เรื่องราวของพระสงฆ์รูปหนึ่งที่ไม่ลดละความพยายามในการสอบบาลี แม้ต้องใช้เวลานานกว่า 10 ปี จึงจะสามารถสอบผ่านเปรียญธรรม (ป.ธ.) 8 ประโยคได้ในครั้งนี้ เปิดเผยโดย พระมหารัตนกวี ธมฺมโฆสโก จากวัดนางชี พระอารามหลวง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพฯ กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ได้เคยลงสนามสอบบาลีระดับ ป.ธ.8 มาแล้วถึง 11 ครั้ง ก็สอบตก แต่ก็ไม่ละความพยายาม ก่อนจะประสบความสำเร็จสอบผ่าน ป.ธ.8 ได้ในปี 2569
พระมหารัตนกวี เล่าว่า ตั้งแต่บรรพชาเป็นสามเณรปี 2548 ณ วัดนาแก้วตะวันตก โดยได้รับการปลูกฝังและสนับสนุนให้เรียนภาษาบาลีจาก พระครูพิสณฑ์อรรถกิจ (วิเชียร ตุฏฺฐจิตฺโต) เจ้าอาวาสวัดแม่ไฮ และเจ้าคณะตำบลนาแส่ง อ.เกาะคา จ.ลำปาง ซึ่งเป็นทั้งพระอุปัชฌาย์และหลวงอา เคยท้อแท้จนเกือบถอดใจเมื่อครั้งสอบตก ป.ธ.3 ประโยค ติดต่อกันถึง 3 ปี แต่จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อได้รับคำชี้แนะจากพระอาจารย์ท่านหนึ่งที่กล่าวเตือนสติว่า ท่านเคยสอบตกประโยค 1-2 มา 10 ปี กว่าจะผ่าน ขอให้ดูเป็นตัวอย่าง จึงกลายเป็นเชื้อเพลิงจุดประกายให้กลับมาสู้ต่อจนสอบผ่าน ป.ธ.3 ในปีที่ 4 และยึดมั่นในความเพียรเรื่อยมา
พระมหารัตนกวี บอกว่า หลังจากนั้นก็สอบผ่านในระดับต่างๆ เรื่อยมา จนมาพลาดหวังจากการสอบ ป.ธ.8 ติดต่อกันหลายปี พอในปี 2568 จึงได้รื้อระบบการเรียนใหม่ทั้งหมด โดยนำโอวาทของ ศ.ดร.บรรจบ บรรณรุจิ ราชบัณฑิต ที่บอกว่า “เรียนบาลีให้ได้ ต้องเรียนให้มีความสุข” มาปรับใช้ ไม่หักโหมจนเกินกำลัง และจัดตารางการศึกษาอย่างเป็นระบบผ่านสำนักเรียนสำคัญ โดยช่วงเช้า (จันทร์-เสาร์) ศึกษา ณ สำนักเรียนวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ ช่วงบ่าย (จันทร์-เสาร์) ศึกษา ณ โรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดสามพระยา วรวิหาร ส่วนวันอาทิตย์ ศึกษาเสริมวิชาแต่งไทยเป็นมคธ ณ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ควบคู่กับการเตรียมเข้าอบรมบาลีก่อนสอบ นอกจากนี้ ยังจัดสรรเวลาปฏิบัติศาสนกิจเป็นครูพระสอนศีลธรรม โรงเรียนไชยฉิมพลีวิทยาคม ถ่ายทอดธรรมศึกษาและฝึกซ้อมสวดมนต์หมู่สรภัญญะแก่นักเรียน เพื่อเปลี่ยนบรรยากาศและผ่อนคลายความตึงเครียดจากการท่องตำราด้วย
พระมหารัตนกวี กล่าวต่อไปว่า สำหรับก้าวต่อไปแน่นอนว่า คือ การสอบผ่านบาลีด่านสุดท้าย คือ ป.ธ.9 โดยขณะนี้กำลังทบทวนวิชาแปลไทยเป็นมคธ (วิชากลับ) จากคัมภีร์สมันตปาสาทิกา และตำราไวยากรณ์อย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้อยากให้เป็นกำลังใจให้กับผู้ที่กำลังเรียนภาษาบาลีทุกรูป ว่าอย่าได้ละทิ้งความพยายาม ซึ่งตนก็เคยสอบตกติดต่อกันมากกว่า 10 ปี เชื่อว่าหากมุ่งมั่น มีความพยายาม ไม่ย่อท้อ จะสามารถสอบผ่านได้ตามที่ตั้งใจไว้ทุกรูปแน่นอน ดังพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า “วายเมเถว ปุริโส ยาว อตฺถสฺส นิปฺปทา” เกิดเป็นคนควรพยายามเรื่อยไปจนกว่าจะประสบความสำเร็จ ความอดทนอาจเป็นเรื่องขมขื่น แต่ผลลัพธ์ของมันจะหวานชื่นเสมอ
