คณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งชาติของซูดานใต้ประกาศเลื่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดีและสมาชิกรัฐสภา ซึ่งเดิมมีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 22 ธ.ค. นี้ ออกไปเป็นวันที่ 11 ก.พ. ปีหน้า นับเป็นความล่าช้าอีกครั้งของการเลือกตั้งระดับชาติครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของประเทศ ซึ่งนักวิเคราะห์จำนวนมากตั้งข้อสงสัยอยู่แล้วว่า จะสามารถจัดการเลือกตั้งที่มีความน่าเชื่อถือได้หรือไม่
นายอาเทนี เวก อาเทนี รมว.สารสนเทศของซูดานใต้กล่าวว่า การเลื่อนกำหนดการครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อให้เจ้าหน้าที่มีเวลาเพิ่มเติม ในการลงทะเบียนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง และให้ความรู้แก่ประชาชนเกี่ยวกับกระบวนการเลือกตั้ง
ซูดานใต้ถือเป็นประเทศน้องใหม่สุดของโลก โดยแยกตัวเป็นเอกราชจากซูดานเมื่อปี 2554 หลังผ่านสงครามยืดเยื้อมานานหลายทศวรรษ อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่ได้รับเอกราช ซูดานใต้ยังไม่เคยจัดการเลือกตั้งระดับชาติ และอยู่ภายใต้การปกครองของประธานาธิบดีซัลวา คิอีร์ ท่ามกลางปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองที่ยังไม่มีทางออกชัดเจน
เมื่อปี 2556 ซูดานใต้เผชิญกับสงครามกลางเมืองระหว่างกองกำลังรัฐบาลกับกลุ่มที่ภักดีต่อนายรีค มาชาร์ ผู้นำฝ่ายค้านคนสำคัญ ก่อนทั้งสองฝ่ายลงนามข้อตกลงสันติภาพเมื่อปี 2561 ซึ่งกำหนดให้มาชาร์เข้าร่วมรัฐบาลเฉพาะกาลในตำแหน่งรองประธานาธิบดี และการเลือกตั้งครั้งนี้ถูกวางให้เป็นกลไกสำคัญในการสร้างความชอบธรรมให้แก่ข้อตกลงดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม กระบวนการสันติภาพเริ่มสั่นคลอนอย่างหนักตั้งแต่เดือน มี.ค. 2568 เมื่อมาชาร์ถูกควบคุมตัวให้อยู่ภายในบ้านพักในกรุงจูบา พร้อมถูกตั้งข้อหากบฏ ขณะที่รัฐบาลยังเปลี่ยนตัวสมาชิกสภาฝ่ายค้านด้วยบุคคลที่สนับสนุนรัฐบาล และยุบรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ ส่งผลให้ฝ่ายตรงข้ามของคิอีร์ถูกลดบทบาทลงอย่างมาก
นักวิเคราะห์มองว่า เมื่อผู้นำฝ่ายค้านคนสำคัญไม่สามารถเข้าร่วมการแข่งขันทางการเมืองได้อย่างแท้จริง จึงแทบไม่มีคู่แข่งที่มีศักยภาพท้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีกับคิอีร์ ซึ่งมีฐานสนับสนุนทั่วประเทศ ขณะที่พรรคของเขายังคงควบคุมสถาบันของรัฐและสื่อมวลชน
นอกจากนี้ การเลือกตั้งยังเผชิญอุปสรรคด้านความมั่นคงและการบริหารจัดการอย่างรุนแรง เนื่องจากข้าราชการไม่ได้รับเงินเดือนมานานกว่าหนึ่งปี และพื้นที่บางส่วนยังอยู่ภายใต้การควบคุมของกลุ่มติดอาวุธ รวมถึงกองกำลังที่สนับสนุนมาชาร์ ขณะที่การสู้รบและการโจมตีพลเรือนทำให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน โดยเมื่อเดือน มี.ค. ที่ผ่านมา เกิดเหตุสังหารหมู่ในรัฐยูนิตี ใกล้พรมแดนซูดาน ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 200 ราย ตามข้อมูลขององค์กรสิทธิมนุษยชน
ด้านกลุ่มวิจัยอินเตอร์เนชั่นแนล ไครซิส กรุ๊ป ระบุในรายงาน ที่เสนอต่อคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (ยูเอ็นเอสซี) ว่าเงื่อนไขที่จำเป็นสำหรับการเลือกตั้งที่น่าเชื่อถือยังไม่เกิดขึ้น พร้อมเตือนว่า การเร่งจัดการเลือกตั้งอาจเป็นปัจจัยทำลายกรอบข้อตกลงสันติภาพปี 2561 อย่างรุนแรง และเปิดทางให้ความขัดแย้งขนาดใหญ่กลับมาปะทุอีกครั้ง
ด้านอาเทนียอมรับว่า รัฐบาลยังไม่สามารถเข้าถึงพื้นที่บางส่วนของประเทศได้ แต่ยืนยันว่าการเลือกตั้งยังสามารถดำเนินไปอย่างน่าเชื่อถือ โดยกล่าวว่า แม้กระบวนการอาจไม่สมบูรณ์แบบทั้งหมด แต่จะเป็นประโยชน์ต่ออธิปไตยและช่วยสร้างความชอบธรรมให้แก่รัฐบาล
ขณะเดียวกัน ประชาชนในซูดานใต้ราว 12 ล้านคน ยังต้องเผชิญกับวิกฤติค่าครองชีพ ภัยแล้ง และน้ำท่วม โดยเครือข่ายเตือนภัยล่วงหน้าด้านความอดอยากประเมินว่า ประชาชนมากกว่า 8 ล้านคนกำลังต้องการความช่วยเหลือด้านอาหาร สะท้อนความเปราะบางของประเทศที่ยังไม่สามารถคลี่คลายทั้งวิกฤติการเมือง ความมั่นคง และมนุษยธรรมได้.
เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ
เครดิตภาพ : REUTERS
