คลองแห่งนี้อาศัยน้ำฝนในการเคลื่อนย้ายเรือผ่านประตูกั้นน้ำ ซึ่งทำหน้าที่เหมือนลิฟต์น้ำ ในการยกเรือและข้ามทวีประหว่างสองมหาสมุทร อย่างไรก็ตาม การขาดแคลนน้ำเนื่องจากปริมาณน้ำฝนน้อย ทำให้ผู้ดำเนินการต้องจำกัดจำนวนเรือที่แล่นผ่าน ซึ่งอาจส่งผลให้รายได้ลดลง 200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 7,000 ล้านบาท) ในปี 2567 เมื่อเทียบกับปีนี้

“ข้อเสียประการใหญ่สำหรับคลองปานามา ในฐานะเส้นทางเดินเรือ คือ เราใช้น้ำจืด แต่คลองแห่งอื่นใช้น้ำทะเล ซึ่งเราต้องหาทางแก้ไข เพื่อรักษาเส้นทางการค้าระหว่างประเทศแห่งนี้ เพราะถ้าพวกเราไม่ปรับตัว เราก็จะตาย” นายริเการ์เต วาสเกซ ผู้บริหารคลองปานามา กล่าว

คลองปานามาเปิดให้บริการ เมื่อปี 2457 หลังเสร็จสิ้นโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ พาดผ่านป่าทึบและภูเขาหลายลูก โดยคนงานในเวลานั้น ต่างทนทุกข์ทรมานจากโรคเขตร้อน อากาศร้อนจัด และฝนตกหนัก ซึ่งนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา เรือมากกว่า 1 ล้านลำ ประหยัดเวลาในการเดินทางด้วยการสัญจรผ่านคลองแห่งนี้ จากเดิมที่ต้องแล่นเรืออ้อมปลายสุดของทวีปอเมริกาใต้

ภัยแล้งในคลองปานามา ทำให้คณะบริหารคลอง จำกัดทางน้ำไว้สำหรับเรือที่มีอัตรากินน้ำลึกสูงสุดไม่เกิน 13.11 เมตร โดยเมื่อปี 2565 คลองปานามามีเรือเดินทางผ่านโดยเฉลี่ย 40 ลำต่อวัน ทว่าในปัจจุบัน ตัวเลขดังกล่าวลดเหลือ 32 ลำต่อวัน เพื่อประหยัดน้ำ ซึ่งเรือแต่ละลำใช้น้ำจืดประมาณ 200 ล้านลิตร ในการเคลื่อนย้ายผ่านประตูกั้นน้ำ ก่อนที่จะปล่อยสู่ทะเล

“วิกฤติครั้งนี้รุนแรงผิดปกติ” วาสเกซ กล่าวเพิ่มเติมว่า จะมีการใช้ “ข้อบังคับสำคัญ” จนถึงเดือน ก.ย. ปีหน้า

เนื่องด้วยร่างข้อจำกัดข้างต้น เรือสินค้าบางลำจำเป็นต้องขนถ่ายตู้คอนเทนเนอร์ออก เพื่อลดน้ำหนักของเรือ โดยสินค้าเหล่านั้นจะถูกขนส่งทางรถไฟ ก่อนที่จะขนย้ายขึ้นเรืออีกครั้ง

อย่างไรก็ดี หากภัยแล้งยังยืดเยื้อ จนทำให้ข้อบังคับข้างต้นต้องดำเนินต่อไป บริษัทขนส่งหลายแห่งอาจเลือกเส้นทางอื่นที่ไม่ใช่คลองปานามา ยกตัวอย่างเช่น ช่องแคบมาเจลลัน เส้นทางธรรมชาติที่ปลายทวีปอเมริกาใต้ ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างแผ่นดินใหญ่ กับหมู่เกาะเตียร์ราเดลฟวยโก

นอกจากนี้ การขาดแคลนน้ำฝนยังเพิ่มความเค็มของทะเลสาบและแม่น้ำสายต่าง ๆ ที่รวมกันเป็นสันปันน้ำของคลอง ซึ่งส่งน้ำไปยัง 3 เมืองของประเทศ รวมถึงกรุงปานามาซิตี

“ทุกครั้งที่เราเปิดประตูออกสู่ทะเล น้ำทะเลก็จะผสมกับน้ำจืด” วาสเกซ กล่าว “พวกเราต้องรักษาระดับน้ำเค็มให้อยู่ในช่วงที่กำหนด เพราะโรงบำบัดน้ำไม่มีความสามารถในการกลั่นน้ำทะเล”.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : GETTY IMAGES