สำนักข่าวต่างประเทศรายงานผลการวิจัยจากวิทยาลัยการแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science Advances เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ซึ่งเปิดเผยว่า การเปลี่ยนแปลงแม้เพียงเล็กน้อยของการสื่อสารระหว่างเครือข่ายต่างๆ ในสมอง ช่วยให้สามารถคาดการณ์โอกาสเกิดโรคอัลไซเมอร์ล่วงหน้าได้นานหลายปี ก่อนผู้ป่วยเริ่มแสดงอาการหลงลืม
คณะนักวิจัยใช้การสแกนสมองขณะพักร่วมกับโมเดลคอมพิวเตอร์ เปรียบเทียบระหว่างผู้ป่วยอัลไซเมอร์กับกลุ่มผู้สูงอายุ “ซูเปอร์เอจเจอร์” (Super agers) ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความจำดีเยี่ยมเมื่อเทียบเท่าคนอายุน้อยกว่าหลายสิบปี งานวิจัยนี้ไม่ได้ตรวจหาคราบโปรตีนอะไมลอยด์หรือการฝ่อของสมอง แต่มุ่งวิเคราะห์รูปแบบการสื่อสารระหว่างพื้นที่สมอง จนได้เกณฑ์วัดเรียกว่า “ค่าคะแนนความทนทานต่ออัลไซเมอร์” (ARC Score) ซึ่งแยกแยะกลุ่มสมองดีเลิศออกจากผู้ป่วยอัลไซเมอร์ได้แม่นยำสูงถึง 85%
จางอวี้ รองศาสตราจารย์ด้านจิตเวชศาสตร์และพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด ผู้เขียนหลักของงานวิจัย กล่าวว่า “ผมรู้สึกตื่นเต้นมากที่เราสามารถสร้างรูปแบบเฉพาะที่ช่วยให้เราเข้าใจความแตกต่างระหว่างคนที่รักษาประสิทธิภาพการทำงานของสมองได้อย่างยอดเยี่ยม กับคนที่มีภาวะสมองเสื่อมถอยได้ดียิ่งขึ้น”
เมื่อนำโมเดลการคำนวณค่า ARC Score นี้ไปใช้ประมวลผลภาพสแกนสมองของผู้ใหญ่ช่วงอายุ 55-70 ปี จำนวนกว่า 1,300 คน ซึ่งทุกคนยังทำคะแนนแบบทดสอบความจำได้ปกติ และติดตามผลยาวนานสูงสุด 12 ปี พบว่ากลุ่มที่มีรูปแบบการทำงานของสมองคล้ายผู้ป่วยอัลไซเมอร์ มีอัตราการเสื่อมถอยของความจำรวดเร็วขึ้น สะสมคราบโปรตีนอะไมลอยด์มากขึ้น และมีแนวโน้มป่วยเป็นอัลไซเมอร์สูงกว่า โดยค่า ARC Score นี้ทำนายความเสี่ยงได้แม่นยำทัดเทียมหรือเหนือกว่าการตรวจตัวบ่งชี้ทางชีวภาพและการตรวจทางพันธุกรรมในปัจจุบัน
จ้าวกานฮ่าว นักวิจัยหลังปริญญาเอกและผู้เขียนหลักอีกคนหนึ่งของงานวิจัย ระบุว่า “โมเดลของเราแสดงให้เห็นถึงความสามารถในการทำนายที่ทัดเทียมหรือดีกว่า และทำนายได้ตั้งแต่เนิ่นๆ หากนำไปรวมกับตัวบ่งชี้ทางชีวภาพเดิม ประสิทธิภาพการทำนายก็จะยิ่งสูงขึ้นไปอีก”
จาง กล่าวว่า “การระบุรูปแบบความทนทานของสมองในกลุ่มซูเปอร์เอจเจอร์ คือส่วนสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้เรารู้ว่ารูปแบบสมองที่ดีและสมบูรณ์แบบนั้นควรเป็นอย่างไร”
อย่างไรก็ตาม ทีมนักวิจัยจะย้ำว่าวิธีการนี้ยังไม่พร้อมสำหรับการใช้วินิจฉัยทางการแพทย์ทันที แต่ข้อมูลการทำงานของสมองนี้จะเป็นกุญแจสำคัญในการพัฒนาวิธีรักษาในอนาคต โดยเฉพาะเทคโนโลยีกระตุ้นสมองโดยไม่ต้องผ่าตัด
เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ
ที่มา : foxnews.com
