“เช็กฟีดไม่กี่นาที…แต่ใจกลับว้าวุ่นไปทั้งวัน”
ทุกวันนี้โซเชียลมีเดียกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเราอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นการติดตามข่าวสาร ติดต่อเพื่อนฝูง หรือแม้แต่ใช้เป็นพื้นที่ระบายความรู้สึก แต่ในขณะเดียวกัน สิ่งที่เหมือนจะ “เชื่อมโยง” ผู้คนเข้าด้วยกัน กลับกลายเป็นสิ่งที่ทำให้หลายคน “รู้สึกโดดเดี่ยว” มากขึ้นโดยไม่รู้ตัว
หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์แบบนี้ เปิดโทรศัพท์ขึ้นมา เห็นคนอื่นประสบความสำเร็จ มีชีวิตดี มีความรักที่อบอุ่น หรือได้ไปเที่ยวในที่สวย ๆ แล้วรู้สึกว่าชีวิตตัวเอง “ยังไม่ดีพอ” ทั้งที่ก่อนหน้านั้นเราก็ไม่ได้รู้สึกแย่อะไรเลย ความรู้สึกเปรียบเทียบตัวเองกับสังคม (Social Comparison) เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้โดยธรรมชาติ แต่เมื่อมันเกิดขึ้นบ่อย ๆ โดยเฉพาะในโลกออนไลน์ที่ทุกอย่างถูก “คัดมาแล้วให้ดูดี” มันอาจค่อย ๆ บั่นทอนความพึงพอใจในตัวเอง ทำให้รู้สึกเครียด วิตกกังวล หรือแม้แต่ซึมเศร้าโดยไม่รู้ตัว
อีกด้านหนึ่ง โซเชียลมีเดียยังส่งผลต่อสมาธิและคุณภาพการนอน การเลื่อนหน้าจอไปเรื่อย ๆ ก่อนนอนอาจดูเหมือนเป็นการผ่อนคลาย แต่แสงสีฟ้าจากหน้าจอและข้อมูลจำนวนมากที่สมองต้องประมวลผล ทำให้ร่างกายสับสนว่านี่คือ “เวลาพักผ่อน” หรือ “เวลาตื่นตัว” ผลที่ตามมาคือหลับยาก หลับไม่สนิท และตื่นขึ้นมาอย่างเหนื่อยล้า
อย่างไรก็ตาม โซเชียลมีเดียไม่ใช่ “ตัวร้าย” เสมอไป หากเราใช้มันอย่างมีสติและรู้เท่าทัน มันสามารถเป็นเครื่องมือที่ดีในการสร้างแรงบันดาลใจ เรียนรู้สิ่งใหม่ ๆ หรือแม้แต่เชื่อมต่อกับกลุ่มคนที่เข้าใจเราได้จริง ๆ เช่น กลุ่มคนที่ผ่านประสบการณ์เดียวกัน หรือคอมมูนิตี้เกี่ยวกับสุขภาพจิตที่ให้กำลังใจกันและกัน
สิ่งสำคัญคือ “การรู้จังหวะของตัวเอง”
เมื่อรู้สึกว่าเริ่มเปรียบเทียบ เริ่มรู้สึกไม่ดีหลังจากเล่นโซเชียล ลองพักออกมาจากหน้าจอชั่วคราว แล้วหันกลับมาอยู่กับสิ่งจริงตรงหน้า สูดลมหายใจ
ลึก ๆ เดินเล่น อ่านหนังสือ หรือพูดคุยกับคนใกล้ชิด การกลับมาอยู่กับ “โลกปัจจุบัน” จะช่วยให้ใจกลับมาอยู่ในสมดุลได้มากขึ้น
สุดท้ายนี้ โซเชียลมีเดียไม่จำเป็นต้องหายไปจากชีวิตเรา แต่เราควรเรียนรู้ที่จะใช้มัน “อย่างไม่ให้มันใช้เรา”
การดูแลสุขภาพจิตไม่ใช่เรื่องไกลตัว แค่รู้เท่าทันสิ่งที่เราบริโภคในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็นข้อมูล ภาพ หรือคำพูดบนหน้าจอ ก็ถือเป็นการเริ่มต้นที่ดีในการดูแลใจตัวเองให้แข็งแรงขึ้นอีกนิดในทุกวัน.
เขียนโดย : จีระเดช งามสีสรรค์ จิตวิทยาคลินิก
เรียบเรียงโดย : นายฐิติ ฐิติพันธุ์สรศักดิ์
โรงพยาบาล BMHH – Bangkok Mental Health Hospital
โทร. 0-2589-1889 เว็บไซต์ bangkokmentalhealthhospital.com/
