รัสเซียมีท่าเรือทหารและฐานทัพอากาศบนชายฝั่งซีเรีย ซึ่งได้รับการออกแบบเพื่ออำนวยความสะดวกปฏิบัติการในเมดิเตอร์เรเนียน ตะวันออกกลาง และภูมิภาคแอฟริกา ใต้ทะเลทรายซาฮารา โดยเฉพาะอย่างยิ่งภูมิภาคซาเฮล ซูดาน และสาธารณรัฐแอฟริกากลาง (ซีเออาร์) กระนั้น รูปแบบนี้ตกอยู่ในความเสี่ยงจากการล่มสลายอย่างกะทันหันของระบอบอัสซาด

แม้นายอาเหม็ด อัล-ชารา ผู้นำซีเรียคนใหม่ เรียกรัสเซียว่าเป็น “ประเทศสำคัญ” โดยกล่าวว่า ซีเรียไม่ต้องการให้รัสเซียออกจากประเทศในแบบที่บางคนต้องการ แต่การสับเปลี่ยนไพ่ในมือของซีเรีย กำลังผลักดันให้รัสเซียหาวิธีล่าถอยเชิงยุทธศาสตร์ ไปยังลิเบียแทน

ในลิเบีย กองกำลังทหารรับจ้างของรัสเซีย หรือวากเนอร์ ให้การสนับสนุน พล.อ.คาลิฟา ฮาฟตาร์ ผู้นำรัฐบาลที่เมืองเบงกาซี ทางตะวันออกของประเทศ ในการต่อสู้กับรัฐบาลแห่งชาติ (จีเอ็นยู) ที่กรุงตริโปลี ซึ่งได้รับการรับรองจากสหประชาชาติ (ยูเอ็น) และได้รับการสนับสนุนจากตุรกี

นายจาเลล ฮาร์ชาอุย จากคลังสมอง “อาร์ยูเอสไอ” ในสหราชอาณาจักร กล่าวว่า เป้าหมายของรัสเซียคือ การรักษาภารกิจที่ดำเนินอยู่ในแอฟริกา ซึ่งมันเป็นปฏิกิริยาการการเอาตัวรอดสำหรับรัสเซีย ที่กระวนกระวายกับการบรรเทาการสูญเสียจุดยืนในซีเรีย

“นับตั้งแต่การล่มสลายของระบอบอัสซาด เมื่อวันที่ 8 ธ.ค. 2567 ทรัพยากรทางทหารจำนวนมากของรัสเซีย ถูกขนส่งจากประเทศและเบลารุส ไปยังลิเบีย ซึ่งกองกำลังทหารก็ถูกส่งไปประจำการที่นั่นเช่นกัน” ฮาร์ชาอุย กล่าวเพิ่มเติม

ขณะที่ นายเอมาเดดดิน บาดี ผู้เชี่ยวชาญอีกคนหนึ่ง ระบุบนเว็บไซต์ของสภาแอตแลนติกว่า นอกเหนือจากการหาตัวแทนที่จำเป็น ความเคลื่อนไหวของรัสเซียยังถือเป็นการแสวงหา “ความต่อเนื่อง” ด้วย โดยเขาเน้นย้ำถึงบทบาทของลิเบีย ในฐานะองค์ประกอบของยุทธศาสตร์ระยะยาว ในการขยายฐานที่มั่นทางยุทธศาสตร์ของรัฐบาลมอสโกในภูมิภาค

“อัสซาดมอบฐานที่มั่นให้แก่รัฐบาลมอสโก เพื่อรับมือกับการโจมตีทางตะวันออกขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (นาโต) และเป็นสถานที่ทดสอบศักยภาพทางทหาร ซึ่งพล.อ.ฮาฟตาร์ เสนอโอกาสที่คล้ายคลึงกัน และมันเป็นทั้งการขัดขวางผลประโยชน์ของชาติตะวันตก การใช้ประโยชน์จากการเมืองที่แตกแยกของลิเบีย และการขยายอิทธิพลของรัฐบาลมอสโก เข้าไปในแอฟริกา” บาดี กล่าวเสริม

ทั้งนี้ นายอุลฟ์ เลสซิง หัวหน้าโครงการซาเฮล จากมูลนิธิคอนราด อาเดนาวร์ ในกรุงบามาโก ประเทศมาลี กล่าวว่า ซีเรียอำนวยความสะดวกให้รัสเซีย เนื่องจากประเทศไม่มีนักการทูตชาติตะวันตก และไม่มีนักข่าว ส่งผลให้พวกเขาทำในสิ่งที่ต้องการได้

อย่างไรก็ตาม การตั้งฐานที่มั่นในลิเบีย จะมีความซับซ้อนมากกว่า เนื่องจากมันเป็นเรื่องยากในการปกปิดบางสิ่งไว้เป็นความลับ และการมีอยู่ของรัสเซียในลิเบีย จะมองเห็นได้ชัดเจนกว่าในซีเรียอย่างมาก อีกทั้งรัฐบาลมอสโก จะต้องเผชิญกับประเทศมหาอำนาจอื่น ๆ รวมถึงตุรกี ซึ่งเป็นพันธมิตรของรัฐบาลแห่งชาติซีเรียด้วย.

เลนซ์ซูม

เครดิตภาพ : AFP