เมื่อวันที่ 20 ส.ค. ร.อ.หญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลเดินหน้านำข้อมูลภูมิสารสนเทศและเทคโนโลยีดาวเทียมมาใช้ประเมินและจำลองสถานการณ์ภัยพิบัติล่วงหน้า ล่าสุด สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) (จิสด้า) ได้จัดทำภาพแบบจำลองสถานการณ์น้ำท่วมพื้นที่ อ.เมืองน่าน จ.น่าน กรณีระดับน้ำที่สถานี N.1 บริเวณหน้าสำนักงานป่าไม้ ต.ในเวียง เพิ่มขึ้นถึงระดับ 201.50 เมตรเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง (ม.รทก.) โดยล่าสุดเวลา 22.00 น. วันที่ 19 ส.ค. ระดับน้ำที่สถานี N.1 สูงเกิน 200 ม.รทก.แล้ว
ซึ่งภาพแบบจำลองดังกล่าวแสดงให้เห็นพื้นที่ที่อาจได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง หากระดับน้ำแตะเกณฑ์ 201.50 ม.รทก. พร้อมใช้เฉดสีประเมินความลึกของน้ำในแต่ละพื้นที่ เพื่อให้ประชาชนและหน่วยงานสามารถอ่านข้อมูลได้ง่าย โดยสีฟ้าอ่อนแสดงระดับน้ำต่ำกว่า 0.5–1 เมตร สีฟ้าถึงน้ำเงิน 1–3 เมตร สีน้ำเงินเข้มถึงกรมท่า 3–5 เมตร และสีแดงเข้มมากกว่า 5 เมตร ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ตามแนวร่องน้ำและพื้นที่ลุ่มต่ำริมตลิ่ง
นอกจากนี้ แผนที่ยังระบุข้อมูลสำคัญในพื้นที่ ทั้งเส้นทางคมนาคม แหล่งน้ำ อาคารบ้านเรือน โรงเรียน และโรงพยาบาล ทำให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ประกอบการตัดสินใจได้อย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการประเมินว่าพื้นที่ใดมีความเสี่ยง การเลือกเส้นทางที่ควรหลีกเลี่ยง การขนย้ายประชาชนและทรัพย์สินขึ้นสู่ที่สูง รวมถึงการวางแผนอพยพและช่วยเหลือผู้ประสบภัยล่วงหน้า
ร.อ.หญิง ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าวว่า การนำข้อมูลดาวเทียมและภูมิสารสนเทศมาใช้ในครั้งนี้ เป็นตัวอย่างของแนวทางที่รัฐบาลกำลังผลักดันภายใต้การพัฒนา “Digital Twin Thailand” หรือฝาแฝดดิจิทัลประเทศไทย ซึ่งมุ่งยกระดับจากการใช้แผนที่เพื่อดูว่าอะไรอยู่ตรงไหนไปสู่การใช้ข้อมูลเพื่อจำลองว่า หากเกิดเหตุการณ์ขึ้นจะเกิดอะไรตามมาเพื่อให้ภาครัฐและประชาชนสามารถเตรียมการและตัดสินใจได้รวดเร็วและแม่นยำขึ้น
ทั้งนี้ ภาพดังกล่าวเป็นแบบจำลองเพื่อใช้ประกอบการประเมินสถานการณ์ ไม่ใช่การยืนยันว่า พื้นที่ทั้งหมดตามแบบจำลองจะเกิดน้ำท่วมจริง ประชาชนจึงควรใช้ข้อมูลดังกล่าวประกอบการเตรียมความพร้อม ควบคู่กับการติดตามระดับน้ำและประกาศแจ้งเตือนจากหน่วยงานในพื้นที่อย่างใกล้ชิด ประชาชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถติดตามข้อมูลภัยพิบัติเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์จิสด้า เพื่อใช้ประกอบการเฝ้าระวัง เตรียมพร้อม และวางแผนอพยพให้ทันต่อสถานการณ์
