เมื่อวันที่ 12 พ.ย. เวลา 20.30 น. ที่ท่าอากาศยานทหารกองบิน 6 (บน.6) ดอนเมือง นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรมว.ต่างประเทศ พร้อมคณะ อาทิ พล.อ. ชิดชนก นุชฉายา รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) พล.ท.วรเทพ บุญญะ แม่ทัพภาคที่ 3 เดินทางกลับมาถึงประเทศไทยหลังเสร็จสิ้นการเยือนสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา

ทั้งนี้ นายสีหศักดิ์ ให้สัมภาษณ์ถึงผลการเยือนดังกล่าว ว่า การไปเยือนเมียนมาครั้งนี้เป็นไปตามที่ได้รับมอบหมายจากนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย เพื่อมาคุยสถานการณ์ชายแดนที่ปฏิบัติการทางทหารของเมียนมาส่งผลกระทบต่อไทย ขณะเดียวกันก็ได้พูดคุยถึงปัญหามลพิษในแม่น้ำกก-แม่น้ำสาย รวมถึงเรื่องความสัมพันธ์โดยทั่วไปภายหลังจากที่นายมิน ออง ไลง์ ประธานาธิบดีเมียนมา เยือนประเทศไทย เนื่องจากเราเห็นว่าภาคเอกชนสนใจขยายการค้า การลงทุน และการทำธุรกิจกับเมียนมา จึงมาคุยกันว่ามีลู่ทางอะไรที่เป็นอุปสรรคบ้าง นอกจากนี้ยังได้คุยเรื่องสถานการณ์ในเมียนมา เพราะประเทศไทยมีนโยบายที่จะนำเมียนมากลับสู่อาเซียน และอยากให้อาเซียนกลับไปมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา แต่ฝ่ายเมียนมาจะต้องมีท่าทีที่ตอบสนองต่อข้อกังวลของอาเซียนด้วย

นายสีหศักดิ์ กล่าวอีกว่า ส่วนเรื่องสถานการณ์ชายแดนเมียนมาที่มีปฏิบัติการทางทหารภาคพื้นและทางอากาศแล้วส่งผลกระทบต่อฝั่งไทยให้ได้รับความเสียหาย และมีคนไทยได้รับบาดเจ็บนั้น ประธานาธิบดีเมียนมา รมว.กลาโหม และรมว.ต่างประเทศของเมียนมา ได้แสดงความเสียใจต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น พร้อมระบุว่าจะกำหนดมาตรการต่างๆ เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์นี้อีก จึงได้ตกลงกันให้จัดประชุมคณะกรรมการการชายแดนส่วนภูมิภาค (อาร์บีซี) ไทย-เมียนมา สมัยพิเศษ เพื่อให้ทั้ง 2 ฝ่ายกำหนดมาตรการป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก และผลการหารือระหว่างตน กับรมว.กลาโหมเมียนมานั้น เห็นชอบให้มีคณะทำงานร่วมกันเพิ่มเติม เพื่อกระชับความร่วมมือให้ใกล้ชิดยิ่งขึ้น และทันท่วงทีในประเด็นที่เกี่ยวกับชายแดน

นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า สำหรับเรื่องมลพิษในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ทั้ง 2 ฝ่ายตระหนักถึงความร่วมมือที่ต้องแก้ปัญหานี้ โดยได้ตั้งคณะทำงานพิเศษดูแลคุณภาพน้ำในแม่น้ำดังกล่าวแล้ว ซึ่งเดิมจะประชุมกันในช่วงสิ้นเดือน พ.ย.นี้ ตนจึงเสนอให้ขยับเวลาจัดการประชุมให้เร็วขึ้น เพราะเป็นเรื่องเร่งด่วน ซึ่งในที่สุด ทั้ง 2 ฝ่ายตกลงกันให้จัดประชุมคณะทำงานร่วมนี้ในวันที่ 25-26 พ.ย.นี้ ซึ่งเราจะนำเรื่องนี้ไปประสานงานกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมต่อไป

นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า นอกจากนี้ ไทยและเมียนมาจะร่วมมือกันอย่างใกล้ชิดมากขึ้นในการปราบปรามออนไลน์สแกม เพราะแม้เราเดินหน้าปราบปราม แต่ขบวนการดังกล่าวยังเคลื่อนย้ายสถานที่ตั้งใหม่ ส่วนเรื่องการค้าชายแดนและการทำธุรกิจของภาคเอกชนไทยในเมียนมา ตนได้หยิบยกปัญหาการนำชิ้นส่วนหรือวัตถุดิบบางอย่างเข้ามาซึ่งเป็นผลมาจากการขอใบอนุญาตที่ใช้เวลา มาคุยกับประธานาธิบดีเมียนมา ซี่งท่านรับไปดำเนินการให้ รวมถึงเนื่องการที่เราจะให้ใช้เงินบาทในการค้าขายระหว่าง 2 ประเทศ เพราะเป็นประโยชน์ของฝ่ายเมียนมาด้วยในการขยายการค้าระหว่างกัน 

สำหรับสถานการณ์ภายในเมียนมา นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ประธานาธิบดีและรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมา ก็ขอบคุณประเทศไทยที่เราได้ริเริ่มนโยบายให้อาเซียนกลับไปมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา เพื่อนำเมียนมากลับสู่อาเซียน โดยประเด็นของตนคือเมียนมามีความสำคัญต่ออาเซียน และอาเซียนมีความสำคัญต่อเมียนมา จึงเป็นช่วงที่อาเซียนต้องผนึกกำลัง เพราะเราเผชิญกับความท้าทายในสถานการณ์ระหว่างประเทศ และสมาชิกอาเซียนแต่ละประเทศไม่สามารถรับมือกับความท้าทายเหล่านี้โดยลำพังได้ เพราะฉะนั้นเมียนมาต้องพยายามกลับสู่อาเซียนด้วย เมียนมาน่าจะเข้าไปตอบสนองสิ่งที่เป็นข้อกังวลของอาเซียนและของประชาคมโลก พร้อมย้ำว่าเราไม่สามารถเข้าไปแก้ไขปัญหาของเมียนมาได้ เมียนมาต้องแก้ไขปัญหาเหล่านี้เอง ซึ่งทางเมียนมาเล่าว่าเขาพูดคุยกับแต่ละกลุ่ม และถ้าไทยอยากรับบทบาทผู้อำนวยความสะดวกให้เขาได้มาพูดคุยกันในไทย ฝ่ายเมียนมาก็พร้อม

ส่วนเรื่องแรงงานเมียนมาในไทย นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า เมียนมามีมาตรการที่บังคับให้แรงงานเมียนมาในประเทศไทย ส่งรายได้ 25 เปอร์เซ็นต์ กลับไปที่เมียนมา ซึ่งเขาชี้แจงว่าไม่ได้กลับไปที่รัฐบาล แต่กลับไปที่ญาติและครอบครัวแรงงาน แต่ยังมีความไม่ชัดเจน โดยเฉพาะอัตราแลกเปลี่ยนทางการ ซึ่งอาจทำให้เกิดการขาดทุน จึงขอให้ช่วยดูตรงนี้ รวมถึงการสร้างความเข้าใจกับแรงงานเมียนมาว่าส่งเงินกลับไปให้ญาติจริงๆ ส่วนอัตราแลกเปลี่ยน ประธานาธิบดีมิน ออง ไลง์ บอกกับตนว่าจะทำงานกับกระทรวงแรงงาน และแบงก์ชาติของเมียนมา ว่าจะดำเนินการอย่างไรกับเรื่องอัตรแลกเปลี่ยน ซึ่งตนได้บอกว่าจริงๆแล้วไม่ใช่เรื่องของไทย แต่มีผลกระทบต่อไทย เพราะหากแรงงานเมียนมาไม่ยอมรับเรื่องการส่งเงิน ก็จะมีปัญหาเรื่องการต่ออายุพาสปอร์ตและอาจกลายเป็นแรงงานผิดกฎหมายได้ เพราะในการบริหารแรงงานต่างด้าวของไทย เราอยากให้ถูกกฎหมาย เพื่อให้มีสิทธิและได้รับการคุ้มครองเหมือนแรงงานไทย

นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า เรื่องความมั่นคงทางพลังงานเป็นประเด็นสำคัญในความสัมพันธ์กับเมียนมา เพราะเมียนมาเป็นแหล่งแก๊สที่สำคัญของไทย ซึ่งตอนนี้มีอีกหลุมที่ บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ. สนใจ ขณะนี้อยู่ในกระบวนการเจรจา และใกล้บรรลุข้อตกลง เราอยากเข้าไปในสัมปทาน ไปผลิต ไม่ใช่แค่ซื้ออย่างเดียว ซึ่งได้ขอให้รัฐบาลเมียนมาช่วยสนับสนุนเรื่องนี้ด้วย และเขาก็ยินดี

สำหรับความสำเร็จของการเยือนเมียนมาครั้งนี้ นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า เรื่องเร่งด่วนคือเรื่องชายแดน เรื่องที่เกิดเหตุการณ์ ทางเมียนมาก็เสียใจ และตอบสนองโดยการแสดงความพร้อมให้มีการประชุมคณะกรรมการชายแดนภูมิภาค ซึ่งถือเป็นสิ่งที่ดี ปกติประชุมปีละครั้ง แต่ครั้งนี้เขาถามว่าประชุมแบบเร่งด่วนดีหรือไม่จะได้หารือกัน ส่วนเรื่องมลพิษเขาก็ตอบสนองโดยทันทีว่าจัดประชุมให้เร็วขึ้น เพื่อดูว่าจะมีความร่วมมือใดเกิดขึ้น รวมถึงอยากให้รัฐมนตรีของทั้ง 2 ประเทศไปดูพื้นที่ ซึ่งอาจจะต้องคุยกันต่อไป เรื่องการค้าชายแดนเขาก็พร้อมพิจารณาใบอนุญาตนำเข้ารวมทั้งการใช้เงินบาทในการทำธุรกิจ

เมื่อถามว่าปัญหาภายในของเมียนมาจะกระทบต่อความร่วมมือในการแก้ปัญหามลพิษหรือไม่ เนื่องจากเหมืองแร่อยู่ในพื้นที่แนวชายแดน และบางแห่งอาจอยู่ในพื้นที่ของกลุ่มชาติพันธุ์ นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ตรงนี้ต้องคุยกัน เขาต้องพยายามบริหารจัดการพื้นที่ภายในของเขาให้ได้ เพราะส่งผลกระทบต่อประเทศไทย และเป็นประเด็นที่ทั้ง 2 ประเทศต้องคุยกัน

ส่วนการประสานกับจีนในการแก้ปัญหามลพิษนั้น นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า เราได้หยิบยกเรื่องนี้มาคุยกับจีนหลายครั้ง และในวันที่ 13 พ.ย.นี้ นายกรัฐมนตรีจีนก็จะมาเยือนไทย โดยได้พูดคุยในประเด็นที่จีนควรให้ความช่วยเหลือทางวิชาการ ทางเทคนิก ซึ่งจะมีการจัดตั้งแล็บสำหรับคุณภาพน้ำที่มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง โดยจีนมีส่วนร่วมให้การสนับสนุน

เมื่อถามถึงรายงานข่าวที่ว่าประเทศฟิลิปปินส์ในฐานะประธานอาเซียน ไม่ให้ผู้นำระดับสูงเมียนมาเข้าร่วมประชุมสุดยอดอาเซียน ซึ่งอาจเป็นผลจากการเรียกร้องของบางฝ่ายนั้น นายสีหศักดิ์กล่าวว่า หากตามมติของผู้นำอาเซียนหลังเกิดเหตุการณ์ในเมียนมาเมื่อ 5 ปีที่แล้ว ก็มีการระงับการเข้าร่วมของเมียนมาในระดับผู้นำ ระดับรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งตามหลักแล้วรัฐมนตรีอื่นๆเข้าร่วมได้ ขณะนี้เราเห็นว่าเมื่อคำนึงถึงแนวทางที่เราอยาก re-engang เมียนมา เพราะอยากผนึกกำลังอาเซียน ตนคิดว่าอย่างน้อยก้าวแรกก็คือการเชิญรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมากลับมาร่วมประชุมในระดับรัฐมนตรี.