ไม้ล้มลุก หรือเป็นพุ่มเตี้ยเลื้อย มีอายุหลายปี ลำต้นตั้งตรง หรือโค้งตั้งแต่โคนต้นแล้วค่อยตั้งตรงที่ส่วนยอด สูง 30-60 ซม. ลำต้นมีสีเขียว หรือสีเขียวมีลายสีม่วง ลำต้นเรียบ หรือมีขนนุ่มสั้นๆ ต้นและใบฉ่ำน้ำ ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับ แผ่นใบรูปไข่ วงรี หรือรูปหอกกลับ ขนาด 2-15×1.5-5 ซม. มีขนสั้นนุ่มทั้งสองด้านใบหนา ขอบจักเล็กน้อย ใบฉ่ำน้ำด้านล่างของแผ่นใบ (ท้องใบ) มีสีม่วง ด้านหลังใบมีสีเขียวก้านใบยาว 0.5-4 ซม. มีขนสั้นนุ่ม
ดอก ออกเป็นช่อแบบกระจุกแน่น มีดอกย่อย กลีบดอกสีเหลือง เส้นผ่านศูนย์กลางดอก 1.5-2 เซนติเมตร ก้านช่อดอกยาว 1-15 ซม. มีขนสั้นนุ่มหนาแน่น ใบประดับเล็กๆ รูปแถบ หรือเป็นเส้น รอบกลีบเลี้ยงหลายอัน ดูคล้ายเป็นกลีบเลี้ยงวงนอก มีวงใบประดับรองรับช่อดอกรูปคล้ายระฆัง ขนาด 8-10×6-8 มิลลิเมตร ดอกย่อยสีเหลืองส้ม วงกลีบดอกขนาด 11-15 มิลลิเมตร หลอดกลีบดอกแคบ ยาว 9-10 มิลลิเมตร ผลแห้งเมล็ดล่อน สีน้ำตาล รูปทรงกระบอก ขนาดประมาณ 5 มิลลิเมตร มีขนประปราย มี pappus (กลีบเลี้ยงของดอกย่อยที่เปลี่ยนรูปร่างไป และติดอยู่กับผล) สีขาว ลักษณะเป็นขนอ่อนนุ่มคล้ายเส้นไหม ขนาด 10-12 มิลลิเมตร
ประโยชน์ของแป๊ะตำปึง ใช้ฟอกโลหิต แก้เบาหวาน แก้ความดันโลหิต แก้ร้อนใน ขับลม รักษาโรคกระเพาะ ให้นำใบมารับประทานสด หรือ นำมาประกอบอาหารรับประทานก็ได้ ใช้แก้ปวดเหงือก ปวดฟัน แก้ปากเป็นแผล คออักเสบ โดยใช้ใบแป๊ะตำปึง สดนำมารับประทานกลางคืนหลังแปรงฟันโดยค่อยๆ เคี้ยวแล้วอมทิ้งไว้สักระยะหนึ่งแล้วค่อยกลืนลงไป แก้งูสวัดและเริม โดยนำใบมาตำกับน้ำตาลทรายแดง แล้วนำมาพอก หรือ ประกบตรงรอยแผลทิ้งไว้ประมาณ 30 นาที หรือ จะนำใบมาคั้นเอาแต่น้ำใช้ทาสดๆ หรือ ใช้ตำพอกก็ได้ ใช้แก้ไอ คออักเสบ โดยใช้ใบ และก้านประมาณ 10 กรัม ใส่ไข่น้ำตาลเล็กน้อย รับประทาน
ใช้แก้ปวดอักเสบ ใช้แก้ปวดหัวลำมะลอก แก้ฝี แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แก้ฟกช้ำบวม แก้พิษอักเสบทกชนิด แก้พิษตะขาบ พิษจากแมลงป่อง พิษจากแมงสัตว์กัดต่อย โดยนำใบสดนำมาตำให้แตกผสมกับสุราขาว ใช้สำลีชุบให้เปียกแล้วนำไปปิด หรือ พอกบริเวณที่มีอาการ ประมาณวันละ 2-3 ครั้ง ใช้รักษาโรคเบาหวานโดยรับประทานใบสดก่อนอาหารประมาณ 2-5 ใบ ในช่วงตีห้าถึงเจ็ดโมงเช้า และให้รับประทานอีกครั้งในช่วงหลังอาหารเย็นประมาณ 2-3 ชั่วโมง หรือ ใช้กินก่อนนอนทุกวัน โดยให้ทำเช่นนี้ติดต่อกัน 1 สัปดาห์ แล้วหยุดดูอาการอีก 2-3 วัน แล้วจึงรับประทานต่อ.



