เมื่อวันที่ 14 ส.ค. ผู้สื่อข่าวรายงานว่าเฟซบุ๊ก สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 12 นครสวรรค์ ได้เผยแพร่คลิปวิดีโอ “เสือปิ่น” พร้อมข้อความบรรยายระบุว่า EP.1 ปลายทางเสือปิ่นในวัยชรา จากข้อมูลการวิจัยเสือโคร่งที่เก็บสะสมมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้เราได้รู้จักเสือโคร่งเพศเมียตัวหนึ่งที่ชื่อว่า “ปิ่น” หรือที่นักวิจัยรู้จักในรหัส HKT236F ปิ่นไม่ใช่เสือโคร่งที่เพิ่งปรากฏตัวขึ้นในวันนี้ หากแต่เป็นเสือที่เราเฝ้าติดตามเรื่องราวชีวิตมานานหลายปี

ครั้งแรกที่นักวิจัยบันทึกภาพปิ่นได้จากกล้องดักถ่าย เกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2560 ในผืนป่าตะวันตก และในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน ปิ่นได้รับการติดปลอกคอสัญญาณดาวเทียม เพื่อใช้ติดตามเส้นทางการเคลื่อนไหวและศึกษาพฤติกรรม ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ปิ่นเดินทางไปตามผืนป่าที่เชื่อมต่อกัน ทั้งเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง อุทยานแห่งชาติแม่วงก์ และอุทยานแห่งชาติคลองลาน ใช้ชีวิตอยู่ในป่า เติบโต เรียนรู้เส้นทาง หาคู่ มีลูก และเลี้ยงดูลูกให้เติบโตผ่านฤดูกาลแล้วฤดูกาลเล่า

จนวันนี้ปิ่นมีอายุประมาณ 13 ปี สำหรับเสือโคร่งในธรรมชาติ นี่คือช่วงวัยที่เข้าสู่ความชราแล้ว ร่างกายอาจไม่แข็งแรงและคล่องแคล่วเหมือนเดิม การใช้ชีวิตจึงเปลี่ยนไปจากการต้องมีบ้านเป็นหลักเป็นฐาน เป็นการท่องเที่ยวไปในเส้นทางที่คุ้นเคยสมัยวัยสาว และหากินพอประทังชีวิตตัวเอง ไม่ต้องเน้นเป็นมื้อใหญ่เผื่อแผ่ลูกๆ

เรื่องราวการออกนอกพื้นที่ป่าอนุรักษ์ของปิ่นจึงเกิดขึ้นหลายครั้ง ครั้งแรกพบร่องรอยบริเวณบ้านตากฟ้าและบ้านไพรสวรรค์ ตำบลปางไว อำเภอปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงเพชร เจ้าหน้าที่ติดตามและนำกลับเข้าสู่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง

ครั้งที่สองตรวจพบบริเวณบ้านปางสัก ตำบลแม่เปิน อำเภอแม่เปิน และบ้านคลองแบ่ง ตำบลแม่เลย์ อำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์ เจ้าหน้าที่สนธิกำลังเข้าจับ และนำปิ่นไปพักฟื้นที่สถานีเพาะเลี้ยงสัตว์ป่าห้วยขาแข้ง นานประมาณ 3 เดือน ดูแลในกรงที่จัดสภาพแวดล้อมให้ใกล้เคียงธรรมชาติ พร้อมตรวจสุขภาพอย่างละเอียด จนมิถุนายน 2569 ปิ่นได้กลับบ้านในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งอีกครั้ง ในจุดที่อยู่ไกลจากพื้นที่เดิมมากขึ้น เพื่อเพิ่มโอกาสให้กลับมาใช้ชีวิตในพื้นที่ป่าได้อย่างเหมาะสม

รอบนี้เป็นอีกครั้งที่ปิ่นเดินทางไปในเส้นทางที่คุ้นเคยจนมาถึงบ้านคลองพลู ตำบลคลองน้ำไหล อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร และยังคงเดินวนเข้าออกระหว่างพื้นที่ป่าอนุรักษ์กับพื้นที่ชายขอบติดกับแนวเขตอุทยานแห่งชาติคลองลาน

เจ้าหน้าที่ยังคงติดตามปิ่นอย่างต่อเนื่อง ทั้งข้อมูลจากปลอกคอสัญญาณดาวเทียม การบินโดรนตรวจจับความร้อน และการเดินลาดตระเวนตรวจสอบพื้นที่ ขณะเดียวกันก็ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนและผู้เลี้ยงปศุสัตว์ในพื้นที่ เพิ่มความระมัดระวัง เพื่อดูแลความปลอดภัยของทั้งคนและเสือไปพร้อมกัน

หากมองเรื่องราวของปิ่นตั้งแต่วันแรกที่นักวิจัยพบ เราอาจเข้าใจพฤติกรรมในวันนี้ได้มากขึ้น การออกนอกป่าอนุรักษ์อาจไม่ได้หมายความว่าปิ่นกำลังคิดจะทำร้ายใคร แต่อาจเป็นการปรับตัวของเสือวัยชรา เมื่อร่างกายไม่แข็งแรงเหมือนเดิม สิ่งที่ปิ่นต้องการอาจเป็นเพียงกินอิ่มมื้อเล็ก ๆ แล้วก็หาที่นอนพัก หลบสายตาเจ้าหน้าที่อยู่ในผืนป่า

แน่นอนว่าเรายังต้องเฝ้าระวัง และให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของประชาชน แต่ในขณะเดียวกัน การทำความเข้าใจปิ่นก็สำคัญไม่แพ้กัน เพราะนี่อาจไม่ใช่แค่เรื่องของ “เสือ” แต่เป็นเรื่องราวของเสือชราตัวหนึ่งที่เลือกเดินทางมาไกลและกำลังเดินทางมาถึงช่วงปลายทางของชีวิต กับทางเลือกของชุมชนที่มีต่อเสือปิ่น ขอบคุณที่ทำให้เราได้เรียนรู้เรื่องราวของเสือโคร่ง ได้เข้าใจธรรมชาติในอีกมุมหนึ่ง และได้เรียนรู้ไปด้วยกัน

ขอบคุณเฟซบุ๊ก สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 12 นครสวรรค์