มหากาพย์ร่างผังเมืองรวมฯ ฉบับนี้ไม่ใช่การร่างใหม่แต่เป็นการดำเนินการตาม พ.ร.บ.การผังเมือง พ.ศ. 2562 ที่คณะกรรมการผังเมือง ทำให้สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม. มีความจำเป็นต้องจัดทำร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานครให้มีองค์ประกอบครบถ้วนตามที่กำหนด

•ทำไม?ต้องมีผังเมืองใหม่

ปัจจุบันผังเมืองรวมฯเดิมล้าลัง โดยเป็นผังเมืองรวมกรุงเทพฯ ฉบับปี 2556 ใช้งานมานานเกิน 10 ปี โดยตามหลักควรอัปเดตทุก 5 ปี ทำให้ไม่ตอบโจทย์การเปลี่ยนแปลงของเมือง เช่น การขยายตัวของระบบขนส่งสาธารณะ และปัญหาการใช้ประโยชน์ที่ดินในบางพื้นที่ สำนักการวางผังและพัฒนาเมือง กทม.ดำเนินโครงการวางและจัดทำผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) ในปี พ.ศ. 2560 – 2562 เพื่อวางและจัดทำผังเมืองรวมฯให้สอดคล้องกับสภาพการณ์ และสิ่งแวดล้อมการพัฒนาเมืองที่เปลี่ยนแปลงไป

•ผลลัพธ์ต่อเมือง หากผังเมืองใหม่ประกาศใช้

สำหรับร่างผังเมืองรวมฯ (ปรับปรุงครั้งที่ 4) นั้นหากประกาศอย่างเป็นทางการ จะช่วยรองรับการลงทุนขยายรถไฟฟ้าและการเติบโตของชานเมือง โดยเน้นการปรับปรุงให้ยืดหยุ่น ไม่มีอายุการใช้งานตายตัว แต่สามารถปรับตามความจำเป็นของพื้นที่ได้  โดยมีแนวคิดสำคัญในร่างผังเมืองรวมฯ(ปรับปรุงครั้งที่4)  เช่น  การเพิ่มพื้นที่ใช้ประโยชน์ของสาธารณะ จากการพัฒนาโครงการขนาดใหญ่ เพื่อแก้ไขปัญหาเมือง เช่น การเพิ่มพื้นที่สีเขียว การแก้ไขปัญหาการจราจร / ปรับปรุงและเพิ่มรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้สิทธิ FAR Bonus ให้เกิดประโยชน์กับเมืองมากยิ่งขึ้น เช่น การจัดระเบียบสิ่งอำนวยความสะดวกบนทางเท้า การเพิ่มหลักเกณฑ์ของบ่อหน่วงน้ำให้ไม่ซ้ำซ้อนกับ EIA /ปรับลดเงื่อนใขในการก่อสร้างที่จอดรถ และ เพิ่มการใช้ประโยชน์อาคารสำหรับอาคารตามแนวรถไฟฟ้า เพื่อส่งเสริมการใช้ระบบขนส่งสาธารณ

•ข้อกังวล พบพื้นที่ฟลัดเวย์หายไป – ดาต้าเซ็นเตอร์

ภายหลังปิดรับคำร้องของประชาชนและผู้มีส่วนได้เสียยื่นคำร้องขอแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกข้อกำหนดเกี่ยวกับผังเมืองรวมฯ (ปรับปรุงครั้งที่4) พบมีผู้ยื่นขอแก้ไขข้อกำหนด ผังเมืองรวมฯประมาณ 4,000-5,000 คำร้อง โดยคำร้องส่วนใหญ่ต้องการแก้ไขปรับปรุง จะเป็นการทบทวนให้ 1. คงพื้นที่ฟลัดเวย์ หรือพื้นที่รับน้ำ ฝั่งตะวันออก-ตะวันตก และให้ปฎิบัติตามข้อกำหนดของผังเมืองฉบับเดิม เพื่อช่วยลดผลกระทบปัญหาน้ำท่วมในระยะยาว พร้อมกำหนดการใช้ประโยชน์ที่ดินให้เข้มงวดขึ้น เช่น ก.2 พื้นที่สีเขียว (ที่ดินประเภทชนบทและเกษตรกรรม) ผังเมืองรวมฯฉบับปรับปรุงนี้ กำหนดให้พัฒนาที่อยู่อาศัยได้ตั้งแต่ 50 ตร.ว.ขึ้นไปให้ปรับเป็น 100 ตร.ว.ขึ้นไป พร้อมปรับรูปแบบการออกแบบอาคารให้เข้มงวดขึ้น เพื่อรองรับน้ำท่วมได้ เช่น ชั้นล่างควรยกพื้นสูง เป็นต้น   

