ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ในกระบวนการยุติธรรมของไทยเมื่อศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุด ไม่ว่าจะเป็นโทษจำคุกนับแสนปี จำคุกตลอดชีวิต หรือโทษประหารชีวิต คำถามที่ประชาชนและสังคมมักตั้งคำถามตามมาเสมอคือ “จำคุกจริงกี่ปี?”

ปัจจัยเรื่องการรับสารภาพในชั้นศาล การพระราชทานอภัยโทษ และเกณฑ์การลดหย่อนโทษตามระเบียบกรมราชทัณฑ์ ทำให้ระยะเวลาการรับโทษจริงในเรือนจำเปลี่ยนผันไปจากคำพิพากษาเดิมอย่างมาก เราจะพาย้อนกลับไปสำรวจ 6 แฟ้มคดีประวัติศาสตร์ เพื่อดูสถิติว่าแต่ละคดีมีจุดเริ่มต้นคำตัดสิน การลดโทษกี่ครั้ง และติดคุกจริงกี่ปีก่อนได้รับอิสรภาพ?

1.คดีแชร์ลูกโซ่ธุรกิจค้าน้ำมัน-ชม้อย ทิพย์โส (ปี 2520-2528)

ในแฟ้มคดีแชร์ลูกโซ่ธุรกิจค้าน้ำมันระดับตำนาน ศาลเคยมีคำพิพากษาลงโทษจำคุก “ชม้อย ทิพย์โส” หรือแม่ชม้อย สูงถึง 154,005 ปี แต่ด้วยข้อกำหนดทางกฎหมายเกี่ยวกับการรวมโทษจำคุก และการได้รับการลดหย่อนโทษรวม 2 ครั้ง ส่งผลให้เธอใช้ระยะเวลาจำคุกจริงในเรือนจำเพียง 7 ปี 11 เดือน และได้รับการปล่อยตัวพ้นโทษไปในปี 2536

2.คดีเพชรซาอุฯ และคดีอุ้มฆ่าแม่-ลูกศรีธนะขัณฑ์-ชลอ เกิดเทศ (ปี 2537)

อดีตนายตำรวจคนดังผู้เข้าไปเกี่ยวโยงกับคดีเพชรซาอุฯ และคดีสะเทือนขวัญอุ้มฆ่าแม่-ลูกศรีธนะขัณฑ์ จนถูกศาลตัดสินลงโทษสูงสุดคือประหารชีวิต ตลอดช่วงเวลาการรับโทษ “ชลอ เกิดเทศ” ได้รับพระราชทานอภัยโทษรวม 3 ครั้ง ทำให้โทษประหารชีวิตถูกลดหย่อนลงมาตามลำดับ และรับโทษติดคุกจริงเป็นเวลา 19 ปี ก่อนจะได้รับการปล่อยตัวในปี 2556

3.คดีชำแหละศพนักศึกษาแพทย์-เสริม สาครราษฎร์ (ปี 2541)

คดีช็อกสังคมจากการก่อเหตุชำแหละศพนักศึกษาแพทย์สาวซึ่งเป็นแฟนสาว ศาลมีคำพิพากษาเดิมให้ลงโทษประหารชีวิต แต่เนื่องจากจำเลยให้การรับสารภาพ จึงได้รับการลดโทษเหลือจำคุกตลอดชีวิต หลังจากนั้นยังได้รับการลดหย่อนโทษเพิ่มเติมอีกถึง 6 ครั้ง ทำให้ระยะเวลาการติดคุกจริงเหลือเพียง 13 ปี 9 เดือน และได้รับการปล่อยตัวในปี 2554

4.คดีฆ่าหั่นศพ พญ.ผัสพร-นพ.วิสุทธิ์ บุญเกษมสันติ (ปี 2544)

คดีฆาตกรรมสะเทือนขวัญ พญ.ผัสพร ที่มีอดีตสามีแพทย์เป็นผู้ลงมือ ศาลสั่งลงโทษสูงสุดประหารชีวิต ในระหว่างรับโทษ นพ.วิสุทธิ์ บุญเกษมสันติ ได้รับพระราชทานอภัยโทษรวม 5 ครั้ง ส่งผลให้ได้รับการลดหย่อนโทษลงอย่างต่อเนื่อง โดยใช้เวลารับโทษติดคุกจริง 10 ปี 7 เดือน และได้รับการปล่อยตัวพ้นโทษในปี 2557

5.คดีฆาตกรรมต่อเนื่อง 5 ศพ-สมคิด พุ่มพวง (ปี 2548)

คดีฉายา “แจ็ค เดอะ ริปเปอร์ เมืองไทย” จากการก่อเหตุฆาตกรรมหญิงสาว 5 ศพ โทษตามคำพิพากษาเดิมคือประหารชีวิต แต่คำรับสารภาพทำให้ศาลลดโทษเหลือจำคุกตลอดชีวิต ต่อมาได้รับการลดหย่อนโทษอีก 4 ครั้ง จนติดคุกจริงเพียง 14 ปี และพ้นโทษในปี 2562 ทว่าหลังได้รับอิสรภาพเพียง 7 เดือน สมคิด พุ่มพวง ก็ถูกจับกุมอีกครั้งจากคดีฆาตกรรมหญิงสาวซึ่งนับเป็นศพที่ 6

6.คดียาเสพติด-เล่าต๋า แสนลี่ (ปี 2559)

ราชายาเสพติดแห่งสามเหลี่ยมทองคำในคดียาเสพติดรายใหญ่ ศาลมีคำพิพากษาเดิมลงโทษประหารชีวิต แต่ได้รับการลดโทษเหลือจำคุกตลอดชีวิตเนื่องจากให้การรับสารภาพ ตลอดระยะเวลาการรับโทษ ได้รับพระราชทานอภัยโทษ 6 ครั้ง ทำให้รวมระยะเวลาติดคุกจริง 8 ปี และได้รับการปล่อยตัวพ้นโทษไปเมื่อวันที่ 14 ส.ค. 2569 ที่ผ่านมา..