สำนักข่าวต่างประเทศรายงานเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน ว่า คณะนักวิทยาศาสตร์จากศูนย์วิจัยดาราศาสตร์วิทยุนานาชาติ (ICRAR) ประจำมหาวิทยาลัยเคอร์ตินในเมืองเพิร์ท ประเทศออสเตรเลีย เปิดเผยว่า พวกเขาค้นพบระบบดาวคู่ที่อยู่ห่างออกไปราว 5,000 ปีแสง ซึ่งส่งคลื่นสัญญาณวิทยุมายังโลกของเราทุก 8 นาที
ระบบดาวที่ไม่ธรรมดานี้มีชื่อเรียกว่า GPM J071507−114153 ประกอบด้วยดาวฤกษ์ 2 ดวงที่โคจรรอบกันและกัน ดวงแรกคือเป็นดาวแคระขาว (ดาวฤกษ์ที่สิ้นอายุขัยไปแล้ว) โดยมันหมุนรอบตัวเองครบหนึ่งรอบในทุกๆ 8 นาที ส่วนอีกดวงเป็นดาวแคระเหลืองหรือดาวฤกษ์ประเภท G เช่นเดียวกับดวงอาทิตย์ของเรา
รองศาสตราจารย์ นาตาชา เฮอร์ลีย์-วอล์กเกอร์ ผู้ร่วมเขียนงานวิจัยนี้เปิดเผยว่า ทีมวิจัยตรวจพบระบบดาวนี้จากการสำรวจทางดาราศาสตร์ครั้งใหญ่โดยใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุเมอร์ชิสัน ไวด์ฟิลด์ อาร์เรย์ (MWA) เพื่อสแกนทางช้างเผือกทั้งหมดที่สามารถมองเห็นได้จากออสเตรเลีย ก่อนจะใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุเมียร์แคตในแอฟริกาใต้ เพื่อระบุตำแหน่งที่แน่ชัดของระบบดาวดังกล่าว ทั้งยังวิเคราะห์ข้อมูลคลื่นวิทยุรวมเวลากว่า 100 ชั่วโมง เพื่อทำความเข้าใจการเคลื่อนที่ของดาวแคระขาวในระบบนี้ให้ดียิ่งขึ้น
ด้าน ดร.แซม แมคสวีนีย์ หัวหน้าคณะผู้วิจัยและนักวิทยาศาสตร์จากหอสังเกตการณ์ สแควร์ กิโลเมตร อาร์เรย์ ซึ่งเป็นโครงการกล้องโทรทรรศน์วิทยุที่ทรงพลังที่สุดในโลก กล่าวว่า “นี่เป็นครั้งแรกที่คลื่นสัญญาณมีความชัดเจนมากพอจนทำให้เรามองเห็นดาวแคระขาวกำลังโคจรรอบดาวคู่ของมัน เราจึงรู้ว่าคลื่นสัญญาณเหล่านี้ถูกส่งออกมาจากบริเวณใกล้เคียงกับดาวแคระขาว หรืออาจเกิดจากตัวดาวแคระขาวเองโดยตรง”
โดยปกติแล้ว สัญญาณวิทยุในลักษณะนี้มักตรวจพบจากระบบดาวที่มีขนาดเล็กและมีอุณหภูมิต่ำกว่าอย่าง ดาวแคระแดง (Red Dwarfs) แต่ระบบดาวที่ค้นพบใหม่นี้มีความแตกต่างและถือเป็นการค้นพบที่หาได้ยาก เนื่องจากมีดาวฤกษ์ที่มีลักษณะคล้ายดวงอาทิตย์รวมอยู่ด้วย
“เป็นเรื่องน่าทึ่งมากที่การใช้ความยาวคลื่นวิทยุช่วยให้เราสามารถตรวจจับพายุบนดาวฤกษ์ที่อยู่ห่างออกไปกว่า 5,000 ปีแสงได้” รองศาสตราจารย์ เฮอร์ลีย์-วอล์กเกอร์ กล่าวเสริม
ทั้งนี้ ระบบดาวดังกล่าวจัดอยู่ในกลุ่มวัตถุอวกาศที่เรียกว่า Long-Period Transients (LPTs) หรือแหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุแบบคาบยาว ซึ่งจะปล่อยสัญญาณวิทยุในลักษณะติดๆ ดับๆ เป็นช่วงเวลาตั้งแต่ไม่กี่นาทีไปจนถึงหลายชั่วโมง นับตั้งแต่มีการค้นพบระบบ LPT แห่งแรกในปี 2564 นักดาราศาสตร์เพิ่งระบุตัวตนของระบบในลักษณะนี้ได้เพียงประมาณ 10 กว่าแห่งเท่านั้น
แม้ว่าระบบ LPT หลายระบบที่ค้นพบก่อนหน้านี้จะมีดาวแคระขาวโคจรคู่กับดาวฤกษ์อีกดวงเช่นกัน แต่นักวิทยาศาสตร์ยังไม่เคยสามารถระบุได้แน่ชัดว่าดาวดวงใดกันแน่ที่เป็นต้นกำเนิดของสัญญาณวิทยุที่ผิดปกตินี้ การค้นพบครั้งนี้จึงถือเป็นก้าวสำคัญของวงการดาราศาสตร์
“หากเรายังสามารถสร้างการค้นพบที่น่าทึ่งเช่นนี้ได้ด้วยกล้องโทรทรรศน์รุ่นบุกเบิก ลองจินตนาการดูว่าในอนาคตเราจะค้นพบระบบดาวอีกมากมายเพียงใด” รองศาสตราจารย์ เฮอร์ลีย์-วอล์กเกอร์ กล่าว
เรียบเรียงโดย : ทีมข่าวต่างประเทศ
ที่มา : foxweather.com
เครดิตภาพ : YouTube / SWNS



