”
ซึ่ง ศ.ดร.ยศชนัน ชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จในชีวิตไม่ได้ขึ้นอยู่กับจุดเริ่มต้น แต่เกิดจากกระบวนการคิด (Mental Models) ที่ถูกต้อง พร้อมกล่าวทิ้งท้ายว่า “สูตรสำเร็จในการที่เราจะประสบความสำเร็จ คือเราต้องไม่ยอมแพ้ โลกใบนี้ไม่ได้ต้องการ อีลอน มัสก์, บารัค โอบามา หรือผู้พันแซนเดอร์ส คนที่สอง แต่โลกกำลังรอคอยความสำเร็จในรูปแบบของคุณเอง”
ด้าน นายอัครนันท์ กล่าวเสริมว่า ตนถูกปลูกฝังมาตั้งแต่เด็กว่าต้องรับราชการตำรวจตามความคาดหวังของคุณพ่อที่ต้องการให้มีความมั่นคงในชีวิต จนทำให้ในสมัยมัธยมปลายต้องถูกบังคับให้เรียนสายวิทย์-คณิต ทั้งที่ไม่ได้ตรงกับความต้องการของตนเอง จึงอยากนำประสบการณ์นี้มาเป็นบทเรียนและแรงบันดาลใจให้กับน้อง ๆ นักเรียนชั้น ม.5 ที่กำลังจะต้องตัดสินใจเลือกเส้นทางอนาคต โดยเน้นย้ำว่า “อยากให้เลือกในสิ่งที่ตัวเองชอบ มากกว่าที่พ่อชอบ เพราะวันหนึ่งเวลาเราจะประสบความสำเร็จในชีวิต พ่อไม่ได้อยู่กับเรา คนที่ใช้ชีวิตก็คือตัวเราเอง” พร้อมย้ำอีกว่า อย่าตัดสินใจเลือกคณะเรียนเพียงเพราะเพื่อนชวน หรือเรียนตามที่คนอื่นสั่ง เพราะเมื่อใดที่ไปทำตามความฝันของคนอื่น สิ่งนั้นจะไม่ใช่ความฝันของเราอีกต่อไป
นอกจากนี้ รมช.ศธ. ยังได้ให้กำลังใจเพิ่มเติมว่า ความสำเร็จในชีวิตไม่ได้ผูกติดอยู่แค่กับการเรียนสายวิทย์-คณิต หรือต้องจบไปประกอบอาชีพแพทย์และวิศวกรเท่านั้น ไม่ว่าจะเรียนสายศิลป์-สังคม สายภาษา หรือแม้แต่เส้นทางของตนเองที่ท้ายที่สุดก็เลือกเรียน กศน. ก็สามารถก้าวขึ้นมาเป็น สส. และรัฐมนตรีได้ ขอเพียงแค่มุ่งมั่นทำตามความฝันและรับผิดชอบความฝันของตนเองให้ดีพอ ทั้งนี้ ในช่วงท้ายของการบรรยาย นายอัครนันท์ยังได้แจ้งข่าวดีเพื่อช่วยลดภาระงานของบุคลากรทางการศึกษา โดยระบุว่าทางกระทรวงฯ จะยกเลิกโครงการและการประเมินต่างๆ ที่ไม่จำเป็น เช่น โครงการโรงเรียนสีขาว ซึ่งจะช่วยคืนเวลาให้ครูได้ดูแลนักเรียนอย่างเต็มที่มากขึ้น
