ทว่าแผนการริเริ่มนี้กลับก่อให้เกิดปัญหาในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะความโกลาหลที่ทำให้ชาวปากีสถานเหยียบกันตาย หรือได้รับบาดเจ็บ เพราะเบียดเสียดแย่งกันรับสิ่งของบริจาค

เนื่องด้วยอัตราเงินเฟ้อที่พุ่งสูงกว่า 30% ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบ 50 ปี การจัดอาหารสำหรับคนยากไร้ ซึ่งมีสัดส่วน 1 ใน 3 ของประชากรในปากีสถาน จึงดำเนินการได้ยากกว่าที่เคยเป็นมา และเกิดคำถามตามมาว่า เพราะเหตุใดปากีสถานจึงมาอยู่ ณ จุดนี้ได้ วิกฤติเศรษฐกิจครั้งนี้มีความหมายอย่างไร ต่อชาวปากีสถานส่วนใหญ่ และมุมมองต่อโครงการระเบียงเศรษฐกิจจีน-ปากีสถาน (ซีเปก)

ตามรายงานของธนาคารโลก (เวิลด์แบงก์) เกี่ยวกับภาวะเงินเฟ้อและการพัฒนาในปากีสถาน การขาดแคลนที่เกี่ยวข้องกับอาหาร และความท้าทายด้านการขนส่งอันเกิดจากอุทกภัย กับสงครามในยูเครน ซึ่งส่งผลกระทบต่อการนำเข้าธัญพืชที่จำเป็น ไม่เพียงมีส่วนเพิ่มภาวะเงินเฟ้อ แต่ยังรวมถึงการอุดหนุนเชื้อเพลิงและน้ำมันที่สูงขึ้นเช่นกัน

อนึ่ง ปากีสถานพึ่งพาน้ำมันนำเข้าอย่างมาก แต่เงินรูปีปากีสถานยังคงอ่อนค่าอย่างหนัก ส่งผลให้ภาษีนำเข้าสูงกว่าเดิมอย่างมาก ในการนำเข้าน้ำมันทุกครั้ง โดยสกุลเงินที่อ่อนค่า เกิดจากการที่รัฐบาลไม่สามารถชำระหนี้ต่างประเทศได้

ปากีสถานใช้เงินกู้จากต่างประเทศเป็นหลัก ซึ่งเป็นโมเดลเศรษฐกิจที่มีแต่จะนำไปสู่การกู้ยืมมากขึ้นเท่านั้น และส่งผลให้ล้มละลายในที่สุด โดยเมื่อเดือน ธ.ค. 2565 ปากีสถานมีหนี้สินและหนี้ต่างประเทศ 126,300 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 4.2 ล้านล้านบาท) ซึ่งเป็นของจีนมากถึง 30%

แม้รัฐบาลจีนจะสนับสนุนการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของปากีสถานผ่านซีเปก ซึ่งปากีสถานมุ่งหวังที่จะได้รับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจในอนาคต ทว่าในตอนนี้ รัฐบาลกลางของปากีสถานต้องหันไปหาจีนซ้ำแล้วซ้ำเล่า เพื่อรีไฟแนนซ์และปลดหนี้ อีกทั้งเป็นเรื่องที่คาดการณ์ได้ยากว่า จีนจะชะลอการชำระหนี้ หรือยกหนี้ในอดีตให้ปากีสถานหรือไม่

จากหลายโครงการที่ตกลงภายใต้ซีเปก จนถึงขณะนี้มีแค่ไม่กี่โครงการที่เสร็จสมบูรณ์ ซึ่งความไม่พอใจของจีนที่มีต่อความล่าช้าไม่รู้จบในการทำโครงการให้สำเร็จ, การระงับโครงการ และภัยคุกคามด้านความปลอดภัยต่อชาวจีนที่ทำงานในปากีสถาน ส่งผลให้จีนเกิดความลังเลที่จะลงทุนเพิ่ม

คนจำนวนมากตำหนิจีนเรื่องดอกเบี้ยสูงที่เรียกเก็บจากเงินกู้ ซึ่งสร้างภาระให้กับประเทศกำลังพัฒนาหลายประเทศ รวมทั้งปากีสถาน เพราะแทนที่จะเป็นการเติบโตทางเศรษฐกิจผ่านซีเปก ตามที่มั่นหมาย เงินกู้ของจีนอาจทำให้วิกฤติเศรษฐกิจของปากีสถาน เลวร้ายกว่าเดิม

อย่างไรก็ตาม มันยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่า หนี้ของซีเปกจะทำให้เศรษฐกิจของปากีสถานพังทลาย หรือเปิดโอกาสให้มีการเติบโตในอนาคต.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES