เมื่อวันที่ 17 พ.ย. นายพนัชกร โพธิบัณฑิต ผอ.สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 14 กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ให้สัมภาษณ์กรณีพบการประชาสัมพันธ์เชิญชวนพระสงฆ์เดินธุดงค์ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์หลายแห่งเริ่มจาก จ.กาญจนบุรี ถึงตาก รวมระยะทางมากกว่า 200 กม. ซึ่งเบื้องต้นจากเส้นทางที่ถูกเปิดเผยออกมาจะครอบคลุมเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง โดยมีกำหนดการเดินธุดงค์ระหว่างวันที่ 10 ม.ค.–10 ก.พ. 2570

นายพนัชกร กล่าวว่า ความน่ากังวลของรูปแบบการเดินธุดงค์ในปัจจุบันว่า เริ่มมีลักษณะคล้ายกับการจัดทัวร์ โดยมีผู้ติดตามที่เป็นญาติโยมปะปนไปในสัดส่วนครึ่งต่อครึ่ง และมีการเก็บค่าใช้จ่ายรายหัวประมาณ 2,000-3,000 บาท อีกทั้งยังเคยตรวจพบกรณีผู้ที่แฝงตัวเข้ามาเป็นพรานล่าสัตว์ พบการครอบครองซากสัตว์ป่าติดตัวออกมา เช่น เคสเพิ่งจับกุมได้ในพื้นที่ จ.นครสวรรค์ หากพบการกระทำผิด เจ้าหน้าที่จะดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างเด็ดขาด แต่หากเป็นพระสงฆ์ทั่วไปจะใช้วิธีผลักดันออกจากพื้นที่

นายพนัชกร กล่าวว่า การเดินธุดงค์ในพื้นที่ป่าอนุรักษ์เป็นปัญหาซ้ำซากมาโดยตลอด ในแต่ละปีพบพระสงฆ์เดินธุดงค์ในลักษณะนี้ 1,000 รูป แต่เจ้าหน้าที่ตรวจพบได้เพียงร้อยละ 30 เนื่องจากกลุ่มผู้เดินธุดงค์มักมีเส้นทางเดินหลบเลี่ยงจุดสกัด และชุดลาดตระเวนของเจ้าหน้าที่ เมื่อถูกผลักดันจุดหนึ่งก็ไปโผล่อีกจุดหนึ่ง ส่วนเส้นทางธุดงค์ ผืนป่าตะวันตก เส้นทางเริ่มจากเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร เดินเท้าลัดเลาะไปตามลำห้วยระยะทางกว่า 200 กม. เพื่อทะลุไปยังเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอุ้มผาง จ.ตาก ส่วนผืนป่าภาคเหนือ ช่วงรอยต่อ จ.แม่ฮ่องสอน-จ.เชียงใหม่ เส้นทางเดินป่าลึกจาก อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน มุ่งหน้าทะลุเข้าสู่พื้นที่ป่าใน จ.เชียงใหม่

นายพนัชกร กล่าวต่อว่า ผืนป่าภาคอีสานและพื้นที่ชายแดน เส้นทางนี้ลัดเลาะตั้งแต่เทือกเขาภูพาน จ.สกลนคร ต่อไปยังอุทยานแห่งชาติภูลังกา ทะลุออกไปยังเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูวัว และหินสามวาฬ จ.บึงกาฬ รวมถึงบางคณะที่เดินเท้าข้ามชายแดนทะลุเข้าไปถึงเขตภูเขาควาย ประเทศลาว

“ผมมองว่าเป็นเรื่องที่ครูบาอาจารย์เก่าๆ อย่างหลวงปู่มั่น หลวงปู่ฝั้น ท่านไปปลีกวิเวกเพื่อฝึกความลำบาก และหาทางหลุดพ้นในป่าลึก พระรุ่นหลังก็อยากเจริญรอยตาม แต่ยุคสมัยเปลี่ยนไป พื้นที่หวงห้ามเหล่านี้ไม่ใช่พื้นที่ท่องเที่ยว เป็นป่าลึกที่มีสัตว์ป่าดุร้ายชุกชุม ทั้งช้างป่า กระทิง หมี และเสือโคร่ง ซึ่งเคยเกิดเหตุสลดพระสงฆ์มรณภาพในห้วยขาแข้งเพราะถูกควายป่าขวิดช่วงปี 2566” นายพนัชกร กล่าว

ทั้งนี้ นางชยาภร อามระดิษฐ์ ผอ.สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 12 ได้จัดประชุมเพื่อกำหนดแนวทางการเข้าพื้นที่และการขออนุญาตให้มีความชัดเจนและเหมาะสม โดยเตรียมทำหนังสือหารือร่วมกับสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) และเข้าพูดคุยกับวัดที่เป็นจุดเริ่มต้น เช่น วัดท่ากระดาน จ.กาญจนบุรี รวมถึงวัดอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อแจ้งเวียนมติมหาเถรสมาคมและข้อห้ามต่างๆ ให้ชัดเจน พร้อมทำหนังสือหารือที่กรมอุทยานฯ วันที่ 20 พ.ย.นี้

สำหรับแนวทางปฏิบัติต่อจากนี้ กรมอุทยานฯ จะประสานงานกับคณะสงฆ์ตั้งแต่ต้นทาง กลางทาง และปลายทาง โดยย้ำว่าพระสงฆ์ที่จะออกเดินธุดงค์ต้องมีพรรษาตามเกณฑ์ที่กำหนด ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าอาวาส และเจ้าคณะจังหวัดอย่างถูกต้อง หากจำเป็นต้องเข้าพื้นที่ป่าอนุรักษ์ จะไม่อนุญาตให้เดินในเส้นทางป่าลึกตามอำเภอใจ แต่จะจัดเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่ปลอดภัยและมีเจ้าหน้าที่คอยดูแลอำนวยความสะดวกให้ เพื่อป้องกันอันตรายจากสัตว์ป่าและการลักลอบกระทำผิดกฎหมายในพื้นที่อนุรักษ์