เป็นไม้เลื้อยขนาดเล็กมียาวขาว ใบ เป็นใบเดี่ยว รูปหอก หรือรูปแถบแกมหอก กว้าง 1 – 2 ซม. ยาว 8 – 12 ซม. ดอก เดี่ยวหรือออกเป็นช่อที่ซอกใบ ขนาดดอกบาน 1 – 1.5 ซม. กลีบเลี้ยงขนาดเล็ก 5 กลีบ กลีบดอกโคนเชื่อมกันเป็นรูปจาน ปลายแยกเป็น 5 แฉก ด้านนอกสีขาว ด้านในสีชมพู มีเส้นสีม่วง และจุดประสีน้ำตาล ขอบกลีบมน ผล เป็นฝัก แตกได้ รูปหอกเมล็ดแบนรูปไข่ป้อม มีขนสีขาว
ทุกส่วนของต้นจมูกปลาหลดเป็นพืชสมุนไพร ทั้งเถามีรสขมเย็น เด็ดเอามาต้มกับน้ำ ใช้กลั้วคอแก้คอเจ็บ ทั้งต้นใช้เป็นยารักษาอาการอักเสบบริเวณปากและคอ รากมีรสขมเย็น ใช้ต้มกับน้ำดื่มเป็นยารักษาโรคดีซ่าน ตัวเหลือง ตาเหลือง ใบและเถามีรสขม กลิ่นเหม็นเขียว ใช้คั้นเอาน้ำดื่มช่วยลดความร้อนในร่างกาย เป็นยาแก้ไข้ ใช้เป็นยาแก้ไข้รากสาด ใช้เป็นยาระบายอ่อน ๆ ในเด็ก
ใช้เป็นยาแก้บิด ใช้แก้ประจำเดือนผิดปกติ ใช้เป็นยารักษาบาดแผล รักษาแผลสด น้ำยางจากต้นเป็นยางที่มีสารบางอย่าง มีรสขมเย็น สามารถนำมาใช้ชำระล้างแผลที่เป็นหนองได้ ทั้งต้นใช้ปรุงเป็นยาขับน้ำนม ต้นใช้ปรุงเข้ายาเขียวน้ำมูตร ยาเขียวมหาคงคา ยามหากะเพราและยาขนานต่าง ๆ อีกมาก
นอกจากนี้ ยอดอ่อน ใบอ่อน และดอก ใช้รับประทานเป็นผักสดจิ้มกับน้ำพริกชนิดต่าง ๆ หรือลาบ ก้อน น้ำตก ชาวอีสานจะใช้รับประทานร่วมกับลาบ ส่วนชาวใต้จะใช้ใบนำมาหั่นผสมกับข้าวยำส่วนผลก็ใช้รับประทานได้ น้ำคั้นจากเถาและใบใช้ผสมในขนมขี้หนู ทำให้ขนมขี้หนูมีสีเขียว.



