ทั้งนี้ กับปรากฏการณ์ที่ถูกเรียกขานเป็น “เซาเทิร์นดิจิทัลคอมเมิร์ซ” เริ่มต้นเกิดขึ้นหลังจากพบว่า มีผู้ประกอบการสินค้าชุมชนพื้นที่ภาคใต้ได้เพิ่มจำนวนขึ้นแบบรวดเร็วในตลาดอีคอมเมิร์ซ อีกทั้งผู้ประกอบการหลาย ๆ ราย ยังมีการสร้างสรรค์แบรนด์ให้มี Identity หรือเอกลักษณ์ของตัวเองที่โดดเด่น รวมถึง “รู้วิธีส่งเสริมการขาย” กับ “รู้จักเลือกช่องทาง” ที่จะใช้ เพื่อทำให้สินค้าเป็นที่จดจำ โดยแพลตฟอร์มที่ผู้ประกอบการโอทอปภาคใต้นิยมใช้มากที่สุด ก็คือช่องทางอย่าง “ติ๊กต็อกช็อป” ซึ่งช่วง 2 ปีที่ผ่านมามีโอทอปภาคใต้เพิ่มขึ้นบนช่องทางนี้ สูงถึง 122.28% สะท้อนการปรับตัวเข้าสู่ยุคดิจิทัลเต็มตัวของผู้ประกอบการในพื้นที่ และนอกจากการปรับตัวเปิดใจยอมรับช่องทางใหม่ ๆ แล้ว อีกจุดเด่นที่น่าสนใจของผู้ประกอบการโอทอปภาคใต้ก็คือ แต่ละรายจะมี “กลยุทธ์ที่แตกต่างกัน”
ยกตัวอย่างเช่นกรณีของ แบรนด์จันทร์จำปาเฮิร์บ ของ วาสนา แซ่ฉั่ว อดีตนักวิจัยป่าชายเลน ที่หันมาเป็นผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์สมุนไพร ที่มีแนวคิดน่าสนใจว่า “ความสำเร็จไม่ได้มีแค่สูตรเดียว” โดยได้พัฒนาแชมพูสมุนไพรสำหรับสัตว์เลี้ยงที่ถูกมองข้าม ด้วยการเลือกเจาะตลาด pet lover โดยแม้เจ้าตัวจะไม่ถนัดการขายหน้ากล้อง แต่ด้วยคุณภาพสินค้าและการโฟกัสเป้าหมายที่ตรงจุด ก็ส่งผลให้สินค้าได้การตอบรับเป็นอย่างดี โดยเจ้าตัวเผยว่า ในการใช้ช่องทางนี้ขายของนั้น ตนจะเน้นทำคลิปสั้น ๆ ให้ความรู้เรื่องสมุนไพรกับผิวหนังสัตว์เลี้ยง ซึ่งเป็นสิ่งที่ถนัดที่สุด จากนั้นจะเลือกใช้ฟีเจอร์โปรโมท เพื่อส่งคอนเทนต์ไปยังกลุ่มเป้าหมาย โดยเธอย้ำว่า บางทีไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนตัวเองเพื่อเอาชนะโลกดิจิทัล แต่ใช้ความเป็นตัวเองกับประสบการณ์ที่มีให้กลายเป็นอาวุธที่แข็งแกร่ง นี่เป็นแนวคิดจากผู้ประกอบการเจ้าของกรณีศึกษาแรกโอทอปภาคใต้
ส่วนอีกตัวอย่างเป็นของ ประพันธ์ พันธุ์พิพัฒน์กุล ผู้ประกอบการเจ้าของ สวนเฮียโอ จ.กระบี่ ที่พลิกชีวิตจากผลไม้พื้นบ้านอย่าง “ทุเรียนเทศ” เพียง 5 ต้น โดยเจ้าตัวเล่าไว้ว่า มองเห็นโอกาสที่คนอื่นมองข้าม โดยมองเห็นศักยภาพของทุเรียนเทศที่คนท้องถิ่นมองว่าเป็นเพียงผลไม้สุกหล่นทิ้งข้างบ้าน โดยเขาได้นำผลไม้ชนิดนี้ไปลองโพสต์ขายในโซเชียล ปรากฏใน 40 นาที มีคนสั่งซื้อกว่าร้อยลูก ทำให้ตระหนักถึงความต้องการของตลาด เขาจึงเริ่มขยายการปลูกจาก 5 ต้น ไปสู่สวนผลไม้กว่า 70 ไร่ และไปอบรมกับติ๊กต็อกช็อปที่จัดโดยกรมการพัฒนาชุมชน ทำให้เห็นข้อดีของการนำช่องทางนี้มาใช้ เพราะช่วยให้ธุรกิจมีระบบจัดการที่ดีขึ้น ซึ่งจากการใช้ระบบหลังบ้านของแพลตฟอร์มนี้ ทำให้คำนวณต้นทุนสินค้า จัดการสินค้าคงคลัง และออเดอร์สินค้าได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยติดตามการจัดส่งได้ดีขึ้น นอกจากนั้น การโปรโมทผ่านช่องทางอีคอมเมิร์ซของติ๊กต็อกช็อปยัง ช่วยขยายตลาดสินค้า ทำให้ผลไม้ท้องถิ่นอย่างทุเรียนเทศนั้น ก้าวสู่ระดับประเทศ จนถึงทำให้ตลาดต่างชาติรู้จักผลไม้ชนิดนี้ และทำให้ผลไม้ท้องถิ่นซึ่งไม่เป็นที่รู้จัก มีคนรู้จักมากขึ้น และนี่เป็นกรณีศึกษาของ “สินค้าโอทอปภาคใต้” ที่สร้างปรากฏการณ์ใน “ตลาดอีคอมเมิร์ซไทย” ที่เอสเอ็มอีสาขาอื่น ๆ และในภาคอื่น ๆ ก็น่าศึกษา และสามารถนำเอาไปประยุกต์ปรับใช้ได้.
ศิริโรจน์ ศิริแพทย์ [email protected]
