จากดราม่าบน BTS สู่ความงาม “อิตาลีตอนใต้” และคนในประเทศมองกันยังไง?

กระแสดราม่าเกี่ยวกับกลุ่มวัยรุ่นอิตาลีที่แสดงพฤติกรรมส่งเสียงดังและโต้ตอบด้วยถ้อยคำไม่เหมาะสมบนรถไฟฟ้า BTS ในกรุงเทพฯ ได้กลายเป็นประเด็นร้อนที่สังคมไทยให้ความสนใจอย่างกว้างขวาง นอกเหนือจากมิติเรื่องมารยาทในพื้นที่สาธารณะและการดำเนินการทางกฎหมาย เหตุการณ์นี้ยังทำให้หลายคนๆ อยากทำความเข้าใจ “คนอิตาลี” และวัฒนธรรมของประเทศนี้ในมุมที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

หนึ่งในเสน่ห์และความย้อนแย้งที่น่าสนใจที่สุดของประเทศอิตาลี คือ “ความแตกต่างราวฟ้ากับเหวระหว่างทางเหนือและทางใต้” ซึ่งส่งผลต่อทั้งวิถีชีวิต อารมณ์ความรู้สึก บุคลิกภาพ และมุมมองที่คนในประเทศมีต่อกันเองอย่างชัดเจน

อิตาลีตอนใต้ (Mezzogiorno) ประกอบด้วยเขตไหนบ้าง?

เสน่ห์และความน่าเที่ยวของอิตาลีตอนใต้

หากอิตาลีตอนเหนือคือภาพแทนของความหรูหราทันสมัย อิตาลีตอนใต้คือภาพแทนของ “จิตวิญญาณและความเป็นอิตาลีแท้ ๆ” (The Real Soul of Italy) ไม่ว่าจะเป็น “ธรรมชาติและชายฝั่งระดับโลก” คือ ชายฝั่งอามัลฟี (Amalfi Coast) ที่มีหมู่บ้านสีสันสดใสเกาะอยู่บนผาสูงชัน และชายหาดน้ำใสระดับคริสตัลในแคว้นพูลียาและเกาะซิซิลี

“ต้นตำรับอาหารรสเลิศ” ด้วยความที่ทางใต้คือบ้านเกิดของ พิซซ่านาโปลี (Neapolitan Pizza), ชีสมอสซาเรลล่าสด (Mozzarella di Bufala), พาสต้าซอสมะเขือเทศเข้มข้น, อาหารทะเลสด ๆ และขนมหวานชื่อดังอย่าง Cannoli และ Gelato นอกจากนี้ ยังมี “ความอุดมสมบูรณ์ทางประวัติศาสตร์” เต็มไปด้วยโบราณสถานยุคกรีกและโรมันโบราณ เช่น ซากเมืองโบราณปอมเปอี (Pompeii) และหุบเขาแห่งวิหาร (Valley of the Temples) และที่นี่ยังขึ้นชื่อถึงความ “Slow Life & Hospitality” ที่ผู้คนทางใต้จะให้การต้อนรับที่อบอุ่น เป็นกันเอง ยิ้มแย้ม และแสดงออกทางอารมณ์อย่างเปิดเผย

ทางใต้ VS ทางเหนือ.. สองโลกที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

ความแตกต่างระหว่างอิตาลีตอนเหนือและตอนใต้นั้นเด่นชัดจนมักถูกเปรียบเปรยว่าเป็น “คนละประเทศ” ซึ่งแบ่งแยกในมิติต่าง ๆ ดังนี้..

-เมืองศูนย์กลาง
ทางเหนือ มิลาน (Milan), ตูริน (Turin), เวนิส (Venice)
ทางใต้ นาโปลี (Naples), ปาแลร์โม (Palermo), บารี (Bari)
-เศรษฐกิจและอุตสาหกรรม
ทางเหนือ รวย, พัฒนาแล้ว, เป็นศูนย์กลางแฟชั่นและการเงินระดับโลก
ทางใต้ เกษตรกรรม, การท่องเที่ยว, รายได้ต่อหัวต่ำกว่า
-จังหวะชีวิต (Pacing)
ทางเหนือ รวดเร็ว, ตรงต่อเวลา, จริงจังกับการทำงาน
ทางใต้ สบาย ๆ (Laid-back), ให้ความสำคัญกับครอบครัวและมื้ออาหาร
-อุปนิสัยผู้คน
ทางเหนือ สุภาพตามระเบียบ, สงบสำรวม, เว้นระยะห่าง
ทางใต้ แสดงออกเปี่ยมพรรณนา (Expressive), พูดเสียงดัง, มีชีวิตชีวา
-สภาพอากาศ
ทางเหนือ หนาวเย็นกว่า มีหิมะและหมอกในฤดูหนาว
ทางใต้ อบอุ่น แดดจัด มีภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียนตลอดปี

แล้วคนอิตาลีมองกันเองอย่างไร?

อันที่จริง ในพื้นที่ของ “อิตาลี” ยังมีความขัดแย้งเชิงวัฒนธรรมและเศรษฐกิจระหว่างทางเหนือและทางใต้ อันเนื่องมาจากประวัติศาสตร์ยาวนานตั้งแต่การรวมชาติในปี ค.ศ.1861
“มุมมองที่คนทางเหนือมองคนทางใต้”
คนทางเหนือมักมองว่าคนทางใต้มีความเป็นระเบียบวินัยน้อยกว่า ทำงานช้า เสียงดัง และมีความเป็นกันเองจนบางครั้งอาจดู “ล้ำเส้น” หรือขาดกาลเทศะในพื้นที่สาธารณะ นอกจากนี้ ในอดีตมักมีอคติเกี่ยวกับเรื่องปัญหาคอร์รัปชัน มาเฟีย หรือความล้าหลังทางเศรษฐกิจ

“มุมมองที่คนทางใต้มองคนทางเหนือ”
คนทางใต้มักมองว่าคนทางเหนือ “เฉียบขาดและเย็นชา” (Cold & Distant) บูชาเงินและการทำงานจนละเลยความสุขในชีวิตขาดความเห็นอกเห็นใจ และไร้ซึ่งเสน่ห์ทางอารมณ์แบบเมดิเตอร์เรเนียน

ความจริงและตัวตนของคนใต้..
แม้คนทางใต้จะถูกมองว่าโวยวายหรือแสดงออกเกินงามในสายตาคนนอก แต่ในความเป็นจริง วัฒนธรรมทางใต้ให้ความสำคัญกับ “ครอบครัว (Famiglia)” และ “เกียรติยศแห่งมิตรภาพ” สูงมาก ความเสียงดังมักมาจากความเปี่ยม passion และภาษาท่าทางที่ใช้ในการสื่อสาร ไม่ใช่เจตนาร้ายเสมอไป..