2.ให้ทบทวนและจัดทำโครงการก่อสร้างบึงรับน้ำคู้บอนและบึงบางชัน เพื่อเป็นแก้มลิงฝั่งตะวันออก ในการแก้ปัญหาน้ำท่วม 3. การยกเลิกถนนตามร่างผังเมืองรวมกรุงเทพฯฉบับนี้ บางเส้นทางที่สร้างผลกระทบให้กับประชาชน เช่น ถนนตาม ก.11 เขตบางกอกน้อย ซึ่ง กรมโยธาธิการและผังเมืองมองว่า เป็นแนวถนนเก่าและรับกับสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา เชื่อม เขตทุ่งครุ ราษฎ์บูรณะ บางขุนเทียนผ่านถนนราชพฤกษ์ ส่วน เส้น ช.2  ยกเลิกแล้ว เนื่องจาก กระทบประชาชนค่อนข้างมาก  และ 4. ดาต้า เซ็นเตอร์ (Data Center) ประชาชนเจ้าของที่ดินผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย ต้องการให้มีความเข้มงวด เพราะกังวลว่าจะได้รับผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะเรื่องความร้อน 

•ทำหน้าที่รวบรวมข้อมูล-เสนอความเห็นส่งคณะกรรมการผังเมือง

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าฯกทม. กล่าวถึงการดำเนินการในขั้นตอนต่อไปหลัง กทม.ได้ปิดประกาศให้ยื่นคำร้องขอแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือยกเลิกข้อกำหนดเกี่ยวกับผังเมืองรวมฯ(ปรับปรุงครั้งที่4) ภายใน90วันว่า  ทุกคำร้องดังกล่าวถือเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะ จากนี้กทม.จะรวบรวมคำร้องทั้งหมด พร้อมจัดทำความเห็นเบื้องต้นประกอบคำร้อง เสนอคณะกรรมการที่ปรึกษาผังเมืองรวมพิจารณาคำร้อง ซึ่งมีผู้ว่าฯกทม. เป็นประธาน ก่อนเสนอต่อคณะกรรมการผังเมืองจังหวัด ที่มีปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นประธาน พิจารณาคำร้อง 

จากนั้นกรมโยธาธิการและผังเมือง ที่มีอธิบดีกรมโยธาธิการและผังเมืองเป็นประธาน จะให้ความเห็นต่อการพิจารณาคำร้อง จากนั้น คณะกรรมการผังเมืองจังหวัด จะแจ้งผลการพิจารณาคำร้องให้ผู้ยื่นคำร้อง รับทราบ ก่อนแก้ไขปรับปรุงร่างผังเมืองรวม ตามมติคณะกรรมการผังเมืองจังหวัด เพื่อออกข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร ก่อนประกาศข้อบัญญัติกรุงเทพมหานคร ในราชกิจจานุเบกษาต่อไป

‘กทม. ไม่ได้มีอำนาจ เป็นเพียงผู้รวบรวมคำร้อง ส่งให้คณะกรรมการผังเมืองจังหวัดพิจารณา ก่อนจะมีการประกาศบังคับใช้ต่อไป’ผู้ว่าฯกทม. กล่าว

สุดท้ายแล้วร่างผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร (ปรับปรุงครั้งที่ 4) จะได้ถูกประกาศใช้อย่างเป็นทางการภายในปี2570 ตามที่คาดการณ์ไว้หรือไม่ หรือเป็นหมันค้างคา ถูกยืดระยะเวลาออกไปอีก คงต้องรอลุ้นจากการพิจารณาของคณะกรรมการผังเมืองจังหวัดอีกครั้ง.

ทีมข่าวชุมชนเมืองรายงาน